Μία ενδιαφέρουσα «συνομιλία», διοργανώνεται στο μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, του έργου Αφροδίτη «Balloon Venus Lespugue (Orange)» του Jeff Koons, του πιο αναγνωρισμένου καλλιτέχνη της εποχής μας με δέκα αντίγραφα ειδωλίων της θεάς Αφροδίτης της παλαιολιθικής περιόδου.
Ειδικότερα, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης παρουσιάζει την έκθεση Jeff Koons: «Αφροδίτη» του Lespugue, μια πρωτότυπη μουσειακή πρόταση που φέρνει σε διάλογο την παλαιολιθική τέχνη με τη σύγχρονη τέχνη. Εξερευνώντας τη σημασία της μορφής της Αφροδίτης από την Παλαιολιθική περίοδο μέχρι σήμερα, το Μουσείο παρουσιάζει για πρώτη φορά στο κοινό το έργο του διεθνώς αναγνωρισμένου Αμερικανού καλλιτέχνη Jeff Koons Balloon Venus Lespugue (Orange) (2013-2019) από τη Συλλογή Homem Sonnabend των Antonio Homem Sonnabend και Phokion Potamianos Homem, σε διάλογο με δέκα παλαιολιθικές «Αφροδίτες», μέσα από πιστοποιημένα αντίγραφα των αμετακίνητων πρωτοτύπων που φυλάσσονται σε μεγάλα ευρωπαϊκά μουσεία. Η έκθεση διερευνά τη γυναικεία μορφή από την Παλαιολιθική περίοδο έως τη σύγχρονη τέχνη, προτείνοντας ένα διάλογο που εκτείνεται σε περισσότερα από 40.000 χρόνια ανθρώπινης δημιουργίας.
Όπως είπε ο ίδιος ο καλλιτέχνης για το έργο Balloon Venus Lespugue ο Koons εμπνέεται από την παλαιολιθική «Αφροδίτη του Lespugue», αγαλματίδιο από χαυλιόδοντα μαμούθ, το οποίο χρονολογείται περίπου 28.000 χρόνια πριν από την εποχή μας. Και τόνισε ότι ασχολήθηκε με την τέχνη για να του ανοίξει δρόμους πως βλέπει τα πράγματα αλλά και τους άλλους ανθρώπους, κάνοντας λόγο για αντανακλάσεις.
Παραπέμποντας στη μορφή της Αφροδίτης, θεάς του έρωτα και της γονιμότητας, η απεικόνισή της έχει επηρεάσει διαχρονικά το έργο του Koons ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1970. Η ερμηνεία του καλλιτέχνη για την «Αφροδίτη του Lespugue», μέρος της σειράς Antiquity που ξεκίνησε το 2008, περιλαμβάνει μεγάλο εύρος αναφορών στην ιστορία της τέχνης, από τον Μποτιτσέλι και τον Τιτσιάνο έως τον Ντυσάν και τον Μπρανκούζι, και γενικότερα στις διαχρονικές έννοιες περί ομορφιάς και μορφής. Ο Koons μετέτρεψε το φετιχιστικό πρωτότυπο, γνωστό για τα υπερβολικά καμπυλόμορφα στοιχεία του, σε ένα επιβλητικό γλυπτό από γυαλισμένο και ανακλαστικό ανοξείδωτο χάλυβα που μοιάζει να είναι φτιαγμένο από μπαλόνια, θυμίζοντας τις αναλογίες των έργων του Τζακομέττι.ι μπορεί να συνδέει ένα μικρό προϊστορικό ειδώλιο σκαλισμένο σε χαυλιόδοντα μαμούθ πριν από περίπου 28.000 χρόνια με ένα μνημειακό γλυπτό Aφροδίτης από ανακλαστικό ανοξείδωτο χάλυβα στον 21ο αιώνα; H έκθεση θα διαρκέσει από τις 20 Μαρτίου ως τις 31 Αυγούστου.
Αφροδίτες της Παραβίτα I-II», 22.000-20.000 χρόνια πριν το παρόν
(πιστοποιημένα αντίγραφα)
Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο του Τάραντα (MArTA), 139802, 139803
© Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
Πάρις Ταβιτιάν
Jeff Koons: Εντυπωσιακή αντίθεση ως προς την κλίμακα
Όπως είπε σε συνέντευξη Τύπου ο ίδιος ο καλλιτέχνης: «Είναι εξαιρετικά μεγάλη τιμή για μένα να εκθέτω το έργο μου Balloon Venus Lespugue (Orange) στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, όπου ταυτόχρονα αυτό συνομιλεί με τα αντίγραφα των πρωτότυπων προϊστορικών ειδωλίων “Αφροδίτης” που διατρέχουν ολόκληρη την Παλαιολιθική περίοδο. Η εμπειρία των αντικειμένων στο πλαίσιο της έκθεσης – από το Balloon Venus Lespugue (Orange) που ξεπερνά τα 2,5 μέτρα, μέχρι τα μουσειακά πρότυπα, το ύψος των οποίων κυμαίνεται από 4,7 έως 15 εκατοστά – φανερώνει μία εντυπωσιακή αντίθεση ως προς την κλίμακα αλλά και τα υλικά. Υπάρχει μία συνεχής συζήτηση γύρω από τη χρήση των ειδωλίων «Αφροδίτης» και τη σημασία τους. Το μέγεθός τους, ωστόσο, είναι ενδεικτικό του φορητού χαρακτήρα τους. Θα μπορούσε κανείς να τα κρατήσει στα χέρια του, καθιστώντας έτσι δυνατή τη σωματική σύνδεση με τη μαγεία της γονιμότητας.»
Η Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης Σάντρα Μαρινοπούλου έκανε λόγο για εντυπωσιακή, απαστράπτουσα πορτοκαλιά κυρία του Τζεφ Κουν και προσκάλεσε όλους να σκεφτούμε μέσα από την έκθεση τον διάλογο μεταξύ της αρχαιότητας και του σήμερα.
Η Αφροδίτη του Jeff Koons στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
Από τον Μποτιτσέλι και τον Τιτσιάνο
Για το έργο Balloon Venus Lespugue ο Koons εμπνέεται από την παλαιολιθική «Αφροδίτη του Lespugue», αγαλματίδιο από χαυλιόδοντα μαμούθ, το οποίο χρονολογείται περίπου 28.000 χρόνια πριν από την εποχή μας. Παραπέμποντας στη μορφή της Αφροδίτης, θεάς του έρωτα και της γονιμότητας, η απεικόνισή της έχει επηρεάσει διαχρονικά το έργο του Koons ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1970. Η ερμηνεία του καλλιτέχνη για την «Αφροδίτη του Lespugue», μέρος της σειράς Antiquity που ξεκίνησε το 2008, περιλαμβάνει μεγάλο εύρος αναφορών στην ιστορία της τέχνης, από τον Μποτιτσέλι και τον Τιτσιάνο έως τον Ντυσάν και τον Μπρανκούζι, και γενικότερα στις διαχρονικές έννοιες περί ομορφιάς και μορφής. Ο Koons μετέτρεψε το φετιχιστικό πρωτότυπο, γνωστό για τα υπερβολικά καμπυλόμορφα στοιχεία του, σε ένα επιβλητικό γλυπτό από γυαλισμένο και ανακλαστικό ανοξείδωτο χάλυβα που μοιάζει να είναι φτιαγμένο από μπαλόνια, θυμίζοντας τις αναλογίες των έργων του Τζακομέττι.
Η έκθεση
Η έκθεση δεν προτείνει μια γραμμική ιστορία της τέχνης. Αντίθετα οργανώνεται ως ένας διάλογος μορφών και ιδεών που υπερβαίνει τα όρια του χρόνου διερευνώντας τα ακόλουθα
ερωτήματα:
Με ποιους τρόπους έχει εξελιχθεί το συμβολικό σώμα από την Παλαιολιθική περίοδο έως τη μεταμοντερικότητα; Υπάρχει ένα παγκόσμιο αρχέτυπο γονιμότητας και θηλυκότητας που υπερβαίνει τις εποχές; Πώς ο μετασχηματισμός των υλικών (από το ελεφαντόδοντο μαμούθ και τον ασβεστόλιθο στον ανακλαστικό ανοξείδωτο χάλυβα) μεταβάλλει ή διατηρεί την ιερή σημασία της μορφής;
Μεταξύ περίπου 42.000 και 20.000 έτη πριν από σήμερα, σε ολόκληρη την ευρασιατική ήπειρο – από την Ιβηρική χερσόνησο έως την κεντρική Ευρώπη και την κεντρική Ασία – άνθρωποι της
Παλαιολιθικής εποχής δημιούργησαν μικρά γυναικεία ειδώλια από ελεφαντόδοντο, ασβεστόλιθο και πηλό. Τα αντικείμενα αυτά, γνωστά σήμερα ως παλαιολιθικές «Αφροδίτες», συγκαταλέγονται στα αρχαιότερα έργα γλυπτικής της ανθρωπότητας.
Εκτός από το αντίγραφο της «Αφροδίτης του Lespugue» από το Muséum Νational d’Histoire Νaturelle στο Παρίσι, η έκθεση παρουσιάζει άλλες εννέα παλαιολιθικές «Αφροδίτες», οι οποίες αποκαλύπτουν ένα κοινό μορφολογικό λεξιλόγιο που επαναλαμβάνεται σε μεγάλες γεωγραφικές αποστάσεις.
