Η αβεβαιότητα γύρω από τους δασμούς των ΗΠΑ επαναφέρει σε κρίσιμο σημείο την εμπορική συμφωνία μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ουάσιγκτον. Ο αρμόδιος επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ κάλεσε τους ευρωβουλευτές να εγκρίνουν τη συμφωνία εντός Μαρτίου, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει σαφήνεια σχετικά με τα νέα μέτρα του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Η πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, καθώς και η επιβολή νέου καθολικού δασμού 10%, έχουν προκαλέσει σύγχυση στους εμπορικούς εταίρους και αναζωπυρώσει τις ανησυχίες για πιθανή κλιμάκωση εμπορικών εντάσεων.
Δασμοί και πίεση για έγκριση τον Μάρτιο
Ο Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Μάρος Σέφτσοβιτς, απηύθυνε έκκληση στην επιτροπή διεθνούς εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να διατηρήσει ως στόχο την ψηφοφορία στην ολομέλεια τον Μάρτιο.
«Η ψηφοφορία τον Μάρτιο πρέπει να παραμείνει στόχος μας, υπό την προϋπόθεση βεβαίως ότι θα έχουμε μεγαλύτερη σαφήνεια από τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ωστόσο, οι ευρωβουλευτές πάγωσαν τη διαδικασία επικύρωσης, μετά την απόφαση του US Supreme Court να απορρίψει τη χρήση νόμου έκτακτης ανάγκης από τον Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή των λεγόμενων «ανταποδοτικών» δασμών.
Δασμοί Τραμπ και υπέρβαση του ορίου 15%
Παρά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε στην επιβολή νέου καθολικού δασμού 10%, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αύξησής του στο 15%. Η κίνηση αυτή δημιούργησε νέα ερωτήματα για τη συμβατότητα των μέτρων με τη συμφωνία που είχε επιτευχθεί το περασμένο καλοκαίρι.
Σύμφωνα με αξιολόγηση της European Commission, η νέα αμερικανική προσέγγιση θα μπορούσε να αυξήσει τους δασμούς σε ορισμένες ευρωπαϊκές εξαγωγές πάνω από το ανώτατο όριο 15% που είχε συμφωνηθεί. Προϊόντα όπως αγροτικά αγαθά, τυριά και πλαστικά ενδέχεται να επηρεαστούν άμεσα.
Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση έχει ανακοινώσει ότι θα ξεκινήσει κλαδικές έρευνες, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε επιβολή επιπλέον δασμών σε συγκεκριμένους τομείς.
Η συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ υπό πολιτική πίεση
Η συμφωνία του περασμένου καλοκαιριού προέβλεπε ότι η ΕΕ θα καταργούσε δασμούς σε πολλά αμερικανικά προϊόντα, με αντάλλαγμα τη διασφάλιση ανώτατου συντελεστή 15% για τα ευρωπαϊκά προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ. Παράλληλα, οι ΗΠΑ διατήρησαν δασμό 50% στις εισαγωγές ευρωπαϊκού χάλυβα και αλουμινίου.
Η ΕΕ αποδέχθηκε την άνιση αυτή ρύθμιση με στόχο την αποφυγή ενός πλήρους εμπορικού πολέμου με την Ουάσιγκτον και τη διατήρηση της αμερικανικής στήριξης σε ζητήματα ασφάλειας, ιδίως σε ό,τι αφορά την Ουκρανία.
Ωστόσο, οι επικρίσεις έχουν ενταθεί, ιδίως μετά την επέκταση του δασμού 50% σε περισσότερα μεταλλικά προϊόντα και τις πολιτικές εντάσεις που προκάλεσαν δηλώσεις Τραμπ περί προσάρτησης της Γροιλανδίας.
Δασμοί, αβεβαιότητα και το επόμενο βήμα
Παρά τις αναταράξεις, ο Σέφτσοβιτς διαβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με τους Αμερικανούς ομολόγους του, οι οποίοι – όπως είπε – επανέλαβαν τη δέσμευσή τους στη συμφωνία με την ΕΕ.
Ταυτόχρονα, τα κράτη-μέλη εμφανίζονται, στην πλειονότητά τους, υπέρ της συνέχισης της διαδικασίας, επιδιώκοντας σταθερότητα στις διατλαντικές εμπορικές σχέσεις.
Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο θα υπάρξει σαφής και δεσμευτική αποσαφήνιση των αμερικανικών προθέσεων ως προς τους δασμούς. Σε διαφορετική περίπτωση, η συμφωνία κινδυνεύει να αποδυναμωθεί πριν ακόμη τεθεί πλήρως σε εφαρμογή, επαναφέροντας το φάσμα μιας νέας εμπορικής σύγκρουσης μεταξύ Βρυξελλών και Ουάσιγκτον.
