Η αιφνίδια άνοδος των τιμών στο ευρωπαϊκό φυσικό αέριο που παρατηρείται από την περασμένη εβδομάδα αιφνιδίασε μια αγορά που είχε βυθιστεί σε παρατεταμένη αδράνεια. Όμως, παρά τον θόρυβο, το επεισόδιο δεν συνιστά επιστροφή της ενεργειακής κρίσης ούτε ένα ασήμαντο καιρικό «παράσιτο». Αντίθετα, πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η συσσώρευση θέσεων, η μόχλευση και η κερδοσκοπία στα χρηματιστήρια εμπορευμάτων, μπορούν να μετατρέψουν μια σχετικά προβλέψιμη μεταβολή σε βίαιο short squeeze.
Το ράλι άνω του 20% στις τιμές TTF ανέδειξε ότι, ακόμη και σε ένα περιβάλλον άφθονου LNG και επαρκούς εισαγωγικής δυναμικότητας, οι κίνδυνοι ακραίων κινήσεων στο φυσικό αέριο παραμένουν ενεργοί — και διευρύνονται σιωπηρά.
Φυσικό αέριο: Όταν τα κερδοσκοπικά παιχνίδια θυμίζουν βασικές αλήθειες
Από την την περασμένη εβδομάδα, η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου εκτινάχθηκε απότομα, ως αποτέλεσμα μιας σύμπτωσης παραγόντων που συνολικά αποδείχθηκαν ισχυρότεροι από το άθροισμά τους. Σε ένα χειμωνιάτικο σκηνικό οι θερμοκρασίες υποχώρησαν, η ζήτηση για θέρμανση αυξήθηκε και τα αποθέματα φυσικού αερίου στην ΕΕ μειώθηκαν με ελαφρώς ταχύτερο ρυθμό από το συνηθισμένο.
Σε αυτό προστέθηκε η συνήθης δόση γεωπολιτικού άγχους με αυτά που γίνονται από τη Γροιλανδία και την Ουκρανία έως το Ιράν και το μείγμα αποδείχθηκε αρκετά ακρητικό για να ωθήσει τις τιμές πάνω από 20% μέσα σε μόλις πέντε συνεδριάσεις.
Το συμβόλαιο άμεσης παράδοσης TTF στο χρηματιστήριο φυσικού αερίου στην Ολλανδία, σημείο αναφοράς για την ευρωπαϊκή αγορά, έκλεισε κοντά στα 37 ευρώ/MWh — επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από τον Ιούλιο του 2025 και περιμένει κάπου εκεί έως σήμερα με μικρή διόρθωση κοντά στα 36 ευρώ.
«Προσαρμογή» με short squeeze στο φυσικό αέριο
Αυτό που ξεκίνησε ως μια εύλογη ανοδική προσαρμογή των τιμών, εξελίχθηκε γρήγορα σε αναγκαστικό κλείσιμο short θέσεων, προκαλώντας ένα απότομο «ανοδικό κενό» στην αγορά. Τα βασικά θύματα ήταν κυρίως traders που βασίζονται σε αλγοριθμικά μοντέλα και διατηρούσαν short έκθεση διόρθωσης στο φυσικό αέριο, ακόμη και στην καρδιά του χειμώνα, εξηγούν αναλυτές.
Η ξαφνική αναζωογόνηση μιας αγοράς που είχε περιέλθει σε σχεδόν νεκρική ακινησία προκάλεσε τις συνήθεις διπολικές αντιδράσεις: είτε «πανικός, η ευρωπαϊκή ενεργειακή κρίση επιστρέφει», είτε «χαλαρώστε, πρόκειται απλώς για ένα ασήμαντο καιρικό επεισόδιο». Καμία από τις δύο αναγνώσεις δεν είναι ιδιαίτερα χρήσιμη, λένε αναλυτές του χώρου.
Τιμές φυσικού αερίου στο χρηματιστήριο της Ολλανδίας ©TTF
Φυσικό αέριο και ο κίνδυνος της αυτάρκειας
Ναι, η κίνηση φάνηκε απότομη έπειτα από εβδομάδες πλαγιοκαθοδικήςε πορείας. Όμως δεν ήταν εντελώς απρόβλεπτη. Ένας μικρός αριθμός αξιόπιστων πηγών στα τερματικά των αναλυτών είχε επισημάνει ακριβώς αυτή την ευπάθεια: μια υπερφορτωμένη short πλευρά και μια αγορά που είχε «γείρει» υπερβολικά σε ένα πτωτικό αφήγημα.
Μια επιστροφή στα 37 ευρώ/MWh από τα 27 ευρώ που ήταν πριν την άνοδο, δεν αποτελεί στατιστική ανωμαλία. Αρκετοί σχολιαστές έσπευσαν να δημοσιεύσουν μακροχρόνια διαγράμματα για να δείξουν ότι, ιστορικά, η κίνηση αυτή μετά βίας ξεχωρίζει. Όμως, αν το μοναδικό μέτρο σύγκρισης είναι η στρατοσφαιρική παραφροσύνη του 2022, τότε σχεδόν τίποτα δεν θα φαίνεται ξανά ενδιαφέρον.
Αν κάποιος έζησε την ενεργειακή κρίση και το μόνο συμπέρασμα από μια άνοδο 20% είναι «ξυπνήστε με όταν φτάσει τα 300 ευρώ», ίσως θα έπρεπε απλώς να πάψει να παρακολουθεί την αγορά φυσικού αερίου, λένε δηκτικά άλλοι αναλυτές.
Σημάδι των καιρών, όχι «ανωμαλία» στο φυσικό αέριο
Πώς, λοιπόν, πρέπει να διαβαστεί αυτή η κίνηση Το σοκ των τιμών της περασμένης εβδομάδας δεν ήταν ανωμαλία. Ήταν σημάδι των καιρών.
Ο κίνδυνος ακραίων κινήσεων στις τιμές διευρύνεται αθόρυβα, καθώς διαρθρωτικά «permabull» επενδυτικά κεφάλαια επιχειρούν να αποσπάσουν αξία από μια αγορά της οποίας τα θεμελιώδη γίνονται ολοένα και πιο πτωτικά.
Η μεγάλη εικόνα δεν έχει αλλάξει: άφθονο LNG, σημαντική εφεδρική εισαγωγική δυναμικότητα στην Ευρώπη. Όμως δεν έχουν εξαφανιστεί ούτε οι λανθάνουσες απειλές που γεννώνται από το positioning, τη μόχλευση και την αδράνεια του κυρίαρχου αφηγήματος που οδηγεί σε κερδοσκοπικές κινήσεις των στιγμών.
Η πρόσφατη συμπεριφορά των τιμών επιβεβαιώνει σε μεγάλο βαθμό όσα ήδη γνωρίζαμε για την ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου. Και αυτή η «λεπτή αλλά κρίσιμη» διάσταση έχει μεγαλύτερη σημασία από τις υστερικές κραυγές ή τις απαξιωτικές αντιδράσεις που τείνουν να συνοδεύουν κάθε αιφνίδια κίνηση, συμπληρώνουν οι ίδιοι αναλυτές.
Το επεισόδιο δεν αναιρεί τα θεμελιώδη. Υπενθυμίζει, όμως, ότι ακόμη και σε μια φαινομενικά ήρεμη αγορά, το φυσικό αέριο παραμένει πεδίο όπου ο εφησυχασμός τιμωρείται και η χρηματιστηριακή κερδοσκοπία για ένα εμπόρευμα όπως το φυσικό αέριο είναι η κινητήριο δύναμη.
