Γ.Δ.
1452.28 +0,44%
ACAG
0,00%
5.88
CENER
+0,91%
9.94
CNLCAP
0,00%
7.3
DIMAND
+0,12%
8.56
NOVAL
+1,18%
2.74
OPTIMA
+0,50%
12.02
TITC
+0,81%
30.95
ΑΑΑΚ
0,00%
6.45
ΑΒΑΞ
-0,54%
1.468
ΑΒΕ
-2,38%
0.451
ΑΔΜΗΕ
+0,43%
2.31
ΑΚΡΙΤ
0,00%
0.95
ΑΛΜΥ
+0,55%
2.765
ΑΛΦΑ
+2,44%
1.68
ΑΝΔΡΟ
-0,31%
6.44
ΑΡΑΙΓ
-0,66%
12.1
ΑΣΚΟ
-1,71%
2.87
ΑΣΤΑΚ
+0,58%
6.98
ΑΤΕΚ
0,00%
0.418
ΑΤΡΑΣΤ
+0,23%
8.54
ΑΤΤ
-7,58%
12.8
ΑΤΤΙΚΑ
-0,78%
2.53
ΒΑΡΝΗ
0,00%
0.24
ΒΙΟ
-0,81%
6.09
ΒΙΟΚΑ
0,00%
2.59
ΒΙΟΣΚ
+0,78%
1.29
ΒΙΟΤ
0,00%
0.22
ΒΙΣ
0,00%
0.142
ΒΟΣΥΣ
-2,44%
2.4
ΓΕΒΚΑ
-0,93%
1.595
ΓΕΚΤΕΡΝΑ
+0,23%
17.54
ΔΑΑ
+0,96%
7.986
ΔΑΙΟΣ
+3,66%
3.4
ΔΕΗ
-1,43%
11.75
ΔΟΜΙΚ
-3,92%
3.68
ΔΟΥΡΟ
0,00%
0.25
ΔΡΟΜΕ
+0,61%
0.329
ΕΒΡΟΦ
-0,66%
1.51
ΕΕΕ
+2,67%
32.32
ΕΚΤΕΡ
+0,12%
4.15
ΕΛΒΕ
0,00%
5.35
ΕΛΙΝ
-2,51%
2.33
ΕΛΛ
+0,36%
13.8
ΕΛΛΑΚΤΩΡ
+0,39%
2.6
ΕΛΠΕ
-0,84%
7.665
ΕΛΣΤΡ
-0,86%
2.3
ΕΛΤΟΝ
+0,46%
1.75
ΕΛΧΑ
-0,42%
1.878
ΕΝΤΕΡ
+1,14%
8.01
ΕΠΙΛΚ
0,00%
0.128
ΕΠΣΙΛ
0,00%
12
ΕΣΥΜΒ
-0,78%
1.28
ΕΤΕ
-1,43%
7.87
ΕΥΑΠΣ
0,00%
3.23
ΕΥΔΑΠ
0,00%
5.77
ΕΥΡΩΒ
+1,01%
2.096
ΕΧΑΕ
+0,72%
4.87
ΙΑΤΡ
+3,13%
1.65
ΙΚΤΙΝ
+1,74%
0.3795
ΙΛΥΔΑ
0,00%
1.72
ΙΝΚΑΤ
+1,22%
4.98
ΙΝΛΙΦ
+2,48%
4.96
ΙΝΛΟΤ
+0,95%
1.276
ΙΝΤΕΚ
-0,17%
6.02
ΙΝΤΕΡΚΟ
+2,52%
2.44
ΙΝΤΕΤ
+1,21%
1.25
ΙΝΤΚΑ
-0,29%
3.42
ΚΑΡΕΛ
0,00%
348
ΚΕΚΡ
+6,38%
1.5
ΚΕΠΕΝ
0,00%
1.82
ΚΛΜ
+0,64%
1.57
ΚΟΡΔΕ
0,00%
0.508
ΚΟΥΑΛ
-0,67%
1.182
ΚΟΥΕΣ
+0,76%
5.31
ΚΡΕΚΑ
0,00%
0.28
ΚΡΙ
0,00%
11.5
ΚΤΗΛΑ
0,00%
1.8
ΚΥΡΙΟ
-0,46%
1.09
ΛΑΒΙ
-2,95%
0.92
ΛΑΜΔΑ
+1,78%
7.43
ΛΑΜΨΑ
-1,11%
35.6
ΛΑΝΑΚ
0,00%
0.97
ΛΕΒΚ
0,00%
0.318
ΛΕΒΠ
0,00%
0.286
ΛΙΒΑΝ
0,00%
0.125
ΛΟΓΟΣ
0,00%
1.43
ΛΟΥΛΗ
+2,64%
2.72
ΜΑΘΙΟ
0,00%
0.852
ΜΕΒΑ
+1,03%
3.94
ΜΕΝΤΙ
0,00%
2.72
ΜΕΡΚΟ
0,00%
42
ΜΙΓ
-1,29%
3.83
ΜΙΝ
+5,88%
0.63
ΜΛΣ
0,00%
0.57
ΜΟΗ
-1,48%
22.62
ΜΟΝΤΑ
+4,43%
3.3
ΜΟΤΟ
-0,36%
2.74
ΜΟΥΖΚ
0,00%
0.675
ΜΠΕΛΑ
+0,80%
25.34
ΜΠΛΕΚΕΔΡΟΣ
+0,58%
3.47
ΜΠΡΙΚ
+1,84%
1.935
ΜΠΤΚ
0,00%
0.58
ΜΥΤΙΛ
+0,27%
36.7
ΝΑΚΑΣ
+0,74%
2.72
ΝΑΥΠ
-0,81%
0.982
ΞΥΛΚ
+1,44%
0.281
ΞΥΛΠ
0,00%
0.492
ΟΛΘ
0,00%
20.9
ΟΛΠ
-1,29%
26.7
ΟΛΥΜΠ
-1,58%
2.49
ΟΠΑΠ
+0,77%
15.7
ΟΡΙΛΙΝΑ
+1,01%
0.9
ΟΤΕ
+0,43%
14.1
ΟΤΟΕΛ
-1,67%
11.76
ΠΑΙΡ
+1,34%
1.135
ΠΑΠ
+0,83%
2.42
ΠΕΙΡ
+1,58%
3.728
ΠΕΤΡΟ
-0,93%
8.48
ΠΛΑΘ
+0,39%
3.83
ΠΛΑΚΡ
0,00%
15
ΠΡΔ
0,00%
0.238
ΠΡΕΜΙΑ
+0,34%
1.178
ΠΡΟΝΤΕΑ
0,00%
7.15
ΠΡΟΦ
+1,00%
5.05
ΡΕΒΟΙΛ
+0,76%
1.98
ΣΑΡ
+0,18%
11.44
ΣΑΡΑΝ
0,00%
1.07
ΣΑΤΟΚ
0,00%
0.034
ΣΕΝΤΡ
+0,58%
0.347
ΣΙΔΜΑ
-2,64%
1.66
ΣΠΕΙΣ
+3,03%
6.8
ΣΠΙ
-1,76%
0.668
ΣΠΥΡ
0,00%
0.14
ΤΕΝΕΡΓ
+0,31%
19.35
ΤΖΚΑ
0,00%
1.47
ΤΡΑΣΤΟΡ
0,00%
1.2
ΤΡΕΣΤΑΤΕΣ
-0,74%
1.618
ΥΑΛΚΟ
0,00%
0.162
ΦΙΕΡ
0,00%
0.359
ΦΛΕΞΟ
0,00%
7.95
ΦΡΙΓΟ
+0,89%
0.226
ΦΡΛΚ
+0,89%
3.955
ΧΑΙΔΕ
0,00%
0.665

Μινωική γραφή: Έρευνα ανατρέπει όλα όσα γνωρίζαμε

Νέα έρευνα αλλάζει όσα ξέραμε για τη μινωική γραφή. Επιστήμονες κατέθεσαν μελέτη, στην οποία αναφέρουν ότι οι κρητικές συλλαβικές γραφές τοποθετούνται 500 πριν από την καθιερωμένη άποψη. Δηλαδή, πριν από το 1900 π.Χ., που νομίζαμε μέχρι σήμερα.

Οι γραφές αυτές χρονολογούνται παράλληλα με τη γραφή στην κοιλάδα του Ινδού ποταμού περί το 2400 π.Χ., ενώ τα Αιγυπτιακά Ιερογλυφικά τοποθετούνται περίπου στο 3000 π.Χ.

Τα παραπάνω επισημαίνουν σε δημοσίευσή τους για τη μινωική γραφή ο ερευνητής Αιγαιακών γραφών δρ Μηνάς Τσικριτσής και ο καθηγητής Αρχαιολογίας Αδαμάντιος Σάμψων στο αμερικανικό επιστημονικό περιοδικό «Annals of Archaeology» (April 2023), στον ιστότοπο Academia.edu και στο ResearchGate με τίτλο «Symbols of Minoan Hieroglyphic Script and Linear A in Melos from the Middle of 3rd Millennium BC».

Αποτελέσματα της έρευνας για τη Μινωική γραφή 

Όπως αναφέρεται στη μελέτη των δύο ερευνητών για τη μινωική γραφή, στη θέση Ριβάρι στη δυτική πλευρά της Μήλου βρέθηκαν το 1996 και το 1997 μια ομάδα 90 πήλινων αγγείων της Πρωτοκυκλαδικής ΙΙΙ περιόδου (φάση Καστρί), που χρονολογούνται στο δεύτερο μισό της 3ης χιλιετίας (2500-2200 π.Χ.). Στο άρθρο αυτό ο αρχαιολόγος Α. Σάμψων κάνει μια συστηματική μελέτη της ομοιότητας των αγγείων, ώστε να χρονολογηθούν συγκρινόμενα με άλλα που βρέθηκαν σε Τροία IV, Πολιόχνη Λήμνου, Άγιο Κοσμά, Μάνικα, Μαραθώνα, Κέα, που ανήκουν στην περίοδο Καστρί.

Ακόσμητα ρηχά γυαλιστερά καφέ ή πορτοκαλοκόκκινα κύπελλα που φέρουν χαραγμένα σύμβολα © ΑΜΕ-ΜΠΕ
Ακόσμητα ρηχά γυαλιστερά καφέ ή πορτοκαλοκόκκινα κύπελλα που φέρουν χαραγμένα σύμβολα © ΑΜΕ-ΜΠΕ

Από τα 39 ευρήματα του Α. Σάμψων, σημειώνεται ότι ενδιαφέρον έχουν 18 ακόσμητα ρηχά γυαλιστερά καφέ ή πορτοκαλοκόκκινα κύπελλα που φέρουν χαραγμένα σύμβολα (Εικόνα 1), που κοινώς αποκαλούνταν «σημάδια του αγγειοπλάστη», τα οποία μοιάζουν κάπως με τα ελληνικά κεφαλαία Λ, Μ, Π, Ν, Τ, Χ, Ο. Παράλληλα, η αρχαιολόγος Χριστίνα Τελεβάντου το 1997 σε παρακείμενο λακκοειδή τάφο εντόπισε 16 μικρά δοχεία ημισφαιρικού σχήματος με παρόμοια εγχάρακτα σημάδια και ένα σύμβολο σε ραμφοειδή κανάτα, τα οποία δημοσίευσε το 2008.

Μοντέλο στέγασης οικίας

Εκτός από τα ευρήματα των μικρών ημισφαιρικών δοχείων με τα εγχάρακτα σύμβολα, ένα άλλο ενδιαφέρον αντικείμενο είναι η παρουσία του μοναδικού μοντέλου στέγασης οικίας. Το μοντέλο αυτό φέρει δίρριχτη στέγη, με κεραμίδια. Το εύρημα είναι εντυπωσιακό και δύσκολα ερμηνεύσιμο για την εποχή αυτήν.

Μετά την επιγραφική μελέτη του ερευνητή δρος Τσικριτσή, φαίνεται ότι 12 διαφορετικά σύμβολα, τα οποία επαναλαμβάνονται εγχάρακτα στο κέντρο των μικρών ημισφαιρικών δοχείων, έχουν ομοιότητα και μπορούν να ταυτιστούν με τα συλλαβικά σύμβολα της Γραμμικής Α και Κρητικής Ιερογλυφικής γραφής, σε ποσοστό 50% για κάθε γραφή. Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης δείχνουν μια κοινή χρήση των συμβόλων των κρητικών γραφών περίπου από το 2500 π.Χ.

Έκπληξη αποτελεί το γεγονός ότι η εμφάνιση των 12 διαφορετικών συμβόλων που ανήκουν στη μινωική γραφή δεν συνοδεύεται από ευρήματα Μινωικής κεραμικής στις ταφές στο Ριβάρι της Μήλου. Έτσι, έχουμε στο Ριβάρι Κυκλαδίτικη κεραμική «ανατολικής έμπνευσης» με Μινωικά σύμβολα. Αν και το δείγμα των 12 διαφορετικών συμβόλων αντιστοιχεί σε ένα 10% συνολικά της Μινωικής γραφής, αναδεικνύεται ο προβληματισμός μήπως η γραφή αυτή θα πρέπει να θεωρηθεί κυκλαδική δημιουργία, η οποία σε κάποια φάση διαδόθηκε και στον Μινωικό πολιτισμό.

Την ίδια περίοδο στην Κρήτη παρατηρείται εισβολή πολιτιστικών στοιχείων από Κυκλάδες (ειδώλια, αγγεία ανατολικού τύπου) σε Αγιά Φωτιά, Πετράς και Αρχάνες. Στο παρελθόν υπήρξε συζήτηση μεταξύ των ερευνητών σχετικά με την ύπαρξη κυκλαδικών αποικιών στο νησί της Κρήτης (Ντούμας 1976, Δαβάρας και Betancourt 2004, Betancourt 2008 και Σάμψων 1985, 1988).

Οι συλλαβές κοντά στη βάση των αγγείων φαίνεται ότι ήταν χαραγμένες από τον αγγειοπλάστη πριν από το ψήσιμο. Πιθανόν να υποδηλώνουν το εργαστήριο ή τη χρήση ή το περιεχόμενο του αγγείου (Εικόνα 3, Πίνακας των αγγείων με τα χαραγμένα σύμβολα).

Πίνακας των αγγείων με τα χαραγμένα σύμβολα © ΑΠΕ-ΜΠΕ
Πίνακας των αγγείων με τα χαραγμένα σύμβολα © ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το πιο ενδιαφέρον εύρημα

Από το σύνολο των 39 αγγείων με τα εγχάρακτα 12 επαναλαμβανόμενα συλλαβικά σύμβολα ενδιαφέρον είναι το σύμβολο βέλος «á» ή «â» (γραμμή 2 στο Table 1,2), που αντιστοιχεί στο σύμβολο του κριθαριού της Γραμμικής Α, έχει την υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης, περίπου 30%, και εμφανίζεται σε 6 μικρά ημισφαιρικά δοχεία. Ενδεχομένως αυτό το σύμβολο να είναι ένδειξη ότι τα μικρά ημισφαιρικά δοχεία πιθανόν να χρησιμοποιούνταν ως προσφορές με κάποιου είδους προϊόντος κριθαριού για τη μετά θάνατον ζωή του νεκρού, κάτι που ενισχύει το επιχείρημα ότι το Ριβάρι ήταν νεκροταφείο.

Είναι πιθανόν τα υπόλοιπα σύμβολα που εμφανίζονται στα μικρά ημισφαιρικά δοχεία του Table 1 να είναι ακρόφωνα συλλαβικών λέξεων, υποδεικνύοντας ότι το αντίστοιχο ημισφαιρικό δοχείο χρησιμοποιήθηκε ως δοχείο προσφοράς για προϊόντα, σιτηρών, μελιού, λαδιού κ.λπ.

Αναταραχή με τα νέα δεδομένα για τη Μινωική γραφή 

Η εμφανιζόμενη Αιγαιακή γραφή στο Ριβάρι της Μήλου δημιουργεί προβληματισμό στην καθιερωμένη άποψη, που θεωρεί ότι η γραφή πρωτοεμφανίζεται στον Μινωικό Πολιτισμό περί το 2000 π.Χ.

Η μεγάλη ανάπτυξη του Κυκλαδικού Πολιτισμού, που παρατηρείται στην τεχνολογία κατασκευής οικιών (βλ. Εικόνα 2), στα διασωζόμενα κυκλαδικά ειδώλια που δείχνουν ανεπτυγμένες κοινωνικές δομές, στην αστρονομική γνώση που αποτυπώνεται στα Τηγανόσχημα με τις συνοδικές καταγραφές των Πλανητών, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι υπήρχε μια ανεπτυγμένη ναυτική επικοινωνία, που η ανάπτυξη της γραφής ήταν αναγκαία για τις ανάγκες του εμπορίου.

Κυκλαδικός πολιτισμός © ΑΠΕ-ΜΠΕ
Κυκλαδικός πολιτισμός © ΑΠΕ-ΜΠΕ

Με βάση την επιγραφική μελέτη που πραγματοποίησαν οι κ. Τσικριτσής και Σάμψων, διαφαίνεται ότι από το σύνολο των 12 διαφορετικών επαναλαμβανόμενων σημείων τα μισά ανήκουν στην Κρητική Ιερογλυφική και Γραμμική Α γραφή, δηλαδή 500 χρόνια πίσω είναι πιθανόν να είχε αναπτυχθεί μια Αιγαιακή γραφή, η οποία στη συνέχεια να υιοθετήθηκε και να αναπτύχθηκε μετά τη 2η χιλιετία στον Μινωικό Πολιτισμό.

«Ο αριθμός των συμβόλων που βρέθηκε αντιστοιχεί περίπου στο 10% μιας αναπτυγμένης συλλαβικής γραφής και ευελπιστούμε στο μέλλον να αποκαλυφθούν ακόμα περισσότερα, που θα ενισχύσουν την άποψη μας ότι η Αιγαιακή γραφή ξεκινά από την 3η χιλιετία π.Χ.», τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δρ Τσικριτσής.

Google News icon
Ακολουθήστε το Powergame.gr στο Google News για άμεση και έγκυρη οικονομική ενημέρωση!