Τα hedge funds μειώνουν θέσεις παρά την άνοδο τιμών στο πετρέλαιο μπροστά στον κίνδυνο ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή όσο αυξάνεται η ένταση ΗΠΑ-Ιράν. Τι λένε αναλυτές
Οι διεθνείς αγορές πετρελαίου κινούνται εκ νέου σε τροχιά αυξημένης μεταβλητότητας, καθώς η στρατιωτική ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν επαναφέρει στο προσκήνιο τον γεωπολιτικό κίνδυνο στη Μέση Ανατολή.
Παρά τη συγκέντρωση αμερικανικών πολεμικών πλοίων και αεροσκαφών στην περιοχή, τα hedge funds εμφανίστηκαν την περασμένη εβδομάδα πιο επιφυλακτικά ως προς την περαιτέρω άνοδο των τιμών.
Την ίδια στιγμή, το ενδεχόμενο διατάραξης της ροής μέσω του Στενού του Ορμούζ αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα για την επόμενη κίνηση της αγοράς.
Το διακύβευμα δεν είναι μόνο ενεργειακό, αλλά και πολιτικό, καθώς οι τιμές καυσίμων επηρεάζουν άμεσα το διαθέσιμο εισόδημα και το κλίμα ενόψει εκλογών στις ΗΠΑ.
Τα hedge funds περιορίζουν θέσεις στο πετρέλαιο
Παρά την κλιμακούμενη στρατιωτική κινητικότητα των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και τον Ινδικό Ωκεανό, οι διαχειριστές κεφαλαίων υιοθέτησαν πιο συγκρατημένη στάση, μεταδίδει το Reuters. Hedge funds και λοιποί επενδυτές ρευστοποίησαν το ισοδύναμο 33 εκατ. βαρελιών στα έξι βασικότερα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης και δικαιωμάτων προαίρεσης που σχετίζονται με το πετρέλαιο, κατά το επταήμερο που έληξε στις 17 Φεβρουαρίου.
Η κίνηση αυτή σηματοδότησε την πρώτη ουσιαστική μείωση θέσεων μετά από εννέα εβδομάδες συνεχών αγορών, κατά τις οποίες είχαν αποκτηθεί συνολικά 391 εκατ. βαρέλια από τα μέσα Δεκεμβρίου.
Παρά τη μείωση θέσεων, το διεθνές benchmark Brent crude κατέγραψε άνοδο 7% από τις αρχές της εβδομάδας και ξεπέρασε τα 70 δολάρια το βαρέλι — επίπεδο που είχε να εμφανιστεί από τον Ιούλιο. Το αμερικανικό αργό ενισχύθηκε κατά 10 δολάρια τον τελευταίο μήνα.
Πετρέλαιο και γεωπολιτικός κίνδυνος: Τα Στενά του Ορμούζ
Το βασικό σενάριο ανησυχίας αφορά πιθανή αντίδραση του Ιράν σε περίπτωση αμερικανικού πλήγματος. Η Τεχεράνη έχει στο παρελθόν απαντήσει με πυραυλικές επιθέσεις σε αμερικανικούς στόχους και στο Ισραήλ, ωστόσο οι επιπτώσεις στην αγορά πετρελαίου υπήρξαν παροδικές.
Ο πραγματικός «άγνωστος Χ» είναι ο έλεγχος της βόρειας πλευράς των Στενών του Ορμούζ. Η θαλάσσια αυτή δίοδος, πλάτους μόλις 21 μιλίων, αποτελεί σημείο διέλευσης περίπου 20 εκατ. βαρελιών ημερησίως — σχεδόν το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής. Πρόκειται για τη μοναδική οδό εξαγωγής αργού από τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Περσικού Κόλπου προς τις διεθνείς αγορές.
Η μερική διακοπή της ναυσιπλοΐας για στρατιωτικές ασκήσεις στις αρχές της εβδομάδας προκάλεσε άνοδο περίπου 5 δολαρίων στο Brent. Σύμφωνα με τον Rob Thummel της Tortoise Capital, που μίλησε στο CNN, μια παρατεταμένη διαταραχή θα μπορούσε να ωθήσει το πετρέλαιο άνω των 100 δολαρίων το βαρέλι. Ωστόσο, το σενάριο αυτό θεωρείται χαμηλής πιθανότητας.
Πετρέλαιο, έσοδα και τα όρια της ιρανικής στρατηγικής
Η Τεχεράνη θα έπρεπε να διατηρήσει αποτελεσματικό έλεγχο της θαλάσσιας οδού υπό συνθήκες στρατιωτικής πίεσης, τη στιγμή που οι ΗΠΑ έχουν ήδη ενισχύσει σημαντικά τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή. Επιπλέον, μια παρατεταμένη διακοπή θα στερούσε από το Ιράν κρίσιμα έσοδα.
Παρότι το πετρέλαιο αντιστοιχεί μόλις στο 10%-15% του ΑΕΠ της χώρας, περίπου το ήμισυ των κρατικών εσόδων προέρχεται από εξαγωγές αργού. Με παραγωγή 3,2 εκατ. βαρελιών ημερησίως — σύμφωνα με τον OPEC — το Ιράν αποτελεί τον έκτο μεγαλύτερο παραγωγό παγκοσμίως, παρά το καθεστώς κυρώσεων. Για να παρακάμψει τους περιορισμούς, αξιοποιεί «σκιώδη στόλο» πλοίων και προσφέρει εκπτώσεις στους αγοραστές.
Η ιστορία δείχνει επίσης ότι η αγορά ανακάμπτει ταχέως από σοκ. Το 2019, επίθεση με drones στις εγκαταστάσεις της Saudi Aramco στο Abqaiq, που αφαίρεσε προσωρινά το 5% της σαουδαραβικής παραγωγής, προκάλεσε άλμα τιμών, οι οποίες ωστόσο επανήλθαν σε φυσιολογικά επίπεδα εντός εβδομάδων.
Πετρέλαιο και πολιτικός κίνδυνος
Ακόμη και χωρίς πλήρη αποκλεισμό του Ορμούζ, μια στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να προσθέσει επιπλέον 10 δολάρια ανά βαρέλι στις τρέχουσες τιμές. Πετρέλαιο στα 80 δολάρια θα ωθούσε τη μέση τιμή βενζίνης άνω των 3 δολαρίων ανά γαλόνι στις ΗΠΑ, ανεβάζοντας τις τιμές και στην Ευρώπη
Σε ένα περιβάλλον όπου η κοινή γνώμη παραμένει επιφυλακτική για την πορεία της οικονομίας, μια νέα άνοδος στις τιμές πετρελαίου και καυσίμων θα μπορούσε να εντείνει τις πολιτικές πιέσεις.
Η ισορροπία μεταξύ γεωπολιτικής στρατηγικής και οικονομικής προσιτότητας καθίσταται, συνεπώς, κρίσιμη για τη σταθερότητα των αγορών — και για το πολιτικό κεφάλαιο της αμερικανικής ηγεσίας.
