Η τιμή του χρυσού κατέγραψε πτώση άνω του 15% από την αρχή της σύγκρουσης με το Ιράν, σε μια θεαματική ανατροπή της συνήθους πορείας του σε περιόδους γεωπολιτικών αναταράξεων που έχει εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσο το πολύτιμο μέταλλο εξακολουθεί να λειτουργεί ως ασφαλές επενδυτικό καταφύγιο, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times.
Παραδοσιακά, ο χρυσός θεωρείται ότι ευνοείται από την γεωπολιτική αβεβαιότητα. Πράγματι, κατά τις πρώτες δέκα ημέρες της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή διατήρησε σε γενικές γραμμές την προπολεμική του αξία, ενώ οι αγορές μετοχών και ομολόγων υποχωρούσαν.
Στη συνέχεια, ωστόσο, το πολύτιμο μέταλλο παρασύρθηκε από την ευρύτερη αναταραχή που βιώνουν οι αγορές, καθώς επενδυτές που επιδιώκουν να εξασφαλίσουν ρευστότητα για να καλύψουν ζημίες σε άλλες επενδύσεις προχώρησαν σε ρευστοποιήσεις μετά το εντυπωσιακό ράλι διετίας του χρυσού.
Η Ρόνα Ο’ Κόνελ, αναλύτρια στην εταιρεία χρηματοοικονομικών υπηρεσιών StoneX, προειδοποίησε ότι οι επενδυτές δεν θα πρέπει να «πέφτουν στην παγίδα του “ασφαλούς καταφυγίου”». «Ο χρυσός σχεδόν πάντα υποχωρεί όταν καταρρέουν οι αγορές μετοχών και αμερικανικών ομολόγων, καθώς οι επενδυτές τον ρευστοποιούν για να αντλήσουν κεφάλαια», σημείωσε. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Τζέισον Τέρνερ της Berenberg ανέφερε ότι στοιχεία από hedge funds και χρηματιστηριακές εταιρείες παραπέμπουν σε ρευστοποιήσεις κερδοφόρων θέσεων σε χρυσό για να καλύψουν margin calls — απαιτήσεις για πρόσθετες εγγυήσεις — στις αγορές μετοχών και ομολόγων».
«Χρυσές» εκροές 11 δισ. δολ. από την έναρξη του πολέμου
Σύμφωνα με την εταιρεία δεδομένων Vanda, τα παγκόσμια ETFs χρυσού έχουν καταγράψει εκροές περίπου 10,8 δισ. δολαρίων από την έναρξη του πολέμου.
Παράλληλα, αναλυτές εκτιμούν ότι ορισμένες κεντρικές τράπεζες ενδέχεται να εξετάσουν την πώληση μέρους των αποθεμάτων τους σε χρυσό για την άντληση κεφαλαίων, αν και κάτι τέτοιο δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί στα επίσημα στοιχεία. Αναλυτές της HSBC σημείωσαν ότι οι υψηλές τιμές πετρελαίου, οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι και τα πιθανά έσοδα από τις ακόμη υψηλές τιμές του χρυσού «ενδέχεται να ενθαρρύνουν περαιτέρω πωλήσεις από τον επίσημο τομέα».
Βουτιά των τιμών μετά τα ιστορικά ρεκόρ
Η τιμή του χρυσού είχε καταγράψει διαδοχικά ιστορικά υψηλά από τις αρχές του 2024, φθάνοντας στο ρεκόρ των 5.594 δολαρίων ανά ουγγιά τον Ιανουάριο, καθώς οι επενδυτές έσπευδαν να τοποθετηθούν στο πολύτιμο μέταλλο.
Από την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών βομβαρδισμών στις 28 Φεβρουαρίου, η τιμή του χρυσού έχει υποχωρήσει κατά 16%, εξαλείφοντας σχεδόν όλα τα κέρδη της χρονιάς. Στην παρούσα φάση κινείται στα επίπεδα των 4.400 δολαρίων ανά ουγγιά — επίπεδο που παραμένει ιστορικά υψηλό παρά τη διόρθωση του Μαρτίου — μετά την εκτίμηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι ο πόλεμος ίσως ολοκληρωθεί σύντομα.
Ο ρόλος των κερδοσκοπικών funds
Σύμφωνα με τον John Reade, αναλυτή στο World Gold Council, την ένωση που εκπροσωπεί τις εταιρείες εξόρυξης χρυσού, η σύγκρουση προκάλεσε «εκτεταμένες ρευστοποιήσεις κερδών, μείωση ρίσκου και απομόχλευση».
Όπως πρόσθεσε, η αυξημένη παρουσία κερδοσκοπικών funds στον κλάδο τον τελευταίο χρόνο — σε αντίθεση με πιο παραδοσιακές πηγές ζήτησης όπως η αγορά κοσμημάτων — έχει καταστήσει την τιμή του χρυσού πιο ευμετάβλητη και πιθανότατα θα παραμείνει έτσι. «Ο ρόλος του χρυσού ως μέσου διαφοροποίησης χαρτοφυλακίου και μετριασμού κινδύνου έχει σε κάποιο βαθμό υπονομευθεί από τη μεταβλητότητα των τελευταίων εβδομάδων», εξήγησε.
Οι αναλυτές επισημαίνουν επίσης ότι οι προσδοκίες για υψηλότερα επιτόκια — καθώς οι κεντρικές τράπεζες επιχειρούν να περιορίσουν τις πληθωριστικές πιέσεις του πολέμου — συνέβαλαν στην πτώση της τιμής του χρυσού. «Ο χρυσός και το ασήμι είναι εξαιρετικά ευαίσθητα στις προσδοκίες για τα επιτόκια», δήλωσε ο Adrian Ash, διευθυντής ερευνών στην ηλεκτρονική πλατφόρμα συναλλαγών BullionVault. «Πολλοί αναρωτιούνταν πότε ο χρυσός θα συνδεθεί ξανά με τα πραγματικά επιτόκια — και η απάντηση είναι: τώρα».
Η άνοδος των επιτοκίων αυξάνει τις αποδόσεις των ομολόγων, καθιστώντας τα πιο ελκυστικά για ορισμένους επενδυτές σε σχέση με τον χρυσό, ο οποίος δεν προσφέρει τόκο. Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η μεταβλητότητα στην τιμή του χρυσού θα παραμείνει υψηλή και ότι οι οικονομικές συνέπειες της σύγκρουσης θα διαρκέσουν, ακόμη κι αν ο Τραμπ επιτύχει την πρόωρη λήξη του πολέμου που έχει υποσχεθεί. Ωστόσο, ορισμένοι προβλέπουν νέα άνοδο της τιμής του χρυσού, ακόμη και καθώς οι επιπτώσεις του πολέμου συνεχίζονται. Αναλυτές της BMO ανέφεραν την Τρίτη ότι αναμένουν ο χρυσός να ανακτήσει «μεγάλο μέρος» των απωλειών που προκάλεσε η σύγκρουση «μόλις επιστρέψει η διάθεση ανάληψης ρίσκου στις αγορές».
Ο Adrian Ash υπενθύμισε ότι κατά την αρχική «φάση σοκ και πανικού» της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008 η τιμή του χρυσού είχε επίσης υποχωρήσει. Στη συνέχεια όμως ανέκαμψε δυναμικά: ο χρυσός «θεωρήθηκε τελικά το ιδανικό περιουσιακό στοιχείο για την κρίση — και πράγματι ήταν, σε βάθος χρόνου».
