Μέσα σε δέκα μήνες και ύστερα από μία μεγάλη κινητοποίηση, η «Σύμπραξη», η συλλογικότητα που αποτελεί την έκφραση συνολικά 44 συλλογικοτήτων και ομάδων πολιτών κατάφερε και συγκέντρωσε 23.000 υπογραφές από δημότες Θεσσαλονίκης, που ζητούν τη διενέργεια δημοψηφίσματος, στοχεύοντας στην αποτροπή της ανάπλασης της ΔΕΘ, με την ανέγερση νέων κτιρίων και τη δημιουργία, στη θέση του σχεδιαζόμενου νέου εκθεσιακού, ενός μητροπολιτικού πάρκου.
Η δημόσια κόντρα για το εκθεσιακό της ΔΕΘ έχει λάβει διαστάσεις και κρατάει χρόνια. Υπάρχουν δήμαρχοι που θέλουν τη μετεγκατάσταση της ΔΕΘ εκτός Κέντρου πόλης, στη Σίνδο εν προκειμένω και, υπάρχουν αιρετοί της Αυτοδιοίκησης, όπως και εκπρόσωποι παραγωγικών φορέων, που υποστηρίζουν την ανάπλαση στη θέση του υπάρχοντος εκθεσιακού συγκροτήματος. Επίσης, υπάρχουν πολίτες, συλλογικότητες και δημοτικές παρατάξεις που είναι σφόδρα αντίθετοι με τη δημιουργία νέου εκθεσιακού στο κέντρο της πόλης και επιμένουν στη μεταφορά της Έκθεσης εκτός πόλης, περιφερειακά, και στη δημιουργία ενός μεγάλου Μητροπολιτικού Πάρκου στη θέση της σημερινής ΔΕΘ. Αλλά υπάρχουν και Θεσσαλονικείς που θέλουν την Έκθεση εκεί όπου βρίσκεται επί δεκαετίες, όμως απαλλαγμένη από το γερασμένο κτιριακό συνονθύλευμα που σήμερα υπάρχει στην έκτασή της.
Αυτό, όμως, που αποδείχθηκε, με την πρωτοβουλία συγκέντρωσης υπογραφών για τη διενέργεια δημοψηφίσματος είναι ότι πολλοί Θεσσαλονικείς θέλουν να εκφραστούν και να τοποθετηθούν πάνω στο θέμα. Έτσι, η πρόταση της δημοτικής παράταξης Η Πόλη Ανάποδα, που κατατέθηκε σε συνέλευση της Σύμπραξης, υιοθετήθηκε οπότε και άρχισε, τον Απρίλιο του 2025, η συγκέντρωση υπογραφών υπέρ της διενέργειας δημοψηφίσματος, στον Δήμο Θεσσαλονίκης, εντός των ορίων του οποίου βρίσκεται και το εκθεσιακό της ΔΕΘ.
Σημειώνεται ότι η διενέργεια δημοψηφίσματος υποστηρίζεται και από τη δημοτική παράταξη Θεσσαλονίκη Για Όλους. Οι δύο αυτές παρατάξεις, που στηρίζουν τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία, έχουν έξι συμβούλους, σε σύνολο 49 δημοτικών συμβούλων.
Σε αυτό το δεκάμηνο συγκεντρώθηκαν 23.000 υπογραφές δημοτών Θεσσαλονίκης, χειρόγραφα αλλά και ηλεκτρονικά, μέσω της ιστοσελίδας www.parkodeth.gr και πλέον φαίνεται πως ανοίγει ο δρόμος για τη διενέργεια δημοψηφίσματος.
Εάν τελικά εξακριβωθεί ότι πληρούνται όλα τα προαπαιτούμενα που θέτει ο νόμος 4555/2018, τότε ο Δήμος Θεσσαλονίκης, με δικές του δαπάνες, που υπολογίζονται κοντά στις 500.000 ευρώ, θα πρέπει να διενεργήσει δημοψήφισμα με τους όρους και τις προϋποθέσεις που διενεργούνται οι δημοτικές εκλογές (περί τα 500 εκλογικά τμήματα, δικαστικοί αντιπρόσωποι, εφορευτικές επιτροπές κ.λπ.).
Και βέβαια, το δημοψήφισμα δεν θα έχει αποφασιστικό χαρακτήρα, αλλά οπωσδήποτε το αποτέλεσμά του, όποιο και αν είναι, πιθανότατα θα το λάβει υπόψη της η κυβέρνηση και το Υπερταμείο, που είναι ο μέτοχος της ΔΕΘ ΑΕ. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος θα έχει κάποια πολιτική βαρύτητα και, σε περίπτωση που η πλειονότητα των Θεσσαλονικέων που θα πάνε στις κάλπες δεν θέλει την παραμονή της ΔΕΘ στο κέντρο της πόλης, τότε είναι πολύ πιθανό η όλη υπόθεση της ανάπλασης να πάει χαμένη και μαζί με αυτή και τα 120 εκατ. που η κυβέρνηση δεσμεύτηκε ότι θα δοθούν για την ανάπλαση τύπου boutique εκθεσιακό, χωρίς ξενοδοχείο και business center.
Οι προϋποθέσεις που πρέπει να καλυφθούν πριν από το δημοψήφισμα
Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη βήματα που πρέπει να γίνουν, για να φτάσει η πόλη σε δημοψήφισμα. Συγκεκριμένα, όπως είπε στο powergame.gr o πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης, Σπύρος Βούγιας, στις 2 Μαρτίου, η Οργανωτική Επιτροπή Δημοψηφίσματος, θα του παραδώσει τους καταλόγους των δημοτών που υπέγραψαν υπέρ της διενέργειας δημοψηφίσματος. Οι υπηρεσίες του Δήμου θα πρέπει να ελέγξουν τις υπογραφές ως προς την εγκυρότητά τους και εάν πράγματι αντιστοιχούν στο 10% των δημοτών Θεσσαλονίκης που είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους.
Σύμφωνα με τον κ. Νίκο Φωτίου, μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής, από την Επιτροπή ελέγχονταν αυστηρά οι υπογραφές, εάν οι υπογράφοντες ήταν δημότες Θεσσαλονίκης και εάν τα στοιχεία τους είχαν καταγραφεί ορθά.
Με την ολοκλήρωση του ελέγχου, το επόμενο κρίσιμο σημείο θα συζητηθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο, στη συνεδρίαση της 30ής Μαρτίου. Τότε θα εξετασθεί η σαφήνεια του ερωτήματος που θα τεθεί στους δημότες. Θα μπορεί το ερώτημα να απαντηθεί με ένα Ναι ή ένα Όχι ή μήπως θέτει δίλημμα που δεν διατυπώνεται ισορροπημένα;
Από την πλευρά της, η Οργανωτική Επιτροπή έχει προτείνει το εξής ερώτημα: «Συμφωνείτε το εκθεσιακό κέντρο της ΔΕΘ να μετατραπεί με αποκλειστικά δημόσια χρηματοδότηση σε Μητροπολιτικό Πάρκο υψηλού πρασίνου, πολιτισμού και άθλησης, χωρίς νέες κατασκευές, και ταυτόχρονα (α) να διατηρηθούν μόνο τα περίπτερα με θεσμικά αποδεδειγμένη ιστορική αξία και μνήμη, ώστε να αποκατασταθούν και να φιλοξενούν ήπιες εκθεσιακές και πολιτιστικές δραστηριότητες και (β) οι μεγάλες εκθέσεις να μεταφερθούν σε νέες εγκαταστάσεις σε δημόσια έκταση στη Σίνδο;».
Ωστόσο, όπως επισήμανε ο κ. Βούγιας, το ερώτημα θα πρέπει να τροποποιηθεί γιατί δεν διατυπώνεται η άλλη άποψη και πιθανή επιλογή, που αφορά το νέο σχέδιο για την ανάπλαση του εκθεσιακού.
Όταν καταλήξουν οι συζητήσεις σχετικά με το ερώτημα, τότε η προκήρυξη του δημοψηφίσματος θα πρέπει να ελεγχθεί ως προς τη νομιμότητά της, από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας-Θράκης, και, αφού λάβει έγκριση, να ακολουθήσει ένας μήνας δημόσιας διαβούλευσης, για να ενημερωθούν οι δημότες που θα θελήσουν να πάνε στην κάλπη.
Με τη συγκέντρωση των 23.000 υπογραφών, φαίνεται να ανοίγει ο δρόμος της διενέργειας δημοψηφίσματος για τη ΔΕΘ, αλλά ακόμη δεν φτάσαμε έως εκεί και, το ζήτημα βεβαίως είναι, τι θα γίνει με τη ΔΕΘ την επομένη του δημοψηφίσματος.
Σε τούτη τη φάση ξέρουμε ότι ωριμάζει η άμεση προκήρυξη διαγωνισμού, για την ανάπλαση ενός εκθεσιακού συγκροτήματος, 41.500 τ.μ., με νέα δόμηση για τους εκθεσιακούς χώρους και πάρκο σε έκταση 120 στρεμμάτων, δημόσιο έργο που θα υλοποιηθεί με τη διάθεση περίπου 120 εκατ. ευρώ. Μετά το δημοψήφισμα, τι θα προκύψει για τη ΔΕΘ και την πόλη;
