Στη μεγαλύτερη φάση ανακατασκευής και αναβάθμισής του μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 έχει εισέλθει το ΟΑΚΑ, με ένα τεχνικό πρόγραμμα που ξεπερνά τα 170 εκατ. ευρώ και, μαζί με τις ιδιωτικές επενδύσεις που εξελίσσονται παράλληλα, ανεβάζει το συνολικό ύψος των παρεμβάσεων πάνω από 200 εκατ. ευρώ. Το Ολυμπιακό Συγκρότημα έχει μετατραπεί ουσιαστικά σε ένα εκτεταμένο εργοτάξιο, με 27 διαφορετικά ενεργά μέτωπα να έχουν αναπτυχθεί στο εσωτερικό του, καθώς οι εργασίες αφορούν σχεδόν κάθε βασική υποδομή του.
Όπως επισημαίνει στο powergame.gr ο Κωνσταντίνος Εμ. Χαλιορής, Συντονιστής Γενικός Διευθυντής του ΟΑΚΑ, πρόκειται για το μεγαλύτερο τεχνικό πρόγραμμα που έχει υλοποιηθεί στο συγκρότημα την τελευταία εικοσαετία. Η χρηματοδότησή του προέρχεται από διαφορετικά εργαλεία και πηγές, συγκεκριμένα από ίδιους πόρους του ΟΑΚΑ, χρηματοδότηση του αρμόδιου υπουργείου, το Ταμείο Ανάκαμψης, την Περιφέρεια Αττικής, το Υπερταμείο και τη χορηγία της Lamda Development.
Η λογική των παρεμβάσεων δεν περιορίζεται στην αισθητική ανανέωση. Πρώτος στόχος είναι η ασφάλεια των εγκαταστάσεων και η αντιμετώπιση προβλημάτων που συσσωρεύτηκαν επί σειρά ετών, λόγω της ανεπαρκούς συντήρησης μετά το 2004. Η επιδίωξη είναι οι αθλητές, οι πρωταθλητές, οι εθνικές ομάδες αλλά και οι απλοί αθλούμενοι να μπορούν να χρησιμοποιούν χώρους ασφαλείς και λειτουργικούς, αντάξιους του επιπέδου των διοργανώσεων και των προπονήσεων που φιλοξενούν.
Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, είναι ευρύτερο. Η διοίκηση θέλει να αλλάξει συνολικά τον χαρακτήρα του συγκροτήματος και να το μετατρέψει από ένα σύνολο αθλητικών εγκαταστάσεων σε ένα μεγάλο αστικό Ολυμπιακό Πάρκο, ανοιχτό στην πόλη και στους πολίτες, όπου ο επισκέπτης θα μπορεί να συνδυάζει τον αθλητισμό με την αναψυχή, τον πολιτισμό, την αρχιτεκτονική και την ιστορία του χώρου.
Το Κεντρικό Στάδιο και το Στέγαστρο Καλατράβα
Στην καρδιά του προγράμματος βρίσκεται το Κεντρικό Ολυμπιακό Στάδιο. Εκεί πραγματοποιούνται εκτεταμένες παρεμβάσεις συντήρησης και αποκατάστασης, με ιδιαίτερη έμφαση στα θέματα που είχαν εντοπιστεί στη στατικότητα του Στεγάστρου Καλατράβα.
Τα προβλήματα αυτά είχαν προκαλέσει μεγάλη αναστάτωση και είχαν φέρει ξανά στην επιφάνεια το χρόνιο ζήτημα της ελλιπούς συντήρησης των Ολυμπιακών εγκαταστάσεων. Η σημερινή παρέμβαση επιχειρεί να αντιμετωπίσει οριστικά αυτά τα ζητήματα, αλλά δεν σταματά εκεί.
Το Κεντρικό Στάδιο αναβαθμίζεται συνολικά, αποκτώντας νέο αγωνιστικό φωτισμό, νέο ταρτάν και νέο χλοοτάπητα, ενώ προχωρούν και συμπληρωματικές εργασίες σε επιμέρους υποδομές του.
Αναβάθμιση και στο Ολυμπιακό Ποδηλατοδρόμιο
Μεγάλο μέτωπο εργασιών έχει ανοίξει και στο Ολυμπιακό Ποδηλατοδρόμιο. Εκεί έχουν ολοκληρωθεί, σύμφωνα με τη διοίκηση, οι παρεμβάσεις που αφορούσαν τα προβλήματα στατικότητας του στεγάστρου και το βάρος έχει πλέον μεταφερθεί στην αναβάθμιση της πίστας αγώνων και των υπόλοιπων εγκαταστάσεων.
Για πρώτη φορά πραγματοποιείται εκτεταμένη συντήρηση της πίστας, ενώ το σύνολο του Ποδηλατοδρομίου περνά σε νέα φάση λειτουργικής αναβάθμισης. Ο σχεδιασμός δεν περιορίζει τη μελλοντική χρήση του χώρου μόνο στην ποδηλασία. Το Ποδηλατοδρόμιο θα μπορεί να φιλοξενεί και άλλα αθλήματα κλειστού χώρου, αλλά και μεγάλες πολιτιστικές και κοινωνικές εκδηλώσεις, ώστε να αξιοποιείται για περισσότερες ημέρες μέσα στον χρόνο.
Οι ιδιωτικές επενδύσεις σε μπάσκετ και τένις
Παράλληλα με τις δημόσιες παρεμβάσεις, δύο μεγάλες ιδιωτικές πρωτοβουλίες αλλάζουν ήδη την εικόνα του ΟΑΚΑ. Η πρώτη αφορά το κλειστό γήπεδο μπάσκετ, όπου η ΚΑΕ Παναθηναϊκός έχει προχωρήσει σε σημαντικές εργασίες αναβάθμισης. Η νέα εικόνα της εγκατάστασης έχει ήδη αποτυπωθεί στη διοργάνωση μεγάλων αθλητικών γεγονότων, με το γήπεδο να μπορεί πλέον να ανταποκριθεί σε διοργανώσεις ευρωπαϊκού επιπέδου.
Η δεύτερη αφορά το Ολυμπιακό Κέντρο Αντισφαίρισης, το οποίο έχει περάσει σε μια νέα φάση αξιοποίησης. Την ανακατασκευή, τη συντήρηση και τη συνολική αναβάθμιση των εγκαταστάσεων έχει αναλάβει η εταιρεία «Στάδιο 2020», στην οποία συμμετέχουν ισχυρά επιχειρηματικά ονόματα: ο Ιπποκράτης Ιωάννης Στασινόπουλος, διευθύνων σύμβουλος της Viohalco και εκτελεστικός αντιπρόεδρος του διοικητικού της συμβουλίου, ο όμιλος Φάις, ο Κίκος Μαρτίνος, καθώς και η ΤΕΜΕΣ του Αχιλλέα Κωνσταντακόπουλου.
Οι δύο αυτές επενδύσεις δεν περιλαμβάνονται στο τεχνικό πρόγραμμα των άνω των 170 εκατ. ευρώ. Με την προσθήκη τους, το συνολικό επενδυτικό αποτύπωμα του συγκροτήματος προσεγγίζει πλέον, σύμφωνα με τη διοίκηση, τα 200-210 εκατ. ευρώ.
Ένα νέο περιβάλλον με περισσότερο πράσινο και φωτισμό
Σημαντικές αλλαγές γίνονται και στον περιβάλλοντα χώρο. Ο σχεδιασμός προβλέπει περισσότερο πράσινο, νέες φυτεύσεις, περισσότερα δέντρα και θάμνους, αλλά και αναβάθμιση του φωτισμού, ώστε οι εξωτερικοί χώροι να είναι ασφαλέστεροι και πιο φιλικοί προς τους επισκέπτες. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες συντήρησης στις χαρακτηριστικές μεταλλικές κατασκευές του Καλατράβα, στις πύλες του συγκροτήματος και στον φωτισμό τους, μεταξύ άλλων στην πλευρά του σταθμού «Ειρήνη». Η λογική είναι ο επισκέπτης να μη φθάνει απλώς για να παρακολουθήσει έναν αγώνα ή μια συναυλία, αλλά να βιώνει συνολικά τον χώρο. Το ΟΑΚΑ θέλει να λειτουργεί ως προορισμός και όχι μόνο ως χώρος διοργανώσεων.
Πέντε αρχαιολογικοί χώροι που μπαίνουν στον χάρτη
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και λιγότερο γνωστά στοιχεία του σχεδιασμού είναι η ανάδειξη των πέντε αρχαιολογικών χώρων που βρίσκονται εντός του ΟΑΚΑ. Σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής προωθείται η συντήρηση και ανάδειξή τους, ώστε να ενταχθούν σε μια νέα πολιτιστική διαδρομή. Η διαδρομή θα συνδέει τους αρχαιολογικούς χώρους με τις εγκαταστάσεις όπου πραγματοποιήθηκαν αγωνίσματα των Ολυμπιακών Αγώνων, τα σημεία που φιλοξένησαν τις τελετές έναρξης και λήξης, τις εγκαταστάσεις που εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται από τις εθνικές ομάδες και φυσικά τις αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις του Σαντιάγο Καλατράβα. Η επιδίωξη είναι να δημιουργηθεί μια ολοκληρωμένη αφήγηση που να συνδέει «το χθες, το σήμερα και το αύριο» του ΟΑΚΑ και να δίνει στον επισκέπτη μια εμπειρία πολύ ευρύτερη από την απλή παρουσία σε ένα αθλητικό γεγονός.
Νέοι ξενώνες και αποκατάσταση των υφιστάμενων
Στο επόμενο κύμα παρεμβάσεων εντάσσεται και η δημιουργία αθλητικών ξενώνων. Σήμερα υπάρχουν ήδη ξενώνες εντός του Ολυμπιακού Συγκροτήματος, οι οποίοι όμως έχουν παραμείνει για μεγάλο διάστημα χωρίς επαρκή συντήρηση. Το σχέδιο προβλέπει να γίνουν εργασίες αποκατάστασης των υφιστάμενων εγκαταστάσεων, ώστε να μπορούν ξανά να χρησιμοποιηθούν για τη φιλοξενία αθλητών. Παράλληλα, εξετάζεται η δημιουργία νέων ξενώνων σε άλλα σημεία εντός του ΟΑΚΑ, ενώ ξεχωριστό σχεδιασμό έχει και η Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή, η οποία επίσης προγραμματίζει τη δημιουργία υποδομών φιλοξενίας για τις αθλητικές ομάδες.
Για τα συγκεκριμένα έργα δεν υπάρχει ακόμη σαφές χρονοδιάγραμμα, καθώς βρίσκονται σε πρώιμη φάση και θα εξελιχθούν σταδιακά, παράλληλα με την ολοκλήρωση των ήδη ενεργών εργολαβιών. Το μεγάλο πρόγραμμα του ΟΑΚΑ δεν έχει μία ενιαία ημερομηνία παράδοσης. Κάθε επιμέρους έργο ακολουθεί το δικό του χρονοδιάγραμμα, ανάλογα με τη χρηματοδότηση και τη φάση στην οποία βρίσκεται. Κρίσιμο ορόσημο αποτελεί ο Αύγουστος του 2026 για τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης. Η ολοκλήρωση των συγκεκριμένων παρεμβάσεων, όμως, δεν σημαίνει ότι σταματούν τα έργα στο συγκρότημα. Αντίθετα, καθώς ολοκληρώνονται ορισμένες εργολαβίες, προετοιμάζονται νέες. Η διοίκηση επιδιώκει να δημιουργήσει έναν μόνιμο κύκλο αναβάθμισης και συντήρησης, ώστε να μην επαναληφθεί η κατάσταση του παρελθόντος, όταν οι εγκαταστάσεις έμεναν για χρόνια χωρίς την απαιτούμενη φροντίδα.
Από το μοντέλο της αποκατάστασης στη συνεχή συντήρηση
Αυτό ίσως αποτελεί και τη μεγαλύτερη αλλαγή φιλοσοφίας. Το ζητούμενο δεν είναι να γίνουν τώρα μεγάλες επισκευές και στη συνέχεια το ΟΑΚΑ να αφεθεί ξανά χωρίς τακτική συντήρηση. Η σημερινή στρατηγική επιχειρεί να καθιερώσει ένα μοντέλο συνεχούς τεχνικής φροντίδας, ώστε κάθε εγκατάσταση να παρακολουθείται, να συντηρείται και να αναβαθμίζεται πριν φτάσει ξανά σε σημείο σοβαρής φθοράς.
Ο στόχος για ένα ΟΑΚΑ ανοιχτό στην πόλη
Ο τελικός σχεδιασμός συνδέει όλα τα παραπάνω σε ένα ενιαίο μοντέλο λειτουργίας. Το ΟΑΚΑ δεν θέλει να παραμείνει μόνο ο χώρος των μεγάλων αγώνων, των συναυλιών και των αθλητικών διοργανώσεων, αλλά να εξελιχθεί σε ένα αστικό Ολυμπιακό Πάρκο καθημερινής χρήσης. Ο επισκέπτης θα μπορεί να περιηγείται στις αθλητικές εγκαταστάσεις, να βλέπει τις αρχιτεκτονικές κατασκευές του Καλατράβα, να γνωρίζει τους αρχαιολογικούς χώρους, να χρησιμοποιεί τον περιβάλλοντα χώρο και να παρακολουθεί αθλητικές, πολιτιστικές ή κοινωνικές εκδηλώσεις.
Περισσότερα από 20 χρόνια μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, το ΟΑΚΑ επιχειρεί έτσι να αφήσει πίσω του την εικόνα της εγκατάλειψης και της αποσπασματικής συντήρησης. Με 27 εργοτάξια, πάνω από 170 εκατ. ευρώ σε δημόσιο τεχνικό πρόγραμμα και συνολικές επενδύσεις που μαζί με τις ιδιωτικές παρεμβάσεις προσεγγίζουν τα 200-210 εκατ. ευρώ, βρίσκεται μπροστά στη μεγαλύτερη μεταμόρφωσή του από το 2004, με στόχο να γίνει ξανά όχι μόνο ένα κορυφαίο αθλητικό συγκρότημα, αλλά ένας ζωντανός, ασφαλής και πολυλειτουργικός πόλος για ολόκληρη την Αθήνα.
