Σε αρνητικό έδαφος κινήθηκαν τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, καθώς οι επενδυτές προσπαθούν να αποτιμήσουν τις συνέπειες της νέας δασμολογικής στρατηγικής που ανακοίνωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Η επιβολή οριζόντιου δασμού 10% στις εισαγωγές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες αναδιαμορφώνει το παγκόσμιο εμπορικό τοπίο, εντείνοντας τις ανησυχίες για τις εξαγωγικές προοπτικές της Ευρώπης και για την ευρύτερη δυναμική της παγκόσμιας ανάπτυξης.
Η αντίδραση των αγορών ήταν άμεση, με το κλίμα να επιβαρύνεται ήδη από τη συνεδρίαση της Δευτέρας, όταν οι διεθνείς δείκτες κατέγραψαν απώλειες μετά την ανακοίνωση των μέτρων. Η ανησυχία επικεντρώνεται στο ενδεχόμενο ενός νέου κύκλου εμπορικών αντιπαραθέσεων, σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή οικονομία παραμένει εύθραυστη και ιδιαίτερα εκτεθειμένη στο εξωτερικό εμπόριο.
Λίγο μετά το άνοιγμα των συναλλαγών, ο πανευρωπαϊκός STOXX Europe 600 υποχωρούσε κατά 0,19% στις 626,53 μονάδες, αντανακλώντας τις γενικευμένες πιέσεις στους περισσότερους κλάδους. Στο Παρίσι, ο CAC 40 διαμορφωνόταν στις 8.476,93 μονάδες με απώλειες 0,24%, στη Φρανκφούρτη ο DAX κινούνταν στις 24.918,51 μονάδες (-0,29%), στο Μιλάνο ο FTSE MIB κατέγραφε πτώση 0,39% στις 46.517,90 μονάδες, ενώ στο Λονδίνο ο FTSE 100 σημείωνε απώλειες 0,22% στις 10.661,07 μονάδες. Τη μεγαλύτερη πτώση μεταξύ των βασικών αγορών κατέγραφε η Μαδρίτη, με τον IBEX 35 να υποχωρεί κατά 0,76% στις 18.150,20 μονάδες.
Η εικόνα των δεικτών αποτυπώνει τη διάχυτη επιφυλακτικότητα, με τους επενδυτές να μειώνουν την έκθεσή τους σε μετοχές που θεωρούνται ευάλωτες σε εμπορικές αναταράξεις, όπως η βιομηχανία, η αυτοκινητοβιομηχανία και οι πρώτες ύλες.
Ανησυχία για τις διατλαντικές σχέσεις
Η απόφαση για την επιβολή καθολικού δασμού 15% στις εισαγωγές προς τις ΗΠΑ προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Ευρώπη. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εξέφρασαν προβληματισμό για τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει η κίνηση αυτή στις εμπορικές σχέσεις Ε.Ε.–ΗΠΑ, προειδοποιώντας ότι ενδέχεται να τεθούν σε κίνδυνο υφιστάμενες συμφωνίες.
Σε αυτό το πλαίσιο, το European Parliament ανακοίνωσε ότι αναστέλλει προσωρινά τη διαδικασία επικύρωσης της εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ–Ε.Ε. που είχε συμφωνηθεί το περασμένο καλοκαίρι. Η απόφαση αυτή υπογραμμίζει τη θεσμική και πολιτική διάσταση της κρίσης, μεταφέροντας το ζήτημα από το επίπεδο των αγορών σε εκείνο της ευρωπαϊκής πολιτικής στρατηγικής.
Η αβεβαιότητα εντείνεται και από τις δηλώσεις του Τραμπ, ο οποίος προειδοποίησε ότι χώρες που θα επιχειρήσουν να «παίξουν παιχνίδια» ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ακόμη υψηλότερους δασμούς. Παράλληλα, παραμένει ασαφές το ακριβές χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των μέτρων, καθώς δεν έχει αποσαφηνιστεί αν έχουν υπογραφεί όλα τα απαιτούμενα επίσημα έγγραφα.
Πιέσεις και στη Wall Street
Το κλίμα αρνητισμού δεν περιορίστηκε στην Ευρώπη. Οι αμερικανικές αγορές κατέγραψαν σημαντικές απώλειες στην προηγούμενη συνεδρίαση, με τους επενδυτές να σταθμίζουν όχι μόνο τις εμπορικές εξελίξεις αλλά και τις διαρκείς ανησυχίες για τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης σε επιμέρους κλάδους της οικονομίας.
Η αλληλεπίδραση αυτών των παραγόντων – εμπορική πολιτική, τεχνολογικός μετασχηματισμός και γεωπολιτική ρευστότητα – δημιουργεί ένα σύνθετο περιβάλλον αυξημένου ρίσκου, το οποίο αντικατοπτρίζεται στην αυξημένη μεταβλητότητα των αγορών.
Στο μέτωπο των εταιρικών εξελίξεων, η βρετανική τράπεζα Standard Chartered ανακοίνωσε τα ετήσια αποτελέσματά της. Τα προ φόρων κέρδη αυξήθηκαν κατά 16% σε ετήσια βάση, ωστόσο διαμορφώθηκαν στα 6,96 δισ. δολάρια, χαμηλότερα από τις εκτιμήσεις της αγοράς.
Τα καθαρά έσοδα από τόκους ενισχύθηκαν κατά 1%, φθάνοντας τα 11,2 δισ. δολάρια και υπερβαίνοντας τις προβλέψεις που είχε συγκεντρώσει η LSEG. Για το 2025, τα λειτουργικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 6% στα 20,9 δισ. δολάρια, ευθυγραμμισμένα με τις προσδοκίες των αναλυτών.
Ωστόσο, η διοίκηση προειδοποίησε ότι το 2026 τα αναφερόμενα λειτουργικά έσοδα αναμένεται να κινηθούν στο κατώτερο άκρο του εύρους αύξησης 5%-7% που έχει θέσει ως στόχο. Η μετοχή της τράπεζας κατέγραφε απώλειες 0,8%, καθώς η αγορά φάνηκε να εστιάζει περισσότερο στη μελλοντική καθοδήγηση παρά στα ιστορικά μεγέθη.
Οι ευρωπαϊκές αγορές βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, όπου οι εμπορικές αποφάσεις της Ουάσιγκτον επηρεάζουν άμεσα τις επενδυτικές ροές και την αποτίμηση κινδύνου. Το ερώτημα που κυριαρχεί πλέον είναι εάν η νέα δασμολογική πολιτική θα οδηγήσει σε διαπραγματεύσεις και εξομάλυνση ή σε έναν νέο κύκλο εμπορικής κλιμάκωσης.
Για την Ευρώπη, που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις εξαγωγές και στη σταθερότητα των διεθνών αλυσίδων εφοδιασμού, οι εξελίξεις αυτές ενδέχεται να επηρεάσουν τόσο τις επιχειρηματικές προσδοκίες όσο και τις αποφάσεις νομισματικής πολιτικής το επόμενο διάστημα.
