Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΕΑ) πρότεινε τη μεγαλύτερη απελευθέρωση αποθεμάτων πετρελαίου στην ιστορία του, προκειμένου να μειώσει τις τιμές του αργού που έχουν εκτοξευθεί στα ύψη κατά τη διάρκεια του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν, σύμφωνα με αξιωματούχους που επικαλείται η Wall Street Journal.
Η απελευθέρωση θα υπερβεί τα 182 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου που οι χώρες μέλη της ΙΕΑ έθεσαν στην αγορά σε δύο απελευθερώσεις το 2022, όταν η Ρωσία ξεκίνησε την πλήρη εισβολή της στην Ουκρανία, ανέφεραν οι αξιωματούχοι. Η πρόταση κυκλοφόρησε σε έκτακτη συνάντηση αξιωματούχων ενέργειας από τις 32 χώρες μέλη της ΙΕΑ την Τρίτη.
Οι χώρες αναμένεται να αποφασίσουν για την πρόταση την Τετάρτη. Θα υιοθετηθεί αν δεν υπάρξουν αντιρρήσεις, αλλά ακόμη και η διαμαρτυρία μιας χώρας θα μπορούσε να καθυστερήσει το σχέδιο, ανέφεραν αξιωματούχοι.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού πετρελαίου Brent σημείωσαν πτώση 1,30% στα 86,60 δολάρια ανά βαρέλι την Τετάρτη, σημειώνοντας απότομη πτώση από την προηγούμενη συνεδρίαση, μετά την είδηση για το σχέδιο του IEA. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού πετρελαίου WTI σημειώνουν πτώση άνω του 1% στα 82,58 δολάρια το βαρέλι.
Η πρόταση της ΙΕΑ αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της τεράστιας διαταραχής που προκάλεσε το σχεδόν πλήρες κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, της στενής θαλάσσιας οδού που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τις παγκόσμιες αγορές. Περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εφοδιασμού πετρελαίου διακινείται καθημερινά μέσω του στενού και η απειλή επιθέσεων εναντίον δεξαμενόπλοιων από το Ιράν έχει οδηγήσει τις μεταφορές σε σχεδόν πλήρη ακινησία.
Οι επιθέσεις του Ιράν σε πετρελαιοφόρα που διέρχονται από το στενό είναι το είδος του σεναρίου που οδήγησε τις δυτικές χώρες και τους συμμάχους τους να δημιουργήσουν τον ΙΕΑ το 1974, μετά το αραβικό εμπάργκο πετρελαίου. Ο οργανισμός, ένας σύλλογος δυτικών χωρών και των συμμάχων τους, καθορίζει κατευθυντήριες γραμμές για το πόσο αργό πετρέλαιο πρέπει να διατηρούν τα κράτη μέλη στα αποθέματά τους και συντονίζει τις αποδεσμεύσεις για την προστασία των οικονομιών από τις αναταραχές στην αγορά πετρελαίου.
Από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τις επιθέσεις τους κατά του Ιράν, η τιμή του πετρελαίου έχει αυξηθεί κατά 40%, ξεπερνώντας τα 100 δολάρια, πριν υποχωρήσει αυτή την εβδομάδα, καθώς οι traders παρακολουθούν στενά τις δηλώσεις του Προέδρου Τραμπ σχετικά με τη διάρκεια του πολέμου. Το πετρέλαιο έκλεισε την Τρίτη κάτω από τα 84 δολάρια, αλλά η τιμή των καυσίμων, όπως το ντίζελ, συνέχισε να εκτινάσσεται στα ύψη.
Οι οικονομολόγοι έχουν προειδοποιήσει ότι η συνεχιζόμενη άνοδος των τιμών του πετρελαίου ενέχει τον κίνδυνο να προκαλέσει πληθωρισμό και διόρθωση της χρηματιστηριακής αγοράς, εκτός από την επιβάρυνση των οδηγών.
Τα μέλη της IEA διαθέτουν 1,2 δισεκατομμύρια βαρέλια σε δημόσια αποθέματα, συν άλλα 600 εκατομμύρια σε υποχρεωτικά εμπορικά αποθέματα, δήλωσε τη Δευτέρα ο εκτελεστικός διευθυντής της IEA, Φατίχ Μπιρόλ Σύμφωνα με πρόχειρους υπολογισμούς, αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 124 ημέρες απώλειας εφοδιασμού από τον Κόλπο. Προηγούμενες αποδεσμεύσεις από στρατηγικά αποθέματα είχαν ανάμεικτα αποτελέσματα.
Τα μέλη της IEA προχώρησαν σε δύο αποδεσμεύσεις σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία στις αρχές του 2022. Η κίνηση αυτή αρχικά προκάλεσε άνοδο των τιμών του πετρελαίου κατά 20%, καθώς οι traders είδαν την αποδέσμευση ως ένδειξη ότι η πετρελαϊκή κρίση ήταν πιο σοβαρή από ό,τι είχαν προβλέψει. Οι αναλυτές λένε ότι οι αποδεσμεύσεις τελικά συνέβαλαν στη μείωση των τιμών.
Μια ιδιαίτερα επιτυχημένη αποδέσμευση έλαβε χώρα το 1991, όταν ο τότε Πρόεδρος Τζορτζ Μπους ο πρεσβύτερος προετοιμάστηκε για την Επιχείρηση Desert Storm, διατάζοντας την πρώτη αποδέσμευση του Στρατηγικού Αποθέματος Πετρελαίου την ίδια νύχτα που η συμμαχία υπό την ηγεσία των ΗΠΑ επιτέθηκε στο Ιράκ. Τα μέλη της IEA συμμετείχαν στην αποδέσμευση περισσότερου πετρελαίου από τα αποθέματα, σύμφωνα με ένα σχέδιο που είχαν καταρτίσει πριν από την εισβολή.
Οι τιμές έπεσαν περισσότερο από 20% την πρώτη ημέρα της επίθεσης υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Όταν οι δυνάμεις της συμμαχίας εισέβαλαν στο Ιράκ και το Κουβέιτ τον Φεβρουάριο, το πετρέλαιο από το SPR ήταν ήδη στην αγορά.
