Γ.Δ.
849.23 -2,11%
CENER
-1,39%
2.83
CNLCAP
0,00%
8
DIMAND
-2,00%
14.7
TITC
-2,29%
11.96
ΑΑΑΚ
0,00%
8.4
ΑΑΑΠ
0,00%
3.52
ΑΒΑΞ
-1,53%
0.77
ΑΒΕ
+1,70%
0.478
ΑΔΜΗΕ
-1,28%
1.852
ΑΕΓΕΚ
0,00%
0.035
ΑΚΡΙΤ
0,00%
0.454
ΑΛΜΥ
-1,99%
1.77
ΑΛΦΑ
-5,73%
0.878
ΑΝΔΡΟ
0,00%
6.45
ΑΝΔΡΟΔ
0,00%
0.0015
ΑΝΕΚ
+1,59%
0.064
ΑΝΕΠ
0,00%
0.072
ΑΝΕΠΟ
0,00%
0.1
ΑΡΑΙΓ
-2,81%
5.19
ΑΣΚΟ
-1,94%
2.02
ΑΣΤΑΚ
0,00%
8.18
ΑΤΕΚ
0,00%
0.39
ΑΤΡΑΣΤ
0,00%
4.92
ΑΤΤ
-4,16%
0.0738
ΑΤΤΙΚΑ
-9,92%
0.872
ΒΑΡΓ
0,00%
0.11
ΒΑΡΝΗ
0,00%
0.228
ΒΙΟ
-1,41%
3.5
ΒΙΟΚΑ
+2,60%
1.58
ΒΙΟΣΚ
-1,77%
0.612
ΒΙΟΤ
+3,33%
0.31
ΒΙΣ
0,00%
0.82
ΒΟΣΥΣ
0,00%
2.12
ΒΥΤΕ
+0,32%
3.12
ΓΕΒΚΑ
+3,33%
1.24
ΓΕΔ
0,00%
0.0125
ΓΕΚΤΕΡΝΑ
-1,55%
9.55
ΔΑΙΟΣ
0,00%
3.12
ΔΕΗ
-5,05%
5.825
ΔΙΟΝ
0,00%
0.11
ΔΟΜΙΚ
-5,97%
0.63
ΔΟΥΡΟ
0,00%
0.23
ΔΡΟΜΕ
0,00%
0.31
ΕΒΡΟΦ
+0,28%
0.722
ΕΕΕ
-3,35%
22.8
ΕΚΤΕΡ
-1,27%
1.165
ΕΛΒΕ
0,00%
5.05
ΕΛΒΙΟ
0,00%
2.6
ΕΛΓΕΚ
-0,42%
0.478
ΕΛΙΝ
+3,40%
1.675
ΕΛΛ
-1,61%
15.25
ΕΛΛΑΚΤΩΡ
+1,18%
1.71
ΕΛΠΕ
-2,16%
6.35
ΕΛΣΤΡ
-0,80%
2.49
ΕΛΤΟΝ
-1,67%
1.765
ΕΛΧΑ
-2,34%
1.416
ΕΝΤΕΡ
+0,26%
3.9
ΕΠΙΛΚ
0,00%
0.13
ΕΠΣΙΛ
0,00%
6
ΕΣΥΜΒ
-0,91%
0.65
ΕΤΕ
-3,27%
3.077
ΕΥΑΠΣ
-0,47%
4.27
ΕΥΔΑΠ
+1,31%
7.74
ΕΥΠΙΚ
0,00%
7.8
ΕΥΡΩΒ
-1,49%
0.9408
ΕΧΑΕ
-1,20%
3.28
ΙΑΤΡ
-0,97%
1.525
ΙΚΤΙΝ
+1,31%
0.542
ΙΛΥΔΑ
0,00%
1.145
ΙΝΚΑΤ
-1,13%
2.19
ΙΝΛΙΦ
+1,00%
4.04
ΙΝΛΟΤ
-1,56%
0.63
ΙΝΤΕΚ
-2,14%
3.66
ΙΝΤΕΡΚΟ
-1,52%
6.5
ΙΝΤΕΤ
0,00%
0.82
ΙΝΤΚΑ
-2,67%
1.752
ΚΑΜΠ
+1,80%
1.975
ΚΑΡΕΛ
0,00%
268
ΚΕΚΡ
-4,39%
1.088
ΚΕΠΕΝ
0,00%
2.54
ΚΛΜ
0,00%
0.58
ΚΟΡΔΕ
-2,92%
0.465
ΚΟΥΑΛ
+1,79%
0.398
ΚΟΥΕΣ
-2,33%
4.2
ΚΡΕΚΑ
0,00%
0.19
ΚΡΙ
+3,10%
5.98
ΚΤΗΛΑ
+1,21%
1.67
ΚΥΡΙΟ
+1,69%
1.2
ΛΑΒΙ
-0,72%
1.38
ΛΑΜΔΑ
-4,21%
5.695
ΛΑΜΨΑ
0,00%
21
ΛΑΝΑΚ
-1,82%
0.754
ΛΕΒΚ
0,00%
0.26
ΛΕΒΠ
0,00%
0.28
ΛΙΒΑΝ
0,00%
0.185
ΛΟΓΟΣ
0,00%
1.02
ΛΟΥΛΗ
-2,23%
2.19
ΛΥΚ
+2,27%
1.58
ΜΑΘΙΟ
0,00%
0.79
ΜΕΒΑ
-3,31%
2.34
ΜΕΝΤΙ
-0,32%
3.16
ΜΕΡΚΟ
-5,20%
47.4
ΜΙΓ
-1,75%
0.0281
ΜΙΝ
0,00%
0.54
ΜΛΣ
0,00%
0.57
ΜΟΗ
0,00%
17.23
ΜΟΝΤΑ
-0,65%
0.61
ΜΟΤΟ
+0,46%
2.17
ΜΟΥΖΚ
0,00%
0.626
ΜΠΕΛΑ
-0,07%
15
ΜΠΛΕΚΕΔΡΟΣ
+2,38%
2.15
ΜΠΟΚΑ
0,00%
0.026
ΜΠΟΠΑ
0,00%
0.057
ΜΠΡΙΚ
+0,52%
1.93
ΜΠΤΚ
0,00%
0.555
ΜΥΤΙΛ
-3,53%
14.47
ΝΑΚΑΣ
-3,70%
2.08
ΝΑΥΠ
0,00%
1.135
ΞΥΛΚ
-2,25%
0.217
ΞΥΛΠ
0,00%
0.278
ΟΛΘ
-1,19%
25
ΟΛΠ
0,00%
15.36
ΟΛΥΜΠ
-3,30%
1.76
ΟΠΑΠ
-3,63%
13.28
ΟΤΕ
+0,60%
16.72
ΟΤΟΕΛ
-2,89%
9.41
ΠΑΙΡ
-0,99%
0.8
ΠΑΠ
+1,57%
2.58
ΠΕΙΡ
-4,32%
0.93
ΠΕΤΡΟ
-3,03%
5.76
ΠΛΑΘ
+1,26%
4.01
ΠΛΑΙΣ
+1,13%
3.58
ΠΛΑΚΡ
0,00%
15.9
ΠΡΔ
0,00%
0.3
ΠΡΕΜΙΑ
-3,28%
1.18
ΠΡΟΝΤΕΑ
0,00%
8.7
ΠΡΟΦ
-0,77%
3.205
ΡΕΒΟΙΛ
+0,82%
1.225
ΣΑΡ
-1,00%
6.9
ΣΑΡΑΝ
0,00%
1.08
ΣΑΤΟΚ
0,00%
0.026
ΣΕΝΤΡ
0,00%
0.272
ΣΙΔΜΑ
-2,02%
1.94
ΣΠΕΙΣ
-0,49%
8.18
ΣΠΙ
-2,30%
0.596
ΣΠΥΡ
+20,00%
0.174
ΤΕΝΕΡΓ
-0,65%
16.93
ΤΖΚΑ
-2,29%
2.13
ΤΡΑΣΤΟΡ
0,00%
1.25
ΥΑΛΚΟ
0,00%
0.29
ΦΙΕΡ
+5,45%
0.522
ΦΛΕΞΟ
+0,79%
6.4
ΦΡΙΓΟ
-1,79%
0.11
ΦΡΛΚ
-1,90%
3.1
ΦΦΓΚΡΠ
0,00%
4.8
ΧΑΙΔΕ
+0,93%
0.54
Γιάννης Στουρνάρας
Γιάννης Στουρνάρας  Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος
Google News icon
Ακολουθήστε το Powergame.gr στο Google News για άμεση και έγκυρη οικονομική ενημέρωση!

Νομισματική και δημοσιονομική πολιτική ως εργαλεία για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα

Γιάννης Στουρνάρας
Γιάννης Στουρνάρας  Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος

Στο άρθρο αυτό θα αναφερθώ εν συντομία στα θέματα της νομισματικής και της δημοσιονομικής πολιτικής στη ζώνη του ευρώ, και πως αυτά σχετίζονται με την χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Πέραν της σημασίας τους για την εξέλιξη των βασικών μακροοικονομικών μεταβλητών όπως ο πληθωρισμός, η απασχόληση, το εισόδημα, η νομισματική και η δημοσιονομική πολιτική, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο και στη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, ενώ επηρεάζουν επίσης καθοριστικά και τα μεγέθη των επιχειρήσεων του χρηματοπιστωτικού τομέα, όπως οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις.

Βασικός παράγων που θα καθορίσει τις εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ είναι ο πληθωρισμός σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα (medium-term). Οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές για τον πληθωρισμό αξιολογούνται κυρίως με βάση στοιχεία και υποδείγματα.

Τα περισσότερα υποδείγματα υποδηλώνουν ότι το πρόσφατο άλμα του πληθωρισμού είναι προσωρινό, και οφείλεται σε εξωγενείς αυξήσεις στους τομείς των ενεργειακών προϊόντων, οι οποίες αναμένεται να εξαλειφθούν μετά το πρώτο εξάμηνο του 2022, και στις ανισορροπίες μεταξύ προσφοράς και ζήτησης που προκάλεσε η πανδημία σε αρκετούς κλάδους της παγκόσμιας οικονομίας, οι οποίες, και αυτές, αναμένεται να εξαλειφθούν.

Το αν θα γίνει μονιμότερο ή όχι θα εξαρτηθεί από πολλούς παράγοντες, π.χ. τις μισθολογικές συμβάσεις. Το 2022 ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 2% και 3%, και κάτω από το 2% το 2023. Στην Ελλάδα, ο πληθωρισμός αναμένεται να κυμανθεί σε ακόμα χαμηλότερα επίπεδα, τόσο το 2022 όσο και το 2023, ενώ το 2021 αναμένεται να κλείσει κάτω από 1% παρά την αύξηση του τελευταίου τριμήνου λόγω της αύξησης των τιμών των ενεργειακών προϊόντων.

Συνεπώς, σύμφωνα με τα υποδείγματα αυτά, δεν αναμένεται υψηλός πληθωρισμός μεσοπρόθεσμα. Αν οι προβλέψεις αυτές αποδειχθούν ακριβείς, θα συνεχιστεί η διευκολυντική νομισματική πολιτική από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Σ’ αυτή την περίπτωση, εφόσον όλοι οι άλλοι παράγοντες παραμείνουν σταθεροί, ενδέχεται να επηρεαστούν αρνητικά τα περιθώρια κέρδους των τραπεζών και των ασφαλιστικών επιχειρήσεων.

Όμως, έχουν ληφθεί τόσο νομισματικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένου του συστήματος δύο βαθμίδων (two-tier) για τον εκτοκισμό των υπολοίπων που τηρούν τα πιστωτικά ιδρύματα στο Ευρωσύστημα πέραν των υποχρεωτικών αποθεματικών, όσο και μακροπροληπτικά και μικροπροληπτικά μέτρα που αμβλύνουν αυτές τις επιπτώσεις. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι η κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής έχει βοηθήσει να περιοριστούν στο ελάχιστο οι αρνητικές συνέπειες της πανδημίας στη συνολική οικονομική δραστηριότητα και με αυτό τον τρόπο έχει προσφέρει σημαντική στήριξη στους ισολογισμούς των τραπεζών και των ασφαλιστικών επιχειρήσεων.

Σε συνδυασμό με τα μακροπροληπτικά μέτρα που έχουν ληφθεί, μπορούμε βάσιμα να ισχυριστούμε ότι οι νομισματικές αρχές και οι αρχές τραπεζικής εποπτείας στήριξαν σημαντικά τους ισολογισμούς των τραπεζών και των ασφαλιστικών επιχειρήσεων στη διάρκεια της πανδημίας.

Οι νέες καθοδηγητικές ενδείξεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για τη μελλοντική κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής της (forward guidance) υποδηλώνουν ότι προϋπόθεση για να προχωρήσουμε σε ομαλοποίηση της νομισματικής πολιτικής είναι ο πληθωρισμός να φθάσει το 2% πολύ πριν το τέλος του χρονικού ορίζοντα των μακροοικονομικών προβολών και να παραμείνει σε αυτό το επίπεδο σε όλη την υπολειπόμενη διάρκεια του υπό εξέταση χρονικού ορίζοντα.

Αυτή η προϋπόθεση όμως δεν έχει ακόμη εκπληρωθεί, καθώς ο πληθωρισμός αναμένεται να υποχωρήσει το 2023 και πάλι σε επίπεδα που θα υπολείπονται σε σχέση με το μεσοπρόθεσμο στόχο του 2%. Ως εκ τούτου, εξακολουθεί να είναι αναγκαία μια διευκολυντική νομισματική πολιτική.

Υπάρχουν κρίσιμες διαφορές ανάμεσα στην παρούσα κατάσταση και στην περίοδο της μεγάλης κρίσης που ξέσπασε το 2010.

Ένα δίδαγμα που αποκόμισαν τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα από εκείνη την περίοδο ήταν να μην εμμένουν σε φιλοκυκλικές δημοσιονομικές πολιτικές.

Η δημοσιονομική και η νομισματική πολιτική λειτουργούν συμπληρωματικά μεταξύ τους, και αυτό θα πρέπει να συνεχιστεί στο σημερινό περιβάλλον όπου τα βασικά επιτόκια έχουν πλέον διαμορφωθεί στο κατώτατο αποτελεσματικό όριο.

Αυτό δεν είναι «ανάθεμα» ούτε αντίθετο προς την ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών. Και ασφαλώς δεν σημαίνει κυριαρχία της δημοσιονομικής πολιτικής επί της νομισματικής, αλλά είναι μια προσπάθεια να διασφαλιστούν ευνοϊκές χρηματοδοτικές συνθήκες και η ομαλή μετάδοση της νομισματικής πολιτικής και να αποφευχθεί ο νομισματικός και χρηματοπιστωτικός κατακερματισμός στη ζώνη του ευρώ.

Μια θετική εξωτερικότητα της διευκολυντικής νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ είναι ότι καθιστά τη δημοσιονομική πολιτική πιο αποτελεσματική από ό,τι στην περίπτωση μιας νομισματικής πολιτικής υψηλών επιτοκίων, που θα είχε ως αποτέλεσμα να εκτοπίζεται η δραστηριότητα του ιδιωτικού τομέα.

Σχετικά με τη δημοσιονομική πολιτική, είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι η διαφορά ρυθμού επιτοκίου-ανάπτυξης (snowball effect) θα παραμείνει αρνητική, δηλαδή ο ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ να υπερβαίνει το επιτόκιο εκτοκισμού του δημόσιου χρέους. Αυτό είναι αναγκαίο για να περιοριστούν τυχόν μελλοντικές ευπάθειες του δημόσιου χρέους.

Παρόλο που ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ αυξήθηκε σημαντικά, εξαιτίας αφενός των δημοσιονομικών μέτρων στήριξης που εφαρμόστηκαν στο πλαίσιο της πανδημίας και αφετέρου της υφεσιακής διαταραχής που προκάλεσε η πανδημική κρίση, οι μεσοπρόθεσμες προβλέψεις υποδηλώνουν ότι η δυναμική του χρέους θα βελτιωθεί, υπό την προϋπόθεση ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα εφαρμόσουν αντικυκλικές δημοσιονομικές πολιτικές και η διαφορά ρυθμού επιτοκίου-ανάπτυξης θα παραμείνει αρνητική.

Η Ελλάδα, κατά τη διάρκεια της μεγάλης κρίσης χρέους που ξέσπασε το 2010, προσφέρει χρήσιμα μαθήματα: Παρά τα τρία προγράμματα προσαρμογής που εφαρμόστηκαν μετά την εκδήλωση της κρίσης, και παρόλο που η βελτίωση του πρωτογενούς δημοσιονομικού αποτελέσματος ήταν η μεγαλύτερη στην ιστορία του ΟΟΣΑ, στο τέλος του τρίτου προγράμματος προσαρμογής, το 2018, ο λόγος χρέους/ΑΕΠ ήταν υψηλότερος από ό,τι στην αρχή της κρίσης.

Αυτό οφειλόταν στο ότι η διαφορά ρυθμού επιτοκίου-ανάπτυξης αντιστάθμισε τη δημοσιονομική προσπάθεια και η φιλοκυκλικότητα της δημοσιονομικής πολιτικής υπονόμευε αυτή την προσπάθεια. Το λάθος αυτό δεν πρέπει να επαναληφθεί. Οι φιλοκυκλικές δημοσιονομικές πολιτικές πρέπει να αποφεύγονται πάση θυσία.

Google News icon
Ακολουθήστε το Powergame.gr στο Google News για άμεση και έγκυρη οικονομική ενημέρωση!