Scope: Kλιμάκωση Τραμπ κατά Πάουελ με δημοσιονομικό κόστος

Η εξέλιξη δεν είναι αποκομμένη: συνδέεται άμεσα με την υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας των ΗΠΑ και με ευρύτερες αδυναμίες στη λειτουργία των θεσμών

Ντόναλντ Τραμπ και Τζερόμ Πάουελ © EPA/MICHAEL REYNOLDS

Η κλιμάκωση της πολιτικής πίεσης της κυβέρνησης Τραμπ προς τη Fed αναδεικνύει μια ολοένα και πιο ανορθόδοξη προσέγγιση άσκησης πολιτικής από τον Λευκό Οίκο, με άμεσες επιπτώσεις στη θεσμική ισορροπία των Ηνωμένων Πολιτειών, εκτιμά η Scope Ratings. Η ποινική έρευνα σε βάρος του προέδρου της Fed, Τζερόμ Πάουελ, εντείνει τις ανησυχίες για την ανεξαρτησία και την αξιοπιστία ενός από τους βασικότερους πυλώνες της αμερικανικής οικονομικής διακυβέρνησης.

Η εξέλιξη αυτή δεν είναι αποκομμένη: συνδέεται άμεσα με την υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας των ΗΠΑ και με ευρύτερες αδυναμίες στη λειτουργία των θεσμών, οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο δημοσιονομικών και νομισματικών εκτροπών τα επόμενα χρόνια.

Fed και πολιτική πίεση από τον Λευκό Οίκο

Η κλιμάκωση της πολιτικής πίεσης προς τη Federal Reserve από την κυβέρνηση Τραμπ υπογραμμίζει τη σταδιακή αποδυνάμωση των παραδοσιακών μηχανισμών ελέγχου και ισορροπιών στη διακυβέρνηση των ΗΠΑ.

Η εξέλιξη αυτή αποτέλεσε έναν από τους βασικούς αρνητικούς παράγοντες που οδήγησαν στην υποβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης του αμερικανικού Δημοσίου σε AA- τον Οκτώβριο του περασμένου έτους, σύμφωνα με τη Scope.

Η ποινική έρευνα σε βάρος του προέδρου της Fed, Τζερόμ Πάουελ, εντείνει περαιτέρω την πολιτική και νομική πίεση που ασκεί η εκτελεστική εξουσία στην ανεξαρτησία και την αξιοπιστία της κεντρικής τράπεζας.

Federal Reserve: πρόκληση για τον επόμενο πρόεδρο της Fed

Η αυξανόμενη πολιτική εποπτεία της Federal Reserve, συμπεριλαμβανομένης της περσινής απόπειρας απομάκρυνσης της διοικήτριας Λίζα Κουκ, δημιουργεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για τον επόμενο πρόεδρο της κεντρικής τράπεζας. Η δυνατότητα άσκησης νομισματικής πολιτικής με τον βαθμό ανεξαρτησίας που οι αγορές θεωρούσαν δεδομένο τις τελευταίες δεκαετίες τίθεται πλέον υπό αμφισβήτηση.

Η συνολική υποβάθμιση των προτύπων διακυβέρνησης στις ΗΠΑ αυξάνει τον κίνδυνο πολιτικών λαθών, μεταξύ αυτών και από τη Federal Reserve, σε μια περίοδο που οι ισορροπίες είναι ήδη εύθραυστες.

Πληθωρισμός, επιτόκια και ο διττός ρόλος της Federal Reserve

Με δεδομένη τη διπλή εντολή της Federal Reserve, η συνεχιζόμενη πολιτική πίεση για μείωση των επιτοκίων –παρά τη σχετικά ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη, τη χαμηλή ανεργία (4,4% τον Δεκέμβριο του 2025), τον επίμονο πληθωρισμό και τις χαλαρές χρηματοπιστωτικές συνθήκες– αυξάνει τον κίνδυνο η Fed να συνεχίσει να αστοχεί ως προς τον στόχο του 2% τα επόμενα χρόνια.

Παρότι ένας υψηλότερος πληθωρισμός μπορεί βραχυπρόθεσμα να διευκολύνει την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους, μεσοπρόθεσμα αυξάνει τα ασφάλιστρα κινδύνου, επιβαρύνοντας περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά, αναφέρει η Scope.

Δημόσιο χρέος και συγκρίσεις με άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες

Η Scope εκτιμά ότι το συνολικό δημόσιο χρέος των ΗΠΑ θα φθάσει το 140% του ΑΕΠ έως το 2030, από 122% το 2024. Μεταξύ των ανεπτυγμένων οικονομιών, αυτό θα κατατάξει τις ΗΠΑ ως το δεύτερο πιο υπερχρεωμένο κράτος μετά την Ιαπωνία (A/Stable).

Το ποσοστό αυτό θα υπερβαίνει τις προβλέψεις για:

  • το Βρετανία Βασίλειο (AA/Stable) στο 115%,
  • τη Γαλλία (AA-/Negative) στο 125%,
  • την Ιταλία (BBB+/Positive) στο 136%

Κογκρέσο, πόλωση και ο κίνδυνος νέων κρίσεων χρέους

Η ευρύτερη υποχώρηση των προτύπων διακυβέρνησης έχει εντείνει τη χρόνια πολιτική πόλωση στις ΗΠΑ, οδηγώντας σε ένα ολοένα και πιο αναποτελεσματικό Κογκρέσο. Αυτό αποτυπώνεται σε συχνά αδιέξοδα στη νομοθετική διαδικασία και σε πρόσφατα shutdowns της κυβέρνησης, τα οποία αναδεικνύουν το βάθος του ιδεολογικού χάσματος.

Η πόλωση στο Κογκρέσο είναι κρίσιμη και στο πλαίσιο των επαναλαμβανόμενων κρίσεων για το όριο χρέους. Με τον νόμο One Big Beautiful Bill Act, το ανώτατο όριο αυξήθηκε κατά 5 τρισ. δολάρια, στα 41,1 τρισ. δολάρια, επίπεδο που αναμένεται να ξεπεραστεί έως το 2027, εκτιμά η Scope.

Καθιστά έτσι τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου 2026 καθοριστικό παράγοντα για το αν θα επανεμφανιστεί πολιτικό αδιέξοδο –και ο κίνδυνος μιας οριακής ή τεχνικής στάσης πληρωμών.