H κλιματική αλλαγή, η οικονομική κρίση και ο covid, χτύπησαν και το real estate στον Παλαιό Άγιο Αθανάσιο, στην ονομαζόμενη «Αράχωβα της Μακεδονίας», που τα τελευταία τρία χρόνια προσπαθεί να ανακάμψει, αφού προηγούμενα οι τιμές ανά τ.μ., έπεσαν στο αδιανόητο ποσό των 1.000 ευρώ.
Ο Παλαιός Άγιος Αθανάσιος, είναι το πέτρινο χωριό στο Βόρα, στα 1.254 μέτρα υψόμετρο , που τέλη της δεκαετίας του 1990, τράβηξε εντυπωσιακό επενδυτικό ενδιαφέρον, με τους μεγαλύτερους επιχειρηματίες της Θεσσαλονίκης και πολλές προσωπικότητες των ΜΜΕ και του entertainment, να κτίζουν πανάκριβα σπίτια στην κορυφή της Πιπερίτσας, με θέα στο χιονοδρομικό του Καϊμάκτσαλαν και τη λίμνη Βεγορίτιδα.
Το χωριό, από την εδώ πλευρά του Βόρα/ Καϊμάκτσαλαν, φυσικού συνόρου με τη Βόρειο Μακεδονία, από την εκρηκτική ανάπτυξη που γνώρισε πριν 30 χρόνια, κάποια στιγμή άρχισε να χάνει αξία στην αγορά ακινήτων, μέχρι που η τιμή πώλησης των ορεινών κατοικιών που είχαν κοστίσει μία περιουσία, έπεσε στα 1.500 ευρω/τ.μ., για να κατρακυλήσει ως και στα 1.000 ευρώ/τ.μ.
Αυτή την περίοδο, 79 ακίνητα είναι αναρτημένα προς πώληση σε ηλεκτρονικές πλατφόρμες ακινήτων, με τις περισσότερες αγγελίες να αφορούν κατοικίες. Όπως είπε στο powergame.gr o σύμβουλος ακινήτων Ιωάννης Δανακάκης, που δραστηριοποιείται στην Πέλλα, όσο και σε Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική, τη διετία 2024-2025, έγιναν περί τα 70 συμβόλαια. Μετά τον covid και μετά από μία περίοδο απόλυτης παγωμάρας, άρχισε να υπάρχει κάποια κινητικότητα, αλλά σε πολύ χαμηλές τιμές, κρίνοντας από το μέγεθος των περισσοτέρων ακινήτων και την ποιότητα κατασκευής τους. Όταν ιδιοκτήτης σπιτιού, στον Παλαιό Άγιο Αθανάσιο, φθάνει να πουλάει προς 1.000 ευρώ/τ.μ., ουσιαστικά κάνει δώρο το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο.
Παλαιός Άγιος Αθανάσιος η Αράχωβα της Μακεδονίας © DANAKAKHS-IOANNHS
«Στον Παλαιό Άγιο Αθανάσιο, έχει πάρα πολλά διαθέσιμα σπίτια, αρκετά από τα οποία είναι κατασχεμένα από Τράπεζες. Επίσης, πολλοί ιδιώτες που πριν 20-25 χρόνια , όταν ακόμη ήταν νεότεροι, είχαν επενδύσει στην περιοχή, σήμερα αναγκάζονται να αναζητήσουν αγοραστή, γιατί τα παιδιά τους δεν ανεβαίνουν στο χωριό, οπότε αφού δεν μπορούν να συντηρήσουν τα μεγάλα αυτά ακίνητα, τα πουλάνε. Να ληφθεί υπόψη, ότι ένα από τα μεγάλα ατού του χωριού, είναι η εγγύτητά του με το χιονοδρομικό του Kαϊμάκτσαλαν. Μπορεί φέτος να σημειώθηκε πυκνή χιονόπτωση πριν τις γιορτές των Χριστουγέννων, αλλά τα προηγούμενα χρόνια, οι περιορισμένες χιονοπτώσεις, αφαίρεσαν μία σημαντική ατραξιόν για τους λάτρεις των χειμερινών σπορ. Άλλωστε, όποιος θέλει να κάνει σκι στο Καϊμάκτσαλαν, δεν χρειάζεται να συντηρεί σπίτι στην περιοχή, καθώς υπάρχουν πάνω από 79 τουριστικά καταλύματα, με περισσότερα από 13 να είναι ξενοδοχεία στην κατηγορία των 4 αστέρων. Τουλάχιστον είναι παρήγορο, ότι την τελευταία διετία, πολλά σπίτια άλλαξαν χέρια, οπότε και πάλι κατοικήθηκαν», τόνισε ο κ. Δανακάκης.
Ο διατηρητέος οικισμός του Αγίου Αθανασίου δημιουργήθηκε στα τέλη του 16ου αιώνα από Ηπειρώτες κτηνοτρόφους και πετράδες, μέχρι που εγκαταλείφθηκε το 1981, καθώς είχε κριθεί «γεωλογικά ανασφαλής», μετά από σεισμούς. Νωρίτερα, πολλοί κάτοικοι μετανάστευσαν είτε στα αστικά κέντρα της χώρας, είτε στο εξωτερικό, ενώ το χωριό στη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα, της Γερμανικής Κατοχής και του Εμφυλίου, είχε επανειλημμένα γίνει θέατρο σφοδρών συγκρούσεων.
Ο χαρακτηρισμός του Παλαιού Αγίου Αθανασίου σε «παραδοσιακό οικισμό», στις αρχές της δεκαετίας του 1990, είχε ως αποτέλεσμα την προστασία του εγκαταλειμμένου χωριού, το οποίο, με τη λειτουργία του χιονοδρομικού κέντρου Βόρα Καϊμακτσαλάν στη συνέχεια (το 1995) , απέκτησε πάλι ζωή και γρήγορα εξελίχθηκε σε κορυφαίο ορεινό προορισμό.
Βίλες στη θέση των εγκαταλειμμένων σπιτιών
«Ο Παλαιός Άγιος Αθανάσιος, μέχρι το 1997, δεν είχε τίτλους ιδιοκτησίας, οι οποίοι είχαν μεταφερθεί από το κράτος, στο νέο οικισμό, το Νέο Άγιο Αθανάσιο, που έγινε σε πολύ χαμηλότερο υψόμετρο. Οπότε όταν είχαν αρχίσει να κτίζουν στο παλιό χωριό, οι αγοραπωλησίες γίνονταν με υπεύθυνες δηλώσεις. Όταν υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργό ήταν ο βουλευτής Πέλλας, Γιώργος Πασχαλίδης (σ.σ. πολιτικός μηχανικός στο επάγγελμα), επιστράφηκαν οι τίτλοι και προχώρησε η ανάπτυξη του οικισμού.
«Αρχικά αγόραζαν μικρά παλιά σπίτια, έκτιζαν τρεις και τέσσερις φορές το μέγεθός τους και στη συνέχεια έκαναν τακτοποιήσεις. Πλέον τα ακίνητα στο χωριό, είναι όλα νόμιμα», εξήγησε ο κ. Δανακάκης.
Στον Παλαιό Άγιο Αθανάσιο, εκτός από ιδιωτικές κατοικίες, υπάρχουν πολλά καταλύματα, ξενοδοχεία και ξενώνες, χώροι εστίασης και ψυχαγωγίας, όπως και αρκετά εμπορικά καταστήματα, ενώ έχει ζωντανέψει, με νέες επιχειρήσεις το εμπορικό κέντρο του χωριού, το οποίο στη διάρκεια των πρόσφατων γιορτών είχε μεγάλη κίνηση από επισκέπτες και εκδρομείς.
Σύμφωνα με τον κ. Δανακάκη, τα τελευταία δύο –τρία χρόνια, η κίνηση στο χωριό, από επισκέπτες και τουρίστες, έχει αυξηθεί σημαντικά, αλλά η αγορά του real estate δεν μπορεί ακόμη να ανακάμψει, γιατί η επόμενη γενιά των οικογενειών, που είχαν επενδύσει τέλη δεκαετίας 1990- αρχές 2000, δεν δείχνει να αγαπάει το βουνό. Επίσης, δεν έχει βοηθήσει και η κλιματική αλλαγή, που έχει κτυπήσει και τη συγκεκριμένη περιοχή όπως και άλλους ορεινούς προορισμούς. Πριν μερικές δεκαετίες, στο Καϊμάκτσαλαν άρχιζε να χιονίζει από τέλη Σεπτεμβρίου, κάτι που δεν ισχύει τα τελευταία αρκετά χρόνια.
Πέραν αυτού, πολλοί παλιοί επενδυτές βρέθηκαν αντιμέτωποι με οικονομικά προβλήματα, εξ’ ου και οι κατασχέσεις από τράπεζες. Πολλοί από όσους εκδηλώνουν ενδιαφέρον να αγοράσουν σπίτι στον Παλαιό Άγιο Αθανάσιο, σκανάρουν την αγορά των κατασχεμένων, ακίνητα που είναι στα χέρια τραπεζών.
Ο λόγος που τα περισσότερα σπίτια βγαίνουν προς πώληση κοντά στα 1.000 ευρώ/τ.μ., είναι το μεγάλο μέγεθός τους- από 200 έως 300 τ.μ.- αλλά και η πέτρινη τοιχοποιΐα, η οποία «αφαιρεί» πολλά μέτρα από το καθαρό εμβαδό.
Εν τούτοις, το χωριό έχει αρκετή κίνηση και ζωντάνια, καθώς πέραν των επισκεπτών που έρχονται στην περιοχή για ψυχαγωγία και σπορ, διοργανώνονται και αρκετά συνέδρια σε ξενοδοχεία που διαθέτουν χώρους εκδηλώσεων.
«Πέρασε η περίοδος, που η αγορά ήταν σε λήθαργο, με αποτέλεσμα ακίνητα να βγαίνουν προς πώληση, σχεδόν τζάμπα. Σπίτια που είχαν αγοραστεί για 300.000 ευρώ, έβγαιναν στην αγορά στο 1/3 της τιμής απόκτησης, σπίτια κατασκευασμένα με ποιοτικά υλικά και με ακριβή επίπλωση. Αυτή την περίοδο, η αγορά εμφανίζει κίνηση, έχουν γίνει πράξεις και το σημαντικότερο, ανοίγουν σπίτια που είχαν μείνει κλειστά για χρόνια, οπότε αυξάνεται και η κίνηση, κάτι που ξανατονώνει το ενδιαφέρον για το χωριό», πρόσθεσε ο κ. Δανακάκης.
