Η Πανσέληνος του Αυγούστου 2026, γνωστή διεθνώς ως Sturgeon Moon ή «Πανσέληνος του Οξύρρυγχου», θα φωτίσει τον ουρανό την Παρασκευή 28 Αυγούστου, συνοδευόμενη φέτος από ένα ιδιαίτερα εντυπωσιακό αστρονομικό φαινόμενο: μια βαθιά μερική έκλειψη Σελήνης.
Κατά τη διάρκειά της, σχεδόν ολόκληρος ο σεληνιακός δίσκος θα περάσει μέσα από τη σκιά της Γης, προσφέροντας ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ουράνια θεάματα του φετινού καλοκαιριού.
Η Πανσέληνος Αυγούστου 2026 κορυφώνεται στις 28 Αυγούστου, ενώ η έκλειψη αναμένεται να ξεκινήσει περίπου στις 04:30 και να ολοκληρωθεί στις 07:19 το πρωί.
Για τους παρατηρητές, πάντως, η ακριβής ώρα της κορύφωσης έχει μικρότερη σημασία, καθώς η Σελήνη θα εμφανίζεται σχεδόν πλήρης για αρκετές ώρες πριν και μετά το μέγιστο του φαινομένου.
Μια πανσέληνος που θα συνδυαστεί με έκλειψη Σελήνης
Το στοιχείο που κάνει τη φετινή αυγουστιάτικη πανσέληνο να ξεχωρίζει είναι η μερική έκλειψη Σελήνης που θα εκτυλιχθεί στα τέλη του μήνα.
Καθώς η Γη θα περάσει ανάμεσα στον Ήλιο και τη Σελήνη, η σκιά του πλανήτη μας θα καλύψει σταδιακά μεγάλο μέρος του φεγγαριού. Στο μέγιστο της έκλειψης, έως και 96% του σεληνιακού δίσκου θα βρεθεί μέσα στην εσωτερική σκιά της Γης.
Το αποτέλεσμα θα είναι η Σελήνη να πάρει για ένα διάστημα βαθιές κόκκινες και πορτοκαλί αποχρώσεις, καθώς το ηλιακό φως που θα φτάνει στην επιφάνειά της θα έχει προηγουμένως περάσει μέσα από τη γήινη ατμόσφαιρα.
Σε αντίθεση με μια ολική έκλειψη, πάντως, ένα μικρό τμήμα του φεγγαριού θα παραμείνει εκτός της πλήρους σκιάς, δημιουργώντας μια λεπτή φωτεινή περιοχή στην άκρη του δίσκου.
Σύμφωνα με το Space.com, το φαινόμενο θα είναι ορατό από περιοχές της Ευρώπης, της Αφρικής και της αμερικανικής ηπείρου, με την εικόνα να διαφέρει ανάλογα με τη γεωγραφική θέση του παρατηρητή.
Γιατί ονομάζεται «Πανσέληνος του Οξύρρυγχου»
Το όνομα Sturgeon Moon προέρχεται από παραδόσεις ιθαγενών πληθυσμών της Βόρειας Αμερικής και συνδέεται με τον οξύρρυγχο, το μεγάλο ψάρι γλυκού νερού που αυτή την εποχή του χρόνου ήταν ευκολότερο να αλιευθεί στις Μεγάλες Λίμνες και στη λίμνη Champlain.
Η αυγουστιάτικη πανσέληνος δεν έχει, όμως, μόνο μία ονομασία. Σε διαφορετικές παραδόσεις έχει συναντηθεί ως Corn Moon, Harvest Moon και Ricing Moon, ονομασίες που παραπέμπουν στην εποχή της συγκομιδής διαφορετικών καλλιεργειών. Οι Cree της Βόρειας Αμερικής την αποκαλούν επίσης «Flying Up Moon», συνδέοντάς την με την περίοδο κατά την οποία τα νεαρά πουλιά αρχίζουν να πετούν.
Στην αγγλική παράδοση απαντάται ακόμη και η ονομασία «Lightning Moon», λόγω των ισχυρών καταιγίδων που μπορούν να εμφανιστούν προς το τέλος του καλοκαιριού.
Γιατί το φεγγάρι φαίνεται μεγαλύτερο κοντά στον ορίζοντα
Όσοι παρατηρήσουν την πανσέληνο λίγο μετά την ανατολή της μπορεί να έχουν την αίσθηση ότι είναι πολύ μεγαλύτερη από ό,τι όταν βρίσκεται ψηλά στον ουρανό.
Πρόκειται για τη γνωστή «ψευδαίσθηση της Σελήνης» (Moon Illusion). Ο ανθρώπινος εγκέφαλος αντιλαμβάνεται το φεγγάρι ως μεγαλύτερο όταν βρίσκεται κοντά σε κτίρια, βουνά, δέντρα ή άλλα αντικείμενα του ορίζοντα, παρότι το πραγματικό μέγεθός του στον ουρανό δεν αλλάζει.
Την ίδια στιγμή, η Σελήνη μπορεί να αποκτήσει κιτρινωπή ή πορτοκαλί απόχρωση λίγο μετά την ανατολή της. Αυτό οφείλεται στη σκέδαση του φωτός μέσα από τη γήινη ατμόσφαιρα, καθώς το φως του φεγγαριού πρέπει να διανύσει μεγαλύτερη απόσταση μέσα σε αυτή όταν βρίσκεται χαμηλά στον ορίζοντα.
Τι άλλο θα φαίνεται στον ουρανό
Η πανσέληνος δεν θα είναι το μοναδικό ενδιαφέρον αντικείμενο της νύχτας. Ψηλότερα στον ουρανό θα ξεχωρίζει το Θερινό Τρίγωνο, που σχηματίζουν τρία από τα πιο φωτεινά άστρα του καλοκαιριού: ο Vega, ο Deneb και ο Altair.
Προς τα δυτικά θα μπορεί να εντοπιστεί η Αφροδίτη, χαμηλά στον ορίζοντα, ενώ κοντά στην περιοχή της Σελήνης θα βρίσκεται και ο Spica, το λαμπρότερο άστρο του αστερισμού της Παρθένου.
Λίγες ώρες μετά τη δύση του Ήλιου θα κάνει την εμφάνισή του και ο Κρόνος, ενώ όσοι ξυπνήσουν νωρίς πριν από την αυγή θα έχουν την ευκαιρία να δουν χαμηλά στον ανατολικό ουρανό τον Δία και τον Άρη.
Το Space.com σημειώνει ότι θα αρχίσουν επίσης να εμφανίζονται ξανά γνωστοί χειμερινοί αστερισμοί, μεταξύ των οποίων και ο Ωρίωνας, προσφέροντας μια πρώτη «πρόγευση» του νυχτερινού ουρανού των επόμενων μηνών.
Πώς να φωτογραφίσετε την αυγουστιάτικη πανσέληνο
Για όσους θέλουν να αποτυπώσουν το φαινόμενο φωτογραφικά, οι ειδικοί προτείνουν τη χρήση τρίποδου, ώστε η κάμερα να παραμένει απολύτως σταθερή, καθώς και χρονοδιακόπτη ή τηλεχειριστηρίου για να αποφεύγονται οι κραδασμοί κατά τη λήψη.
Ένας τηλεφακός τουλάχιστον 400 mm προσφέρει μεγαλύτερη λεπτομέρεια στην επιφάνεια της Σελήνης, ενώ φακοί μικρότερης εστιακής απόστασης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για φωτογραφίες τοπίου στις οποίες το φεγγάρι συνδυάζεται με βουνά, κτίρια ή άλλα στοιχεία του ορίζοντα.
Ιδιαίτερα εντυπωσιακές είναι συνήθως οι λήψεις την ώρα της ανατολής, όταν η πανσέληνος βρίσκεται χαμηλά και μπορεί να εμφανίζεται μεγαλύτερη και πιο πορτοκαλί.
Η Πανσέληνος του Οξύρρυγχου του 2026 αναμένεται, έτσι, να είναι κάτι περισσότερο από τη συνηθισμένη αυγουστιάτικη πανσέληνο. Η σχεδόν ολική κάλυψη της Σελήνης από τη σκιά της Γης, οι αλλαγές στο χρώμα της και η παρουσία αρκετών φωτεινών πλανητών και άστρων στον νυχτερινό ουρανό συνθέτουν μια από τις πιο ενδιαφέρουσες βραδιές αστροπαρατήρησης του καλοκαιριού.
