Η νέα στρατιωτική κλιμάκωση μεταξύ των ΗΠΑ, του Ισραήλ και του Ιράν επαναφέρει στο προσκήνιο τους γεωπολιτικούς κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία, με τις αγορές να προεξοφλούν ήδη αυξημένη μεταβλητότητα σε ενέργεια, νομίσματα, μετοχές και ομόλογα.
Το πετρέλαιο αποτελεί τον βασικό δείκτη των εντάσεων στη Μέση Ανατολή. Το Ιράν είναι σημαντικός παραγωγός, ενώ βρίσκεται απέναντι από την πετρελαιοπαραγωγό Αραβική Χερσόνησο, στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Οποιαδήποτε διαταραχή στη διέλευση ή στις εξαγωγές θα μπορούσε να περιορίσει την προσφορά και να ωθήσει τις τιμές υψηλότερα.
Προς 80 και 100 δολάρια το βαρέλι
Το Brent διαπραγματευόταν πριν την κλιμάκωση κοντά στα 73 δολάρια το βαρέλι, έχοντας ήδη ενισχυθεί σημαντικά από τις αρχές του έτους. Αναλυτές εκτιμούν ότι -ακόμη και σε ένα σενάριο περιορισμένης σύγκρουσης- οι τιμές θα μπορούσαν να κινηθούν προς τα 80 δολάρια, πολύ περισσότερο τώρα που είμαστε βαθιά σε πολεμική κρίση.
Σε περίπτωση παρατεταμένης αναταραχής που θα επηρεάσει ουσιαστικά την προσφορά, δεν αποκλείεται άνοδος προς τα 100 δολάρια, με πιθανή επίπτωση στον παγκόσμιο πληθωρισμό.
Πέρα από την ενέργεια, οι διεθνείς αγορές αναμένεται να βιώσουν έντονες διακυμάνσεις. Ο δείκτης μεταβλητότητας VIX, γνωστός και ως «δείκτης φόβου» της Wall Street, έχει ήδη κινηθεί ανοδικά φέτος, ενώ αυξημένη είναι και η μεταβλητότητα στα αμερικανικά ομόλογα.
Οι επενδυτές παρακολουθούν στενά τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης, καθώς από αυτά θα εξαρτηθεί η πορεία των νομισμάτων και των κεφαλαιαγορών.
Τιμές ενέργειας και δολάριο
Το δολάριο ενδέχεται αρχικά να δεχθεί πιέσεις, όπως είχε συμβεί σε προηγούμενη σύντομη σύγκρουση, ωστόσο σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης και ανόδου των τιμών ενέργειας θα μπορούσε να ενισχυθεί έναντι των περισσότερων νομισμάτων, με εξαίρεση παραδοσιακά «ασφαλή καταφύγια» όπως το ελβετικό φράγκο και το ιαπωνικό γεν.
Το ισραηλινό σέκελ θεωρείται επίσης ιδιαίτερα ευαίσθητο σε κάθε στρατιωτική κλιμάκωση.
Στα λεγόμενα ασφαλή καταφύγια, ο χρυσός –που ήδη καταγράφει ισχυρή άνοδο μέσα στο 2026– ενδέχεται να προσελκύσει νέες εισροές, όπως και το ασήμι. Παράλληλα, αυξημένη ζήτηση μπορεί να καταγραφεί για τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα, με τις αποδόσεις τους να υποχωρούν.
Αντίθετα, το bitcoin δεν φαίνεται να λειτουργεί πλέον ως επενδυτικό καταφύγιο, έχοντας υποχωρήσει αισθητά το τελευταίο διάστημα.
Αγορές Μέσης Ανατολής
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι αγορές της Μέσης Ανατολής, όπως της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ, που συχνά κινούνται σε συσχέτιση με τις τιμές του πετρελαίου. Ενδεχόμενη κλιμάκωση θα μπορούσε να προκαλέσει βραχυπρόθεσμες πιέσεις 3% έως 5% στους βασικούς χρηματιστηριακούς δείκτες της περιοχής.
Τέλος, οι αεροπορικές εταιρείες ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με πιέσεις στις μετοχές τους λόγω ακυρώσεων πτήσεων και κλεισίματος εναέριου χώρου, ενώ οι ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες θα μπορούσαν να επωφεληθούν από αυξημένες προσδοκίες για μεγαλύτερες αμυντικές δαπάνες.
Η πορεία των αγορών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το αν η σύγκρουση θα παραμείνει περιορισμένη ή αν θα εξελιχθεί σε παρατεταμένη περιφερειακή κρίση με άμεσες επιπτώσεις στην παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και την οικονομική σταθερότητα.
