Κλιμάκωση των απειλών από τον Τραμπ όσο πιέζει η προθεσμία για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ

Οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν κοντά στα υψηλά τετραετίας, πτωτικά κινούνται τα προθεσμιακά στη Wall Street. H προειδοποίηση Τραμπ

O πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ © EPA /STAN GILLILAND

Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποίησε ότι το Ιράν θα μπορούσε να «καταστραφεί σε ένα βράδυ», κλιμακώνοντας τις απειλές απέναντι στην ηγεσία της Τεχεράνης. Ο Λευκός Οίκος απαιτεί την αποκατάσταση της ομαλής διέλευσης δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου περνά το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου, ως μέρος μιας συμφωνίας μεταξύ των δύο εμπόλεμων πλευρών. «Ολόκληρη η χώρα μπορεί να ισοπεδωθεί μέσα σε μια νύχτα, και αυτή η νύχτα μπορεί να είναι η αυριανή», δήλωσε ο Τραμπ σε χθεσινή συνέντευξη Τύπου που έλαβε χώρα στον Λευκό Οίκο, με τη στρατιωτική ηγεσία της Τεχεράνης να χαρακτηρίζει «φαντασιόπληκτες» αυτές τις απειλές.

Εξαντλούνται, ως εκ τούτου, τα χρονικά περιθώρια για εκεχειρία εν όψει της προθεσμίας του Αμερικανού προέδρου σήμερα στις 8.00 μ.μ., Ανατολική Ώρα, την Τρίτη, ή 3.00 π.μ. ώρα Ελλάδας την Τετάρτη. Διαφορετικά, όπως έχει απειλήσει ο  Τραμπ, θα κυριαρχήσει «κόλαση», με την καταστροφή όλων των μονάδων ηλεκτροδότησης και των γεφυρών του Ιράν. Κάτω από αυτήν τη συγκυρία, η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ συνέχισε να κινείται κοντά στα υψηλότερα επίπεδα της τελευταίας τετραετίας, υπερβαίνοντας τα 111 δολάρια το βαρέλι. Παρομοίως, η τιμή του αργού πετρελαίου ξεπέρασε τα 116 δολάρια το βαρέλι. Η τιμή του φυσικού αερίου στην ολλανδική αγορά TTF επανήλθε στα 50 ευρώ τη μεγαβατώρα (MWh), από το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών εβδομάδων.

Οι απώλειες που έχουν καταγράψει οι χρηματιστηριακοί δείκτες από τις αρχές του έτους αποδίδονται στη μεγάλη αβεβαιότητα που έχει καλλιεργηθεί για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας λόγω αυτού του ενεργειακού σοκ. Στις ΗΠΑ, οι δείκτες S&P 500, Dow Jones και Nasdaq έχουν υποχωρήσει κατά 3,6%, 3,5% και 5,33%, αντίστοιχα, από τον Ιανουάριο. Ο πανευρωπαϊκός δείκτης Euro Stoxx 600 παρουσιάζει οριακά κέρδη 0,06% μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026, αλλά ο Dax στη Φρανκφούρτη έχει διολισθήσει κατά 5,59% και ο Cac-40 στο Παρίσι κατά 2,84%.

Σήμερα αναμένεται να επικρατήσει ξανά κλίμα νευρικότητας στα διεθνή χρηματιστήρια, αφού ανακόπηκε χθες η πτώση των μετοχών στη Wall Street λόγω των ελπίδων για εκεχειρία. Στο κόκκινο κινούνται ήδη τα προθεσμιακά συμβόλαια της Wall Street, ενώ ο Nikkei 225 στο Τόκιο και ο Hang Seng στο Χονγκ Κονγκ παρουσίαζαν πτώση 0,16% και 0,70%, αντίστοιχα, λίγο πριν από το κλείσιμο. Με απώλειες κινούνται, παράλληλα, οι τιμές των κρατικών ομολόγων, καθώς οι κεντρικές τράπεζες αναμένεται να προχωρήσουν πια σε σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής, δηλαδή την αύξηση των επιτοκίων, για να ελέγξουν τις πληθωριστικές πιέσεις στις οικονομίες τους.

Καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ – Ισραήλ εναντίον του Ιράν συνεχίζεται για 6η εβδομάδα, έχει ακινητοποιηθεί σχεδόν το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου αυτό το διάστημα. Οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν διατηρούν τον απόλυτο έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, κάτι που σημαίνει ότι επιτρέπουν τη διέλευση δεξαμενόπλοιων που είναι «φιλικά» ως προς το θεοκρατικό καθεστώς της χώρας, ενώ την απαγορεύουν σε όλα τα υπόλοιπα. Σύμφωνα με την εταιρεία αναλύσεων Kpler, 21 δεξαμενόπλοια πέρασαν από τα Στενά του Ορμούζ κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Η ενημερωτική ιστοσελίδα Marketwatch επισημαίνει ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη εμπορική κίνηση από την έναρξη των εχθροπραξιών στις 28 Φεβρουαρίου. Παρ’ όλα αυτά, η διέλευση από τα Στενά εξακολουθεί να είναι δραματικά μειωμένη συγκριτικά με τα 100 με 136 εμπορικά πλοία  -εκ των οποίων 40 με  50 δεξαμενόπλοια με πετρέλαιο- που περνούσαν προ του πολέμου.

Η προοπτική για άμεση κατάπαυση του πυρός χαντακώθηκε χθες, μόλις λίγες ώρες αφού το Πακιστάν παρουσίασε στους Αμερικανούς και τους Ιρανούς ένα σχέδιο σε δύο φάσεις, στην υλοποίηση μιας κατ’ αρχήν συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου. Η Τεχεράνη απέρριψε τις προτάσεις για εκεχειρία από το Ισλαμαμπάντ και απαίτησε μόνιμη λήξη των εχθροπραξιών από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ μαζί με την άρση κυρώσεων. Πληροφορίες της Wall Street Journal αποκάλυψαν, εν τω μεταξύ, χθες ότι το Ισραήλ αναμένει αυτήν την εβδομάδα για να πάρει το πράσινο φως από την Ουάσιγκτον ώστε να ξεκινήσει να χτυπά ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν, γεγονός που θα υποβάθμιζε την παραγωγή μιας από τις μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγές χώρες του κόσμου.

Μέσα στα τελευταία 24ώρα έχουν χτυπηθεί εργοστάσια χημικών και πετροχημικών του Ιράν και μία από τις πιο μεγαλύτερες γέφυρες του Ιράν. Απώτερος στόχος, να προκληθεί μακροχρόνια ζημιά στην ιρανική οικονομία, καθώς η αποκατάστασή τους θα χρειαστεί «μια 20ετία, εάν είναι τυχεροί», όπως δήλωσε ο Τραμπ. Από την αρχή του πολέμου οι Ιρανοί βομβαρδίζουν τα αραβικά κράτη του Περσικού Κόλπου, ως αντίποινα στις εναέριες επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ, επιφέροντας μεγάλο πλήγμα και στον ενεργειακό τους κλάδο.