Ο πόλεμος στο Ιράν έχει προκαλέσει άνοδο στις τιμές της ενέργειας, η οποία είναι το πιο εμφανές αποτέλεσμα για την παγκόσμια οικονομία, αλλά οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η μεγαλύτερη ζημιά θα προκύψει από τη βραχυπρόθεσμη και μεσοπρόθεσμη επιβράδυνση της ανάπτυξης.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα από το πλήγμα στην παγκόσμια οικονομία, όπως σημειώνει σε ανάλυσή του το Bloomberg.
Αύξηση τιμών ενέργειας και πληθωρισμός
Οι τιμές πετρελαίου ξεπέρασαν τα 100 δολάρια το βαρέλι, με αποτέλεσμα:
- Στη Γερμανία, ο ετήσιος πληθωρισμός για τον Μάρτιο έφτασε το 2,8%, ο υψηλότερος σε πάνω από ένα χρόνο, ενώ οι τιμές ενέργειας αυξήθηκαν κατά 7,2%.
- Στην ευρωζώνη, οι τιμές καταναλωτικών αγαθών αυξήθηκαν κατά 2,5% τον Μάρτιο, δείχνοντας ότι οι κεντρικές τράπεζες θα δυσκολευτούν να πετύχουν τους στόχους τους.
Η αύξηση του κόστους αγαθών και υπηρεσιών επηρεάζει άμεσα την εμπιστοσύνη των καταναλωτών, προκαλώντας πιέσεις για υψηλότερους μισθούς.
Αυτές οι «δευτερογενείς» επιδράσεις μπορεί να αυξήσουν τις προσδοκίες για πληθωρισμό.
Ωστόσο, για να παγιωθούν τέτοιες πιέσεις απαιτείται ισχυρή οικονομία και «στενή» αγορά εργασίας, συνθήκες που ίσχυαν μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Αυτή τη φορά, η οικονομική προοπτική ήταν ήδη ασθενέστερη πριν την έναρξη του πολέμου, γεγονός που σημαίνει ότι οι μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι για την ανάπτυξη ενδέχεται να αντισταθμίσουν τις πληθωριστικές ανησυχίες.
Κίνδυνος επιδείνωσης οικονομικής ανάπτυξης
Το ΔΝΤ προειδοποιεί για ένα «παγκόσμιο, αλλά ασύμμετρο» σοκ στην ανάπτυξη. Πολλοί διαχειριστές ομολόγων και αναλυτές εκτιμούν ότι η πιθανότητα ύφεσης στις ΗΠΑ μέσα στο επόμενο έτος φτάνει ή ξεπερνά το 30%.
Οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας έχουν ήδη προκαλέσει μείωση της ζήτησης στην αγορά πετρελαίου, και η ζημιά στην παγκόσμια ανάπτυξη θα συνεχίσει να είναι αισθητή ακόμη κι αν ο πόλεμος τελειώσει σύντομα.
Ο ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης) προέβλεψε περικοπές στην ανάπτυξη πολλών χωρών και προειδοποίησε ότι οι αυξήσεις στις τιμές καταναλωτικών αγαθών στις ΗΠΑ μπορεί να φτάσουν το 4,2% φέτος.
Προειδοποίηση για Κεντρικές Τράπεζες
Οι υπεύθυνοι νομισματικής πολιτικής καλούνται να αποφύγουν παρορμητικές αυξήσεις επιτοκίων. Η Fed και άλλες κεντρικές τράπεζες μπορεί να αισθανθούν πίεση να αυξήσουν τα επιτόκια αν οι δευτερογενείς επιδράσεις γίνουν ορατές, αλλά η τρέχουσα σύσταση είναι να παρατηρούν και να περιμένουν.
Ο επικεφαλής της Fed, Jerome Powell, επανέλαβε σε ομιλία του στο Harvard ότι οι προσδοκίες πληθωρισμού παραμένουν αμετάβλητες και ότι τα εργαλεία της Fed δεν έχουν σημαντική επίδραση σε σοκ προσφοράς όπως η άνοδος των τιμών ενέργειας.
Ο υπεύθυνος χάραξης πολιτικής της κεντρικής τράπεζας του Ηνωμένου Βασιλείου (Bank of England), Alan Taylor, υπενθύμισε ότι μεγάλο μέρος της ζημιάς από τα ενεργειακά σοκ προέρχεται από τη σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής και όχι από την ίδια την άνοδο των τιμών πετρελαίου.
Η άνοδος του πληθωρισμού είναι βέβαιη τους επόμενους μήνες, αλλά μπορεί να εξασθενήσει γρήγορα, αφήνοντας πίσω της μια αδύναμη οικονομία.
Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να είναι υπομονετικοί και να μην αντιδράσουν παρορμητικά, καθώς η πραγματική ζημιά μπορεί να προκύψει από υπερβολικά σκληρά μέτρα, όχι μόνο από τις υψηλές τιμές ενέργειας.
