Ιράν: Γιατί δυσκολεύεται να πουλήσει το πετρέλαιό του ακόμη και μετά τις κυρώσεις

Η υποτονική κινεζική ζήτηση, η αύξηση της παγκόσμιας προσφοράς και η ενεργειακή μετάβαση περιορίζουν τις προοπτικές του Ιράν να αυξήσει γρήγορα τις εξαγωγές πετρελαίου

Iρανικό πετρέλαιο © Wikimedia

Παρά τη σημαντική χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων, το Ιράν αναμένεται να αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες στην απορρόφηση των μεγάλων αποθεμάτων πετρελαίου που έχει συσσωρεύσει, καθώς η διεθνής αγορά εμφανίζεται ήδη επαρκώς τροφοδοτημένη, ενώ η ζήτηση από την Κίνα, τον βασικό του πελάτη, παραμένει υποτονική.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι το Πεκίνο, αν και διαχρονικά αποτελεί τον μεγαλύτερο αγοραστή ιρανικού αργού, δεν εμφανίζεται πρόθυμο να αυξήσει σημαντικά τις εισαγωγές του.

Ο πρόεδρος της FGE NexantECA, Φερεϊντούν Φεσαράκι, δήλωσε στο CNBC ότι η Κίνα δεν δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να αγοράσει περισσότερο πετρέλαιο «από κανέναν προμηθευτή», καθώς η ζήτηση στη χώρα παραμένει ασθενής.

Πετροχημικό εργοστάστιο στο Ιράν

Πετροχημικό εργοστάστιο στο Ιράν © Wikimedia

Στην εικόνα αυτή προστίθεται και η απόφαση του OΠΕΚ να αυξήσει από τον Αύγουστο τον στόχο παραγωγής κατά 188.000 βαρέλια ημερησίως, συνεχίζοντας για πέμπτο διαδοχικό μήνα τη σταδιακή αποκατάσταση της παραγωγής.

Η αύξηση της προσφοράς, σε συνδυασμό με την επανεκκίνηση των εξαγωγών μέσω των Στενών του Ορμούζ, ασκεί πιέσεις στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και εντείνει τον ανταγωνισμό μεταξύ των εξαγωγέων για την εξεύρεση αγοραστών.

Το Brent στα προ κρίσης επίπεδα τιμών

Οι τιμές του Brent κινούνται πλέον κοντά στα προ της κρίσης επίπεδα, καθώς η αγορά θεωρεί ότι ο κίνδυνος διακοπής των προμηθειών από τη Μέση Ανατολή έχει περιοριστεί, ενώ η αυξημένη παραγωγή εκτός περιοχής ενισχύει ακόμη περισσότερο την παγκόσμια προσφορά.

Παράλληλα, η Κίνα αναθεωρεί σταδιακά τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή της στρατηγική. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο για την Ασφάλεια και την Αναπτυξιακή Πολιτική (Institute for Security and Development Policy) με έδρα τη Στοκχόλμη, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επιτάχυναν τις κινεζικές επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στην ενεργειακή αυτάρκεια, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενο πετρέλαιο.

Άρση αμερικανικών κυρώσεων

Η πρόσφατη αμερικανική απόφαση προβλέπει προσωρινή άρση σημαντικού μέρους των κυρώσεων στον ενεργειακό τομέα του Ιράν, επιτρέποντας για διάστημα 60 ημερών την παραγωγή, πώληση και πληρωμή εξαγωγών πετρελαίου σε δολάρια.

Η εξέλιξη αυτή θεωρητικά ανοίγει τον δρόμο για τη διάθεση περίπου 67 εκατομμυρίων βαρελιών που βρίσκονται αποθηκευμένα, κυρίως σε πλωτές δεξαμενές, και θα μπορούσαν να αποφέρουν έσοδα 8-9 δισ. δολαρίων. Ωστόσο, η ύπαρξη αγοραστών παραμένει το βασικό ζητούμενο.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι, ακόμη και χωρίς κυρώσεις, το Ιράν θα χρειαστεί να προσφέρει ανταγωνιστικές τιμές για να αυξήσει το μερίδιό του στην αγορά, καθώς χώρες του Περσικού Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ και το Κουβέιτ, επιδιώκουν επίσης να ανακτήσουν χαμένο έδαφος μετά την επαναλειτουργία των εξαγωγικών οδών.

Η ένταση του ανταγωνισμού αναμένεται να διατηρήσει πίεση τόσο στις τιμές όσο και στα περιθώρια κέρδους των παραγωγών