Οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν κατά 13% τη Δευτέρα, μετά τη διακοπή της ναυσιπλοΐας στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ, εξαιτίας των ιρανικών αντιποίνων που ακολούθησαν τους αρχικούς βομβαρδισμούς από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίοι οδήγησαν στον θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ.
Το αμερικανικό αργό (WTI) διαπραγματεύεται στα 72,016 δολάρια το βαρέλι, με άνοδο 4,996 δολαρίων ή 7,45%, ενώ το Brent κινείται στα 78,600 δολάρια, ενισχυμένο κατά 5,73 δολάρια ή 7,86%. Νωρίτερα, το Brent άγγιξε τα 82,37 δολάρια -το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2025- πριν περιορίσει τα κέρδη του, ενώ το WTI έφθασε ενδοσυνεδριακά έως τα 75,33 δολάρια, σημειώνοντας άνοδο άνω του 12%.
Η έντονη μεταβλητότητα αποδίδεται στους φόβους για σοβαρές διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό, καθώς το Στενό του Ορμούζ -η θαλάσσια δίοδος μεταξύ Ιράν και Ομάν που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με την Αραβική Θάλασσα- αποτελεί κομβικό σημείο για την παγκόσμια αγορά. Από εκεί διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων θαλάσσιων ροών πετρελαίου, καθώς και σημαντικές ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Παρότι η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι η διέλευση πλοίων συνεχίζεται, ναυτιλιακές εταιρείες προχώρησαν σε ανακατευθύνσεις για λόγους ασφαλείας, μετά από αναφορές για ζημιές σε δεξαμενόπλοια και αυξημένο κίνδυνο στην περιοχή.
Την ίδια στιγμή, ο OPEC+ συμφώνησε να αυξήσει την παραγωγή κατά 206.000 βαρέλια ημερησίως τον Απρίλιο, κίνηση που θεωρείται περιορισμένη σε σχέση με τα υψηλότερα επίπεδα ενίσχυσης της προσφοράς που είχαν συζητηθεί το προηγούμενο διάστημα.
Σε μια τυπική ημέρα, μέσω του Στενού διακινούνται φορτία που αντιστοιχούν περίπου στο ένα πέμπτο της παγκόσμιας ζήτησης, προερχόμενα από τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ιράκ, το Ιράν και το Κουβέιτ. Παράλληλα, διέρχονται δεξαμενόπλοια με ντίζελ, καύσιμα αεροσκαφών και βενζίνη με προορισμό κυρίως τις μεγάλες αγορές της Ασίας, όπως η Κίνα και η Ινδία.
«Οι αγορές αναγνωρίζουν τη σοβαρότητα της σύγκρουσης, αλλά εκτιμούν επίσης ότι, προς το παρόν, πρόκειται για γεωπολιτικό σοκ και όχι για συστημική κρίση», δήλωσε η Priyanka Sachdeva, ανώτερη αναλύτρια της Phillip Nova.
Η παρατεταμένη αποτελεσματική κλείσιμο του Στενού θα ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου προς τα πάνω και θα προκαλέσει έλλειψη εφοδιασμού στους κορυφαίους εισαγωγείς, την Κίνα και την Ινδία.
Περισσότερα από 200 πλοία, συμπεριλαμβανομένων δεξαμενόπλοιων πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, έχουν αγκυροβολήσει έξω από το Στενό, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν την Κυριακή. Τρία δεξαμενόπλοια υπέστησαν ζημιές και ένας ναυτικός σκοτώθηκε σε επιθέσεις που πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή στα ύδατα του Κόλπου.
Οι ασιατικές οικονομίες αξιολογούν τη διαθεσιμότητα των αποθεμάτων πετρελαίου και τους τρόπους εξασφάλισης εναλλακτικών προμηθειών. Η Νότια Κορέα θα προσφέρει πετρέλαιο από τα αποθέματά της στις τοπικές βιομηχανίες εάν οι διαταραχές στην προμήθεια παραταθούν, ενώ η Ινδία διερευνά εναλλακτικές ναυτιλιακές διαδρομές.
Ωστόσο, οι τιμές σημείωσαν μείωση μετά την απότομη άνοδο στις αρχές των ασιατικών συναλλαγών, την οποία οι αναλυτές απέδωσαν στο γεγονός ότι οι αγοραστές είχαν ήδη συνυπολογίσει ένα ασφάλιστρο κινδύνου στις τιμές, εν αναμονή της σύγκρουσης.
Το Brent είχε αυξηθεί πάνω από 19% φέτος μέχρι το κλείσιμο της Παρασκευής, ενώ το WTI διαπραγματευόταν περίπου 17% υψηλότερα.
Εν μέσω της σύγκρουσης, ο OPEC+ συμφώνησε την Κυριακή σε μια μέτρια αύξηση της παραγωγής πετρελαίου κατά 206.000 βαρέλια την ημέρα για τον Απρίλιο. Όλοι οι παραγωγοί του OPEC+ παράγουν ουσιαστικά στο μέγιστο της παραγωγικής τους ικανότητας, εκτός από τη Σαουδική Αραβία, δήλωσε η αναλύτρια της RBC Capital, Helima Croft.
