Σημαντική άνοδο καταγράφουν οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, καθώς η κλιμάκωση των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές στον Περσικό Κόλπο προκαλεί έντονες ανησυχίες για τη μελλοντική επάρκεια της παγκόσμιας προσφοράς.
Οι αγορές αντιδρούν νευρικά μπροστά στον κίνδυνο παρατεταμένων διαταραχών, με τις επιπτώσεις να εκτείνονται ήδη σε ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.
Στα 119 δολάρια το Brent
Τα ευρωπαϊκά συμβόλαια φυσικού αερίου εκτινάχθηκαν έως και 35%, φτάνοντας σε επίπεδα υπερδιπλάσια σε σχέση με πριν από την έναρξη της σύγκρουσης. Παράλληλα, το πετρέλαιο Brent άγγιξε τα 119 δολάρια το βαρέλι, πλησιάζοντας τα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών, ενώ οι τιμές του ντίζελ στην Ευρώπη κατέγραψαν επίσης έντονη άνοδο, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.
Καθοριστικό ρόλο στην άνοδο αυτή έπαιξε το πλήγμα σε κρίσιμες εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Κατάρ. Επίθεση με πύραυλο στο βιομηχανικό συγκρότημα Ras Laffan προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές στη μεγαλύτερη μονάδα LNG παγκοσμίως, επηρεάζοντας εγκαταστάσεις που αντιστοιχούν περίπου στο 17% των εξαγωγών της χώρας.
Η αποκατάσταση των ζημιών εκτιμάται ότι θα διαρκέσει έως και πέντε χρόνια, γεγονός που ενισχύει τους φόβους για μακροχρόνια στενότητα στην αγορά.
Ταυτόχρονα, η ένταση επεκτάθηκε και σε άλλες χώρες της περιοχής. Στη Σαουδική Αραβία, επιθέσεις επηρέασαν προσωρινά τη φόρτωση πετρελαίου στη δυτική ακτή, ενώ στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εγκαταστάσεις φυσικού αερίου τέθηκαν εκτός λειτουργίας μετά από ζημιές.
Στο Κουβέιτ, δύο μεγάλα διυλιστήρια επλήγησαν από drones, προκαλώντας πυρκαγιές και διακοπές στη λειτουργία τους.
Παρατεταμένη ενεργειακή κρίση
Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν το σενάριο μιας παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης. Αν και η ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου από τα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να αποκατασταθεί με την αποκλιμάκωση της σύγκρουσης, οι ζημιές σε υποδομές παραγωγής και επεξεργασίας έχουν πιο μόνιμο χαρακτήρα, περιορίζοντας την προσφορά για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν μέτρα για την ενίσχυση της προσφοράς, όπως η πιθανή χαλάρωση κυρώσεων σε ιρανικό πετρέλαιο και η αξιοποίηση στρατηγικών αποθεμάτων. Ωστόσο, οι παρεμβάσεις αυτές ενδέχεται να μην επαρκούν για να αντισταθμίσουν τις απώλειες από τις ζημιές στις εγκαταστάσεις.
Προς 150 δολάρια το βαρέλι;
Αναλυτές προειδοποιούν ότι η περαιτέρω στοχοποίηση ενεργειακών υποδομών θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη άνοδο των τιμών, με ορισμένες εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για ενδεχόμενη εκτίναξη του πετρελαίου ακόμη και στα 150 δολάρια το βαρέλι.
Το ενδεχόμενο αυτό ενισχύει την αβεβαιότητα και καθιστά την ενεργειακή ασφάλεια κεντρικό ζήτημα για τις κυβερνήσεις και τις αγορές παγκοσμίως.
