Επ. Κεφαλαιαγοράς: 10+1 τρόποι προστασίας των επενδυτών από τις διαδικτυακές απάτες

Η πρόληψη δεν είναι υπόθεση ειδικών· είναι στάση ευθύνης, επισημαίνει η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Και ξεκινά από τα βασικά

Η Βασιλική Λαζαράκου, πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς © ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΧΑΡΗΣ ΑΚΡΙΒΙΑΔΗΣ

Εκστρατεία από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για την πάταξη της διαδικτυακής απάτης η οποία έχει σαν νέο πρόσωπο πια, την τεχνητή νοημοσύνη! Σε ειδικό έντυπο της Εποπτικής Αρχής αναφέρεται ότι η ψηφιακή καθημερινότητα μπορεί να διευκολύνει τη ζωή μας, την ίδια στιγμή, όμως, δημιουργεί ένα πεδίο όπου οι επιτήδειοι κινούνται με ταχύτητα, ευρηματικότητα και — ολοένα συχνότερα — με τη συνδρομή της τεχνητής νοημοσύνης.

Η πρόληψη δεν είναι υπόθεση ειδικών· είναι στάση ευθύνης, επισημαίνει η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Και ξεκινά από τα βασικά:

1) Προσωπικά και τραπεζικά στοιχεία: Κόκκινη γραμμή

Καμία νόμιμη εταιρεία, καμία τράπεζα, κανένας χρηματοπιστωτικός οργανισμός δεν θα σας ζητήσει PIN, κωδικούς e-banking, διαπιστευτήρια σύνδεσης ή κωδικούς ασφαλείας μέσω email, μηνυμάτων, κοινωνικών δικτύων ή τηλεφωνικής επικοινωνίας. Η απαίτηση τέτοιων στοιχείων είναι, από μόνη της, σήμα κινδύνου.

2) Η πίεση του “επείγοντος” είναι εργαλείο εξαπάτησης

Οι απατεώνες επενδύουν στο συναίσθημα: δημιουργούν αίσθηση πανικού, επικαλούνται τεχνικά προβλήματα, έκτακτες ανάγκες συγγενών, ακόμη και απειλές. Ο στόχος είναι να περιορίσουν τον χρόνο σκέψης. Μην βιάζεστε να στείλετε χρήματα, να πατήσετε σε συνδέσμους ή να αποκαλύψετε πληροφορίες. Αν υπάρχει έστω και η παραμικρή αμφιβολία, διακόψτε την επικοινωνία και επαληθεύστε την ταυτότητα του καλούντος από ανεξάρτητη, αξιόπιστη πηγή.

3) Επαλήθευση πηγής: Πάντα και χωρίς εξαιρέσεις

Ελέγχετε προσεκτικά από πού προέρχεται κάθε μήνυμα ή κλήση — ακόμη κι αν φαίνεται να προέρχεται από φίλο, συγγενή ή δημόσιο πρόσωπο. Επικοινωνήστε με γνωστό αριθμό ή μέσω καναλιού που έχετε ήδη επιβεβαιώσει. Δώστε προσοχή σε ορθογραφικά λάθη, ύποπτες διευθύνσεις URL ή ελλείψεις ασφαλείας, όπως η απουσία του «s» στο «https». Μικρές λεπτομέρειες συχνά προδίδουν τη μεγάλη απάτη.

4) Σύνδεσμοι, εφαρμογές και QR codes: Μην εμπιστεύεστε το άγνωστο

Μην ανοίγετε συνδέσμους από ανεπιθύμητα μηνύματα. Εγκαθιστάτε εφαρμογές αποκλειστικά από επίσημα καταστήματα εφαρμογών και αποφύγετε τη σάρωση άγνωστων κωδικών QR. Η ευκολία δεν πρέπει να υπερισχύει της ασφάλειας.

5) Οικογενειακή «λέξη-κλειδί»: Μια απλή αλλά αποτελεσματική άμυνα

Συμφωνήστε με τα μέλη της οικογένειάς σας μια μυστική φράση, μια «λέξη-κλειδί», που θα χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Έτσι, αν κάποιος επιχειρήσει να εκμεταλλευτεί οικεία φωνή και να ζητήσει χρήματα, θα έχετε έναν πρόσθετο μηχανισμό επιβεβαίωσης.

6) Αναζητήστε μόνοι σας τα στοιχεία επικοινωνίας

Μην βασίζεστε στα στοιχεία που σας παρέχει ο ύποπτος. Αναζητήστε ανεξάρτητα την εταιρεία, διασταυρώστε την επωνυμία της και χρησιμοποιήστε επίσημα μητρώα και καταλόγους. Οι επιτήδειοι συχνά μιμούνται ιστοσελίδες αδειοδοτημένων εταιρειών ή επικαλούνται ανύπαρκτες άδειες.

Μπορείτε να ελέγχετε αν έχουν εκδοθεί σχετικές προειδοποιήσεις μέσω του καταλόγου I-SCAN του IOSCO, καθώς και, για παρόχους κρυπτοστοιχείων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω των μητρώων της European Securities and Markets Authority (ESMA).

7) Τεχνητή Νοημοσύνη: Όταν η απάτη γίνεται πιο πειστική

Η εξέλιξη της ΤΝ καθιστά τις απόπειρες εξαπάτησης πιο ρεαλιστικές — από ψεύτικες φωνές έως παραποιημένα βίντεο. Αν κάτι σας φαίνεται ασυνήθιστο, σταματήστε. Η διαίσθηση, σε συνδυασμό με την επαλήθευση, είναι πολύτιμο εργαλείο.

8) Μην επιτρέπετε απομακρυσμένη πρόσβαση

Καμία τράπεζα ή χρηματοπιστωτικό ίδρυμα δεν θα σας ζητήσει να εγκαταστήσετε λογισμικό απομακρυσμένης πρόσβασης ή να μοιραστείτε την οθόνη σας. Η απαίτηση αυτή συνιστά άμεσο κίνδυνο.

9) Ισχυροί κωδικοί και πολυπαραγοντικός έλεγχος

Χρησιμοποιείτε μοναδικούς και ισχυρούς κωδικούς πρόσβασης, χωρίς επαναχρησιμοποίηση σε διαφορετικές πλατφόρμες. Ενεργοποιήστε, όπου είναι διαθέσιμος, τον έλεγχο ταυτότητας πολλαπλών παραγόντων. Διατηρείτε τις εφαρμογές και το λογισμικό προστασίας ενημερωμένα.

10) Επενδυτικές «ευκαιρίες» που πιέζουν τον χρόνο

Αν μια πρόταση υπόσχεται υψηλές αποδόσεις χωρίς ρίσκο ή απαιτεί άμεση απόφαση, αντιμετωπίστε την με σκεπτικισμό. Ό,τι ακούγεται υπερβολικά καλό για να είναι αληθινό, συνήθως δεν είναι.

11) Προσοχή στην υπερέκθεση στα κοινωνικά δίκτυα

Οι αναρτήσεις, οι φωτογραφίες και οι δημόσιες συζητήσεις μπορούν να προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες σε τρίτους. Η υπερβολική έκθεση προσωπικών ή επενδυτικών στοιχείων μπορεί να σας καταστήσει εύκολο στόχο.