Το Χόλιγουντ ποτέ δεν στερήθηκε τολμηρών απεικονίσεων της τεχνητής νοημοσύνης ή των τρόπων με τους οποίους θα μπορούσε να αλλάξει τη μοίρα του ανθρώπινου είδους. Όμως η ταχύτατη ενσωμάτωση του AI στο σύστημα λειτουργίας των στούντιο και οι πλέον αναπόφευκτες αλληλεπιδράσεις μας μαζί της έχουν υπονομεύσει σοβαρά τον ίδιο τον κινηματογράφο ως μέσο, αναφέρει το Wired.
Από τη μία πλευρά είναι απολύτως κατανοητό ότι οι σεναριογράφοι και τα στούντιο επέστρεψαν τα τελευταία χρόνια στο θέμα της τεχνητής νοημοσύνης, ιδίως αφού προκαλεί τόσο έντονες αντιπαραθέσεις μέσα στη βιομηχανία. Σημειώνεται ότι μία από τις βασικές αιτίες των απεργιών εργασίας του 2023 ήταν η απειλή που συνιστούσε η τεχνητή νοημοσύνη για τα δημιουργικά επαγγέλματα. Παρ’ όλα αυτά, η πρωτοτυπία ξεθώριασε γρήγορα.
Ας σκεφτούμε το M3GAN, ένα θρίλερ τρόμου για μια κούκλα με τεχνητή νοημοσύνη που αρχίζει να σκοτώνει ανθρώπους, το οποίο κυκλοφόρησε μόλις μία εβδομάδα μετά το ντεμπούτο του ChatGPT το 2022: υπήρξε μια απρόσμενη εισπρακτική επιτυχία. Η περσινή συνέχειά του; Κριτική και εμπορική αποτυχία. Το Mission: Impossible-Dead Reckoning (2023) παρουσίασε μια ανεξέλεγκτη τεχνητή νοημοσύνη με το όνομα The Entity ως τον τελικό αντίπαλο του Ίθαν Χαντ και της ομάδας του. Η επίλυση του cliffhanger φινάλε και το μπλοκμπάστερ κλείσιμο της κατασκοπικής σειράς, Mission: Impossible—The Final Reckoning (2025), απέδωσαν χειρότερα από τον προκάτοχό τους και κανένα από τα δύο δεν δικαιολόγησε πραγματικά το κόστος τους.
Η πιο πρόσφατη αποτυχία με θέμα την τεχνητή νοημοσύνη είναι το Mercy, ένα αστυνομικό θρίλερ με πρωταγωνιστή τον Κρις Πρατ ως έναν ντετέκτιβ του LAPD δεμένο σε μια καρέκλα, που έχει 90 λεπτά για να αντλήσει αρκετά στοιχεία από κάμερες ασφαλείας και αρχεία τηλεφώνων ώστε να πείσει ένα αυστηρό δικαστικό bot (Ρεμπέκα Φέργκιουσον) ότι δεν σκότωσε τη σύζυγό του. Διαφορετικά έρχεται αντιμέτωπος με άμεση εκτέλεση. Παρότι κυκλοφόρησε τον Ιανουάριο, ένας κριτικός το έχει ήδη χαρακτηρίσει «τη χειρότερη ταινία του 2026» και, αν κρίνει κανείς από τις μέτριες πωλήσεις εισιτηρίων, πολλοί Αμερικανοί θεατές φαίνεται να το αποφάσισαν αυτό μόνο από το τρέιλερ. Είναι σχεδόν σαν να μην ένοιαζε κανέναν αν ένα φανταστικό λογισμικό θα μπορούσε να σώσει μια ζωή, τη στιγμή που πραγματικές αιτήσεις ασφάλισης υγείας απορρίπτονται ήδη από αλγορίθμους, σημειώνει το Wired.
Για τους λίγους που το είδαν, το Mercy υστερεί κατά πολύ της δυστοπικής του υπόσχεσης, αποτυγχάνοντας να αναμετρηθεί με την ηθική ενός τέτοιου κράτους επιτήρησης και του μεσαιωνικά-μοντέρνου συστήματος δικαιοσύνης του, προτιμώντας αντ’ αυτού έναν φτηνό σχετικισμό. (Spoiler:) Ο χαρακτήρας του Πρατ και η τεχνητή νοημοσύνη τελικά συνεργάζονται για να σταματήσουν τους πραγματικούς κακούς, καθώς το bot αρχίζει να δείχνει σημάδια μη-ρομποτικού συναισθήματος και αμφιβολίας, που εκδηλώνονται ως δυσλειτουργίες στο πρόγραμμα. Στο τέλος, ο Πρατ εκφωνεί έναν πραγματικά αβάσταχτο λόγο τύπου «δεν είμαστε και τόσο διαφορετικοί» προς την ολογραφική Φέργκιουσον. «Άνθρωποι ή τεχνητή νοημοσύνη, όλοι κάνουμε λάθη», λέει. «Και μαθαίνουμε».
Τεχνητή νοημοσύνη: Προφητικά κυνικό το RoboCop
Ενώ η αφελής πίστη ότι η τεχνητή νοημοσύνη οδεύει προς τη φώτιση μοιάζει ξεπερασμένη από τη στιγμή που εμφανίζεται, θυμάσαι ταυτόχρονα πόσο προφητικά κυνικό ήταν κάτι όπως το RoboCop του Πολ Βερχόφεν -σχεδόν 40 ετών πια- στην αντιμετώπιση ενός μέλλοντος κυβερνο-φασισμού. Σε αντίθεση με εκείνη τη σκοτεινή, βίαιη σάτιρα, η τρέχουσα τάση φαίνεται να είναι προπαγανδιστικές αφηγήσεις που υποστηρίζουν ότι οι ΤΝ είναι τρομακτικές στην αρχή αλλά κρυφά καλές. (Βλέπε επίσης: Tron: Ares, την εντελώς λανθασμένη προσπάθεια της Disney να αξιοποιήσει ένα παλιό IP στην εποχή των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων — ακόμη ένα κινηματογραφικό δυστύχημα του 2025.)
Στην πραγματικότητα, η εμμονή σε κάποια έμφυτη αξία ή τιμή της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να αποτελεί την κινητήρια δύναμη πίσω από τη νέα διαδικτυακή σειρά του Time Studios On This Day…1776. Σχεδιασμένη ως μια λεπτό προς λεπτό αφήγηση της χρονιάς κατά την οποία οι αμερικανικές αποικίες διακήρυξαν την ανεξαρτησία τους από το βρετανικό στέμμα, αποτελείται από σύντομα βίντεο στο YouTube που έχουν παραχθεί εν μέρει από την Google DeepMind (αν και πραγματικοί ηθοποιοί παρέχουν τις φωνές). Το εγχείρημα έχει προκαλέσει έντονη προσοχή αλλά και χλευασμό, επειδή ο καταξιωμένος σκηνοθέτης Ντάρεν Αρονόφσκι συμμετείχε ως εκτελεστικός παραγωγός μέσω του δημιουργικού του στούντιο Primordial Soup, που ιδρύθηκε πέρυσι σε συνεργασία με την Google για να εξερευνήσει τις εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης στον κινηματογράφο. Πιθανότατα δεν βοηθά το γεγονός ότι ο Αρονόφσκι και η ομάδα του εξιδανικεύουν τους ιδρυτές της χώρας με την ίδια αισθητική που έχει ορίσει την αυταρχική meme κουλτούρα της δεύτερης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ.
Οι απαντήσεις στο YouTube είναι, για να το θέσουμε ήπια, αμείλικτες. «Αν ήμουν επαγγελματίας σκηνοθέτης και κυκλοφορούσα κάτι τέτοιο, θα είχα αυτοκτονικές τάσεις», γράφει ένα από τα πιο δημοφιλή σχόλια στο πρώτο επεισόδιο. «Σκέτη σκουπιδαρία», παρατηρεί κάποιος άλλος. Το Time Studios περιόρισε τη δυνατότητα αλληλεπίδρασης μόνο στους συνδρομητές του καναλιού· ορισμένοι σχολιαστές ισχυρίστηκαν ότι γράφτηκαν συνδρομητές απλώς και μόνο για να καταδικάσουν τη «σαβούρα» που έβλεπαν. Πέρα από τα ανατριχιαστικά πρόσωπα και τα νεκρά, γυαλιστερά μάτια των ιδρυτών του έθνους, οι θεατές επισήμαναν τα συνεχή γρήγορα κοψίματα, που προφανώς είχαν στόχο να περιορίσουν τα οπτικά λάθη. Κι όμως, όταν ζητήθηκε από το DeepMind να αποδώσει ένα ιστορικό έγγραφο για μια σκηνή, απέδωσε τη λέξη «America» ως «Aamereedd».
Το κοινό έχει αποδειχθεί εξίσου εχθρικό και απέναντι σε ψηφιακά αλλοιωμένες εκδοχές ήδη υπαρχόντων έργων ψυχαγωγίας, συνεχίζει το Wired. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τουλάχιστον, δύσκολα θα βρει κανείς υπερασπιστές μιας συγκεκριμένης διαφήμισης της Xfinity που πατάει στη νοσταλγία, σκηνοθετημένης από τον Τάικα Γουαϊτίτι και προγραμματισμένης να προβληθεί στο Super Bowl αυτό το Σαββατοκύριακο. Ο λόγος είναι ότι «νεανίζει» με ανατριχιαστικό τρόπο τους πρωταγωνιστές του Jurassic Park Σαμ Νιλ, Λόρα Ντερν και Τζεφ Γκόλντμπλουμ, μόνο και μόνο για μια σειρά από αστεία γύρω από ένα πάρκο-θέρετρο δεινοσαύρων που λειτουργεί άψογα χάρη σε ένα σταθερό σήμα Wi-Fi. Στα αποκρουστικά κοντινά πλάνα, μετά βίας αναγνωρίζονται.
Η ειρωνεία του να οικειοποιείσαι μια ταινία που υπήρξε τεχνολογικά εντυπωσιακή για την εποχή της και να της προσθέτεις ένα στρώμα άσχημου deepfake δύσκολα περνά απαρατήρητη. Η διαφήμιση κατέστη επίσης δυνατή χάρη στην ακραία συγκέντρωση στον χώρο των μέσων και των τηλεπικοινωνιών, καθώς η Xfinity είναι τμήμα του πολυεθνικού κολοσσού Comcast, ο οποίος κατέχει τη NBCUniversal, που με τη σειρά της κατέχει το Jurassic Park καθώς και το NBC — το δίκτυο που μεταδίδει το Super Bowl. Το αποτέλεσμα είναι μια νεκρωτική ωδή στη συνέργεια των brands. Σοφά, η Xfinity δεν επέτρεψε καθόλου σχόλια στο ανέβασμα της διαφήμισης στο YouTube, αν και οι αντιδράσεις αλλού δεν υπήρξαν ενθουσιώδεις. «Αυτή η τεχνολογία “νεανισμού” τούς κάνει να μοιάζουν σαν κέρινα αγάλματα που λιώνουν», έγραψε ένας τρομοκρατημένος χρήστης στο X, όπου συνήθως αφθονούν οι υπερβολικοί ύμνοι για τα οπτικά εφέ που επιτυγχάνονται με γενετική ΤΝ.
Ο κόσμος της ψυχαγωγίας δεν μπορεί να κινηθεί με την ίδια ταχύτητα όπως οι νεοφυείς επιχειρήσεις της Silicon Valley ή όπως η δημόσια αντίληψη για τις «έξυπνες» συσκευές και τους εικονικούς βοηθούς. Παρ’ όλα αυτά, το Χόλιγουντ ενδέχεται σύντομα να αντιμετωπίσει μια αντίδραση κατά της ΤΝ που θα πλήξει τα έσοδά του, όσο τα στούντιο την προωθούν ταυτόχρονα ως πρόχειρο δραματουργικό θέμα και ως μετασχηματιστικό εργαλείο. Όσο επίκαιρες κι αν γίνονται οι ταινίες και οι τηλεοπτικές σειρές, επί μακρόν βασίζονται στη δύναμη της απόδρασης από την πραγματικότητα. Θα έχουν άραγε απαντήσεις όταν θα είμαστε έτοιμοι να σωθούμε από τον καθημερινό καταιγισμό των bots;
