Ισχυρό αποτύπωμα στον ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα των data centers οικοδομεί η Ten Brinke, η οποία, πέραν του έργου που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη στα Σπάτα, σχεδιάζει την υλοποίηση ακόμη τεσσάρων νέων data centers στην Ελλάδα. Πρόκειται για επενδύσεις που θα αναπτυχθούν τόσο στην Αττική όσο και σε άλλες περιοχές της χώρας, που κρίνονται κατάλληλες για αντίστοιχες ψηφιακές και ενεργειακές υποδομές, οι οποίες βρίσκονται σε διαφορετικό στάδιο ωρίμανσης.
Η στρατηγική αυτή κίνηση εντάσσεται στο ευρύτερο διεθνές περιβάλλον εκρηκτικής ανάπτυξης των data centers, το οποίο τροφοδοτείται από τη ραγδαία εξάπλωση της Τεχνητής Νοημοσύνης και τη συνεχή αύξηση της κατανάλωσης δεδομένων. Τα data centers εξελίσσονται πλέον στον πιο δυναμικό και κερδοφόρο κλάδο υποδομών διεθνώς, προσελκύοντας ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον και οδηγώντας μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους σε αναθεώρηση των αναπτυξιακών τους προτεραιοτήτων.
Το project στα Σπάτα και η «βάση» για την επόμενη φάση
Η Ten Brinke έχει ήδη σε προχωρημένο στάδιο την κατασκευή του data center «Data In Scale» στα Σπάτα, το οποίο αποτελεί το πρώτο έργο της εταιρείας στον συγκεκριμένο τομέα και λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για τη μελλοντική της ανάπτυξη. Το έργο αναπτύσσεται σε οικόπεδο 32 στρεμμάτων, το οποίο αρχικά προοριζόταν για εμπορική χρήση από τις Ten Brinke και Trade Estates, σε συνέχεια του Smart Park. Τελικά, το ακίνητο πωλήθηκε στην Ten Brinke, η οποία μέσω της θυγατρικής Ten Tec ανέλαβε την κατασκευή του data center, με εκτιμώμενη ολοκλήρωση στο τέλος του 2026.
Η επένδυση υλοποιείται στο πλαίσιο της συνεργασίας της ΔΕΗ με την EDGNEX Data Centers, θυγατρική του ομίλου DAMAC από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μέσω του κοινού σχήματος DATA IN SCALE, στο οποίο η ΔΕΗ συμμετέχει με ποσοστό 45%. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το data center θα διαθέτει ισχύ 12,5 MW στην πρώτη φάση, με δυνατότητα επέκτασης στα 25 MW, ενώ η αρχική φάση της επένδυσης εκτιμάται ότι θα αγγίξει τα 150 εκατ. ευρώ. Το έργο εντάσσεται στο ευρύτερο επενδυτικό πρόγραμμα ψηφιακών και ενεργειακών υποδομών της ΔΕΗ για τη Δυτική Μακεδονία και την Αττική.
Αξιοσημείωτο είναι ότι η κατασκευή στα Σπάτα εξελίσσεται όχι απλώς εντός χρονοδιαγράμματος, αλλά ταχύτερα από τα αρχικά συμφωνηθέντα. Παρ’ όλα αυτά, δεν υπάρχει ακόμη δέσμευση για πρόωρη παράδοση, καθώς έχει συμφωνηθεί η παράδοση συγκεκριμένου τμήματος του κτιρίου, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για την ανάληψη και πρόσθετων τμημάτων.
Τέσσερα νέα έργα
Πέραν του έργου στα Σπάτα, η Ten Brinke σχεδιάζει την ανάπτυξη ακόμη τεσσάρων data centers. Δύο από αυτά βρίσκονται ήδη σε φάση σχεδιασμού, γεγονός που υποδηλώνει επενδύσεις με μεσοπρόθεσμο ορίζοντα υλοποίησης. Ένα τρίτο έργο έχει εισέλθει στο στάδιο της αδειοδότησης και, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν καθυστερήσεις λόγω ανωτέρας βίας, ιδίως σε ό,τι αφορά τις διαδικασίες του ελληνικού Δημοσίου, εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει να κατασκευάζεται εντός του 2026.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το τέταρτο έργο, το οποίο, αν και βρίσκεται επίσης σε φάση σχεδιασμού, συγκεντρώνει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Σύμφωνα με την εταιρεία, η θέση του, η οποία μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει γνωστή, χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα ευνοϊκή, επιτρέποντας ταχύτερη περιβαλλοντική και πολεοδομική αδειοδότηση, ενώ κρίσιμη παράμετρο αποτελεί το γεγονός ότι διαθέτει ήδη την απαιτούμενη επάρκεια ηλεκτρικής ισχύος. Τα χαρακτηριστικά αυτά καθιστούν το συγκεκριμένο project ισχυρό υποψήφιο για να εξελιχθεί σε data center campus, μοντέλο το οποίο αναμένεται να κυριαρχήσει διεθνώς την επόμενη δεκαετία. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα ιδιαίτερα μεγάλο data center, οργανωμένο σε επιμέρους κτιριακές μονάδες, που συνυπάρχουν σε έναν ενιαίο χώρο, κατά τα πρότυπα αντίστοιχων συγκροτημάτων στο εξωτερικό.
Στο συγκεκριμένο μοντέλο κάθε κτίριο μπορεί να εξυπηρετεί διαφορετικό χρήστη ή επενδυτή. Ενδεικτικά, ένα κτίριο θα μπορούσε να ανήκει σε ιδιώτη επενδυτή, ένα άλλο να καλύπτει ανάγκες δημόσιου χρήστη, ενώ το συνολικό σχήμα παραμένει ευέλικτο ως προς τη σύνθεση και τη χρήση των υποδομών. Σύμφωνα με τη διοίκηση της εταιρείας, η Ten Brinke διαπιστώνει έντονη ζήτηση από πολλούς πελάτες που επιθυμούν να εγκαταστήσουν data centers στην Ελλάδα, γεγονός που επιταχύνει τη διεύρυνση της παρουσίας της στον κλάδο.
Η παγκόσμια έκρηξη των data centers
Τα data centers δεν αποτελούν πλέον μια εξειδικευμένη κατηγορία real estate ή τεχνολογικής υποδομής, αλλά κρίσιμη βάση λειτουργίας για το σύνολο της ψηφιακής οικονομίας, από τις πλατφόρμες AI μέχρι τα δίκτυα τηλεπικοινωνιών, το fintech και το ηλεκτρονικό εμπόριο. Σύμφωνα με ανάλυση της Bank of America (BofA), οι παγκόσμιες δαπάνες για data centers αναμένεται να φτάσουν τα 506 δισ. δολάρια το 2025, εκ των οποίων τα 88 δισ. δολάρια αφορούν καθαρά υποδομές. Η ετήσια αύξηση της αγοράς εκτιμάται στο εντυπωσιακό 25%, προσφέροντας στους κατασκευαστές υψηλή ορατότητα εσόδων και ισχυρά ανεκτέλεστα υπόλοιπα έργων για τα επόμενα χρόνια.
Η αμερικανική υπεροχή
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν αδιαμφισβήτητα το παγκόσμιο επίκεντρο της αγοράς data centers. Η συνολική αξία της αγοράς εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 900 δισ. δολάρια έως το 2028, με σύνθετο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης (CAGR) 23% την περίοδο 2024-2028. Σε αυτό το περιβάλλον, οι ευρωπαϊκοί όμιλοι που επένδυσαν έγκαιρα και στρατηγικά στην αμερικανική αγορά απολαμβάνουν ήδη σημαντικά οφέλη.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Hochtief, μέσω της θυγατρικής της Turner, η οποία κατέχει την πρώτη θέση στην κατασκευή data centers στις ΗΠΑ και αναδεικνύεται στον κορυφαίο εργολάβο της χώρας βάσει εσόδων. Η εξειδίκευση αυτή αποτυπώνεται και στα μεγέθη της: το ανεκτέλεστο υπόλοιπο έργων data centers αυξήθηκε από 20% το πρώτο εξάμηνο του 2024 σε 35% στο εννεάμηνο του 2025. Ο ισπανικός όμιλος ACS, που ελέγχει περίπου το 80% της Hochtief, διαθέτει ήδη το 16% του συνολικού του backlog σε έργα data centers, ενώ η διοίκηση εκτιμά ότι τα έσοδα από τον συγκεκριμένο τομέα θα αυξάνονται με CAGR 21% έως το 2030.
Η «οικονομία του megawatt»
Η ελκυστικότητα των data centers για τον κατασκευαστικό κλάδο εξηγείται και από τα απόλυτα μεγέθη των επενδύσεων. Για κάθε 1 MW εγκατεστημένης ισχύος, η συνολική επένδυση φτάνει κατά μέσο όρο τα 39 εκατ. δολάρια. Από αυτά, τα 8-10 εκατ. δολάρια αποτελούν άμεσο αντικείμενο για τις κατασκευαστικές εταιρείες, καλύπτοντας έργα πολιτικού μηχανικού, γεννήτριες, ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό και κρίσιμες υποδομές ενεργειακής ασφάλειας. Η ζήτηση για data centers επιταχύνεται πλέον και στην Ευρώπη, καθώς οι hyperscalers -Google, Microsoft, Amazon και Meta- αναζητούν τοπική χωρητικότητα για λόγους κανονιστικού πλαισίου, χαμηλού latency και ενεργειακής ασφάλειας. Οι αγορές του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ισπανίας και της Ιταλίας αναμένεται να απορροφήσουν το 75% της αύξησης της ζήτησης ενέργειας από data centers έως το 2030, με τη συνολική κατανάλωση να αυξάνεται κατά περίπου 5%.
Στο ευρωπαϊκό μέτωπο, η ACS έχει εντοπίσει pipeline έργων άνω των 13 δισ. ευρώ για το 2025, ενώ η ανακοινωθείσα νέα χωρητικότητα σε Ισπανία, Σκανδιναβία και Ανατολική Ευρώπη υπερβαίνει τα 32 GW. Παράλληλα, όμιλοι όπως η Vinci και η Eiffage, αν και δεν δραστηριοποιούνται ως καθαρά εξειδικευμένοι κατασκευαστές data centers, επωφελούνται σημαντικά μέσω των ενεργειακών τους βραχιόνων. Η Vinci αναμένει πωλήσεις 6 δισ. ευρώ στη Γερμανία το 2025, με το 60% να προέρχεται από το τμήμα Energies, ενώ η Eiffage προβλέπει βελτίωση του περιθωρίου EBIT στο 6,1% για το τμήμα Energy Systems το 2026, χάρη στα κερδοφόρα έργα διασύνδεσης με τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας.
Η δυναμική των κατασκευαστών είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα επενδυτικά προγράμματα των τεχνολογικών κολοσσών. Η Amazon αναμένεται να επενδύσει 104,6 δισ. δολάρια το 2025 και 113,4 δισ. δολάρια το 2026, η Microsoft 94,1 και 105,4 δισ. αντίστοιχα, η Google 77,2 και 82,7 δισ., ενώ η Meta ανεβάζει το capex της στα 66,5 δισ. δολάρια το 2025 και 78,7 δισ. δολάρια το 2026.
Παρά τις επιμέρους αβεβαιότητες, όπως οι φορολογικές εξελίξεις στη Γαλλία, που επηρεάζουν Vinci και Eiffage, οι ευρωπαϊκοί κατασκευαστικοί όμιλοι με ισχυρό αποτύπωμα στις ΗΠΑ και βαθιά εξειδίκευση στα data centers βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση. Η ψηφιακή υποδομή δεν αποτελεί πλέον έναν συμπληρωματικό κλάδο δραστηριότητας, αλλά τον βασικό μοχλό αναθεώρησης των προβλέψεων κερδοφορίας για το 2026 και μετά.
Μέσα σε αυτό το διεθνές σκηνικό, η Ελλάδα αρχίζει να αναδεικνύεται ως ανερχόμενος κόμβος ψηφιακών υποδομών. Η γεωγραφική της θέση, η σταδιακή ενίσχυση των ενεργειακών δικτύων, η πρόσβαση σε διεθνείς υποθαλάσσιες καλωδιακές συνδέσεις και η αυξανόμενη παρουσία μεγάλων ενεργειακών και τεχνολογικών παικτών δημιουργούν τις προϋποθέσεις για ανάπτυξη data centers μεγάλης κλίμακας.
