Άλμα στο φυσικό αέριο τον Ιανουάριο στην Ευρώπη. Οι τιμές σημείωσαν τα περισσότερα κέρδη σε τουλάχιστον δύο χρόνια, μετά την πτώση της θερμοκρασίας και την ταχεία εξάντληση των αποθεμάτων καυσίμων που ανέτρεψαν το κλίμα της αγοράς.
Όπως αναφέρει το Bloomberg, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αναφοράς σημείωσαν άνοδο την Παρασκευή, με το κέρδος του μήνα να φτάνει περίπου το 38%. Στο διάστημα των δύο τελευταίων εβδομάδων η αύξηση ήταν 40%. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη άνοδο από το καλοκαίρι του 2023 και θα μπορούσε να είναι η μεγαλύτερη από την ενεργειακή κρίση πριν από τέσσερα χρόνια, αν διατηρηθούν τα ημερήσια κέρδη.
Αν και οι φόβοι για τον εφοδιασμό έχουν μειωθεί μετά την ανάκαμψη των εξαγωγών των ΗΠΑ, στις αρχές Φεβρουαρίου αναμένεται παγετός και αυξημένη ζήτηση σε ορισμένες περιοχές της περιοχής.
Ευαίσθητη ισορροπία στα αποθέματα φυσικού αερίου
Ο Ιανουάριος ήταν ένας ασταθής μήνας για την ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου, αντανακλώντας τις ανανεωμένες ανησυχίες για την ευαίσθητη ισορροπία καυσίμων στην ήπειρο. Εκτός από την αυξημένη κατανάλωση φυσικού αερίου, μια χειμερινή καταιγίδα στις ΗΠΑ διακόπηκε προσωρινά ορισμένες εγκαταστάσεις παραγωγής και προκάλεσε απότομη άνοδο των αμερικανικών τιμών, προσθέτοντας μια φρενήρη αναταραχή μεταξύ των Ευρωπαίων traders για να καλύψουν τις προηγούμενες πτωτικές θέσεις τους. Οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή συνέβαλαν επίσης στην ανοδική δυναμική.
«Οι κίνδυνοι τιμών εξακολουθούν να είναι ανοδικοί, δεδομένων των ασυνήθιστα χαμηλών αποθεμάτων», ανέφεραν οι αναλυτές της Energy Aspects, με επικεφαλής τον James Waddell, σε σημείωμα που δημοσίευσαν αυτή την εβδομάδα. Τα μετεωρολογικά μοντέλα ήταν ασταθή τις τελευταίες εβδομάδες, γεγονός που εξηγεί εν μέρει την αυξημένη μεταβλητότητα των τιμών του φυσικού αερίου, έγραψαν.
Οι traders παρακολουθούν επίσης την κατάσταση στο Ιράν, με τις κλιμακούμενες απειλές του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εναντίον της χώρας να κρατούν σε εγρήγορση τις ευρύτερες αγορές ενέργειας. Ταυτόχρονα, ο Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη ότι εξασφάλισε συμφωνία από τη Ρωσία για την παύση των επιθέσεων κατά της Ουκρανίας για μια εβδομάδα, καθώς η χώρα προετοιμάζεται για ένα κύμα ακραίου ψύχους.
Τα ολλανδικά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου για παράδοση τον Μάρτιο σημείωσαν άνοδο 0,5% στα 38,77 ευρώ ανά μεγαβατώρα στις 8:52 π.μ. στο Άμστερνταμ.
Φυσικό αέριο © Freepik
Φυσικό αέριο και το παιχνίδι κερδοσκοπίας
Αναλυτές σχολιάζουν και το παιχνίδι κερδοσκοπίας που έχει αναπτυχθεί στο χρηματιστήριο του Άμστερνταμ. Η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο έντονης μεταβλητότητας, σημειώνουν καθώς το ολλανδικό TTF —το βασικό σημείο αναφοράς για τις τιμές στην Ευρώπη— κατέγραψε εκρηκτική άνοδο τις τελευταίες εβδομάδες. Η άνοδος αυτή δεν οφείλεται μόνο στα θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς, αλλά και στη δυναμική των χρηματοπιστωτικών τοποθετήσεων, με hedge funds και αλγοριθμικούς traders να παίζουν καταλυτικό ρόλο.
Το επεισόδιο αποκάλυψε πόσο ευάλωτη έχει γίνει η αγορά φυσικού αερίου σε απότομες ανατροπές θέσεων, μετατρέποντας μια σχετικά ελεγχόμενη διόρθωση σε παραβολική κίνηση τιμών. Το ερώτημα πλέον δεν είναι τι συνέβη, αλλά τι προμηνύεται για το 2026.
Η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου κατέγραψε έντονη άνοδο, με το ολλανδικό TTF —το ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς— να εκτοξεύεται κατά περίπου 40% μέσα σε διάστημα δύο εβδομάδων. Η κίνηση αυτή σημειώθηκε όταν hedge funds προχώρησαν σε ένα επιθετικό short squeeze, στριμώχνοντας τους CTAs (Commodity Trading Advisors) που διατηρούσαν αρνητικές θέσεις (short) στα συμβόλαια TTF.
Αρχικά, η άνοδος αποδόθηκε σε θεμελιώδεις παράγοντες, όπως οι ανησυχίες για την προσφορά και οι καιρικές προβλέψεις. Ωστόσο, σύντομα έγινε σαφές ότι ο κύριος καταλύτης δεν ήταν μόνο τα fundamentals, αλλά η απότομη αναδιάταξη των κερδοσκοπικών θέσεων.
Φυσικό αέριο και short squeeze: τα στοιχεία CoT
Το βάθος του short squeeze στο TTF αποκαλύφθηκε τις ημέρες που ακολούθησαν, όταν τα στοιχεία Commitment of Traders (CoT) έδειξαν μια ιστορική μεταστροφή στις καθαρές θέσεις των hedge funds. Οι επενδυτές που ήταν τοποθετημένοι πτωτικά αναγκάστηκαν να κλείσουν θέσεις με ταχύτητα, ενισχύοντας περαιτέρω την άνοδο των τιμών.
Σε αυτό το περιβάλλον, τα θεμελιώδη μεγέθη λειτούργησαν ως η σπίθα, όμως η πραγματική «καύσιμη ύλη» προήλθε από τις αλλεπάλληλες κινήσεις των αλγοριθμικών στρατηγικών. Το αποτέλεσμα ήταν μια ακραία διακύμανση, που μετέτρεψε μια απλή διόρθωση σε ένα σχεδόν παραβολικό επεισόδιο στις τιμές του φυσικού αερίου.
TTF: προσωρινή εκτόνωση, αλλά όχι τέλος κινδύνων
Μετά το αρχικό σοκ, οι τιμές του TTF δείχνουν να έχουν ηρεμήσει σε κάποιο βαθμό. Το συμβόλαιο του εμπροσθόμηνα (front month) φαίνεται να έχει συναντήσει αντίσταση λίγο κάτω από τα 40 ευρώ ανά MWh (περίπου 13 δολάρια ανά MMBtu).
Ωστόσο, η ισορροπία παραμένει εύθραυστη. Ένα νέο κύμα ψυχρού καιρού τον Φεβρουάριο θα μπορούσε εύκολα να αναζωπυρώσει την κερδοσκοπική δραστηριότητα, οδηγώντας σε νέο γύρο αγορών και πιέσεων στις τιμές.
Φυσικό αέριο, CTAs και αλγοριθμικοί traders
Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο αυτού του επεισοδίου δεν ήταν η αρχική άνοδος, αλλά όσα συνέβησαν τις ημέρες που ακολούθησαν. Η ανάλυση των πιο πρόσφατων δεδομένων CoT, των στοιχείων από τα χρηματιστήρια ενέργειας, των επιπέδων αποθήκευσης φυσικού αερίου και των ροών LNG δείχνει πόσο ευάλωτοι αποδείχθηκαν οι CTAs και οι αλγοριθμικοί traders στη ξαφνική χειμερινή ανοδική κίνηση, εξηγούν αναλυτές του χώρου.
Η ταχύτητα με την οποία αναγκάστηκαν να αναπροσαρμόσουν τις θέσεις τους υπογραμμίζει τη σημασία των μηχανισμών μόχλευσης και των αυτοματοποιημένων στρατηγικών στη σύγχρονη αγορά φυσικού αερίου.
Φυσικό αέριο 2026: Δομικοί κίνδυνοι στην επιφάνεια
Τα ευρήματα από αυτή την «αυτοψία» στην αγορά μιλούν από μόνα τους για τους τεράστιους δομικούς κινδύνους που έχουν πλέον ενσωματωθεί στις αγορές φυσικού αερίου ενόψει του 2026. Η αυξανόμενη εξάρτηση από χρηματοοικονομικούς παίκτες, η περιορισμένη ρευστότητα σε ορισμένες περιόδους και η ευαισθησία σε καιρικά σοκ δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου οι ακραίες κινήσεις μπορεί να γίνουν ο κανόνας και όχι η εξαίρεση.
Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόσφατη άνοδος του TTF λειτουργεί περισσότερο ως προειδοποιητικό σήμα παρά ως μεμονωμένο επεισόδιο, υπενθυμίζοντας ότι η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου παραμένει βαθιά εκτεθειμένη σε απότομες και απρόβλεπτες ανατροπές.
