Μετά τη σημαντική κάμψη που καταγράφηκε το 2023 και το 2024 στις αγοραπωλησίες πρώτης κατοικίας, όταν η άνοδος των τιμών και το αυξημένο κόστος δανεισμού περιόρισαν την αγοραστική δυνατότητα των νοικοκυριών, το 2025 καταγράφεται σαφής ανάκαμψη. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στη λειτουργία στεγαστικών προγραμμάτων όπως το «Σπίτι μου 2», τα οποία διευκόλυναν την πρόσβαση σε χρηματοδότηση και ενίσχυσαν τη ζήτηση από νέους και οικογένειες.
Συγκεκριμένα, το προηγούμενο έτος υποβλήθηκαν 30.325 δηλώσεις μεταβίβασης με απαλλαγή φόρου για πρώτη κατοικία, συνολικής αξίας περίπου 3,4 δισ. ευρώ, έναντι 24.653 δηλώσεων αξίας 2,4 δισ. ευρώ το 2024. Επιπλέον, κατατέθηκαν 7.701 δηλώσεις μεταβίβασης πρώτης κατοικίας με μερική απαλλαγή και καταβολή φόρου, συνολικής αξίας 870 εκατ. ευρώ. Συνολικά, το 17,8% της αξίας των ακινήτων που μεταβιβάστηκαν το 2025 αφορά πρώτη κατοικία, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με τα προηγούμενα έτη.
Τα έσοδα από τον Φόρο Μεταβίβασης Ακινήτων
Παρά την αύξηση των μεταβιβάσεων και της συνολικής αξίας των συναλλαγών, τα έσοδα από τον Φόρο Μεταβίβασης Ακινήτων μειώθηκαν. Το 2025 εισπράχθηκαν 607,93 εκατ. ευρώ, έναντι 656,49 εκατ. ευρώ το 2024, σημειώνοντας μείωση κατά 48,56 εκατ. ευρώ ή 7,4%.
Η μείωση αυτή συνδέεται άμεσα με την αύξηση των αγορών πρώτης κατοικίας που πραγματοποιούνται με φορολογική απαλλαγή, περιορίζοντας έτσι τη φορολογική βάση. Παράλληλα, η υποχώρηση της ζήτησης από ξένους επενδυτές συνέβαλε στη συγκράτηση των εσόδων.
Ειδικότερα:
- Ο φόρος μεταβίβασης από διαμερίσματα, γραφεία και καταστήματα ανήλθε σε 503,45 εκατ. ευρώ το 2025, από 537,29 εκατ. ευρώ το 2024 (μείωση 6,3%).
- Τα έσοδα από μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροκτημάτων διαμορφώθηκαν σε 104,48 εκατ. ευρώ, από 119,2 εκατ. ευρώ το 2024 (μείωση 12,35%).
Τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων δείχνουν ότι το 2025 μεταβιβάστηκαν ακίνητα συνολικής αξίας 23,5 δισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, περίπου 19,2 δισ. ευρώ αφορούσαν συναλλαγές χωρίς καμία φορολογική απαλλαγή, κυρίως επενδυτικού χαρακτήρα. Μέσω συμβολαιογράφων υποβλήθηκαν 170.664 δηλώσεις χωρίς απαλλαγή φόρου, με τον καταβληθέντα φόρο να ανέρχεται σε 577,1 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, σε σύγκριση με το 2024 καταγράφεται μείωση στις πωλήσεις χωρίς απαλλαγή, εξέλιξη που αποδίδεται τόσο στην άνοδο των τιμών όσο και στις αλλαγές στα όρια της «Χρυσής Βίζας».
Η συνολική εικόνα της αγοράς
Το 2025 υποβλήθηκαν συνολικά 223.267 δηλώσεις μεταβίβασης, έναντι 211.590 το 2024 και 174.475 το 2023, γεγονός που επιβεβαιώνει τη σταθερή ανοδική πορεία της αγοράς. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε κάθε μεταβίβαση ενδέχεται να αντιστοιχούν περισσότερες από μία δηλώσεις, καθώς καταγράφονται ξεχωριστά τα δικαιώματα κάθε ιδιοκτήτη.
Την ίδια στιγμή, αυξημένα ήταν τα έσοδα από φόρους δωρεών, γονικών παροχών και κληρονομιών. Οι φόροι και τα τέλη επί δωρεών και γονικών παροχών ανήλθαν σε 73,73 εκατ. ευρώ το 2025, από 50,63 εκατ. ευρώ το 2024 (+45,6%), ενώ οι φόροι κληρονομιών διαμορφώθηκαν σε 192,3 εκατ. ευρώ, από 184,46 εκατ. ευρώ (+4,3%).
Η εικόνα του 2025 καταδεικνύει ότι η πρώτη κατοικία επανέρχεται σταδιακά στο προσκήνιο της ελληνικής κτηματαγοράς, ενισχύοντας την κοινωνική διάσταση της στεγαστικής πολιτικής. Ωστόσο, η αύξηση των απαλλαγών είχε άμεσο αντίκτυπο στα έσοδα από τον Φόρο Μεταβίβασης Ακινήτων, τα οποία υποχώρησαν, παρά τη γενική άνοδο των συναλλαγών.
