Ο αποκλεισμός της παγκόσμιας ναυτιλίας από τα Στενά του Ορμούζ ήταν το χειρότερο σενάριο για τους στρατηγικούς και οικονομικούς αναλυτές που ναι μεν συζητιόνταν αλλά δεν ήταν παρά μια ακραία έκβαση σε μια υποθετική σύγκρουση με τη θρησκευτική δικτατορία της Τεχεράνης. Μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου, δηλαδή την ημέρα που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τις εναέριες επιδρομές για να καταστρέψουν το πυρηνικό πρόγραμμα, τις βαλλιστικές δυνατότητες και το καθεστώς του Ιράν. Έκτοτε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης και τα αντίποινα των Ιρανών σε ενεργειακές εγκαταστάσεις των αραβικών χωρών του Περσικού Κόλπου να αποτελούν ένα μεγάλο αγκάθι στη δημοτικότητα της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ. Μολονότι ο Αμερικανός πρόεδρος ισχυρίζεται ότι οι ΗΠΑ μπορούν να «ανοίξουν εύκολα» τα Στενά του Ορμούζ σε «λίγο ακόμη χρόνο», ο πόλεμος αυτός έχει ήδη προκαλέσει μεγάλη ζημιά στην παγκόσμια οικονομία.
Με το πιο ακραίο σενάριο να υλοποιείται πια, οι Ιρανοί όχι μόνον συνειδητοποιούν το τεράστιο στρατηγικό πλεονέκτημα που έχουν απέναντι στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, δηλαδή τον ισχυρότερο στρατό σε όλον τον κόσμο, αλλά η ηγεσία εξετάζει την επιβολή ενός μηχανισμού διοδίων για την μονιμοποίηση του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ. Δεδομένου ότι από το πέρασμα αυτό διέρχεται το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης αποκτά έναν ισχυρό μοχλό πίεσης στη μάχη για την επιβίωση του. Ολοκληρώνοντας την 5η εβδομάδα του πολέμου που έχει πάρει πια διαστάσεις μιας περιφερειακής σύγκρουσης, η διέλευση των εμπορικών πλοίων εξακολουθεί να είναι μειωμένη κατά 90%, οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχουν αναρριχηθεί τουλάχιστον 70% από τις αρχές του έτους και οι κυβερνήσεις λαμβάνουν μέτρα για την εξοικονόμηση ενέργειας όσο το διεθνές οικονομικό περιβάλλον γίνεται όλο και πιο αβέβαιο.
Επιλεκτική η διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ – Το Ιράν συζητά με το Ομάν, η Τεχεράνη διαπραγματεύεται επίσης με Κίνα και Ινδία
Στρατιωτικοί αναλυτές τονίζουν πως το Ιράν έχει την ιδανική γεωγραφική θέση για να διατηρήσει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, ασκώντας μια ιδιότυπη διπλωματία. Η Τεχεράνη επιτρέπει πια σε συγκεκριμένα δεξαμενόπλοια και πλοία μεταφοράς χύδην ξηρού φορτίου να αξιοποιήσουν το πέρασμα, κυρίως, από την Ινδία, το Πακιστάν, την Ιαπωνία και την Ελλάδα, όπως επιβεβαιώνουν οι Financial Times και το πρακτορείο Reuters. Η Lloyds List Intelligence δήλωσε ότι για να περάσει ένα τάνκερ από τα Στενά του Ορμούζ καταβλήθηκε το ποσό των δυο εκατ. δολαρίων. Πληροφορίες θέλουν την Κίνα και την Ινδία να διαπραγματεύονται την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων με το Ιράν. Η Γαλλία και η Βρετανία, παράλληλα, ηγούνται ενός συνασπισμού 40 χωρών, μη συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, που συζητά τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας από αυτήν την πολύτιμη θαλάσσια οδό, ενδεχομένως, όταν λήξουν ή περιοριστούν οι εχθροπραξίες.
Στα τέλη της εβδομάδας έγινε γνωστό ότι πλοίο της γαλλικής ναυτιλιακής εταιρείας CMA CGM Kribi, με σημαία Μάλτας, πέρασε από τα Στενά του Ορμούζ, αποκάλυψε το πρακτορείο Reuters. Πρόκειται για την εταιρεία του γαλλο-λιβανέζου Ροντόλφ Σααντέ, ο οποίος έχει καλλιεργήσει στενές επαφές με τον πρόεδρο της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν. Σε προηγούμενες κρίσεις στη Μέση Ανατολή, με πιο πρόσφατη τις επιθέσεις των ανταρτών Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, το πολεμικό ναυτικό της Γαλλίας είχε συνοδεύσει πλοία της CMA CGM. Στοιχεία της εταιρείας δεδομένων Tanker Tracker επιβεβαιώνουν, στο μεταξύ, ότι οι εξαγωγές πετρελαίου από το Ιράν συνεχίζονται, με το καθεστώς της Τεχεράνης να μπορεί να διοχετεύει έως και ενάμιση εκατ. βαρέλια στην Ασία, πουλώντας σε υψηλότερες τιμές στην Κίνα, όπως επισημαίνει και ο Ίαν Μπρέμερ, πρόεδρος του Eurasia Group.
Μέσα στην εβδομάδα έγινε, επίσης, γνωστό από το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων (IRNA) πως η Τεχεράνη συζητά με το Ομάν ένα «πρωτόκολλο ναυσιπλοΐας» για την παρακολούθηση της διερχόμενης κίνησης. «Η κίνηση των δεξαμενόπλοιων μέσω της κομβικής διαδρομής μεταφοράς πετρελαίου «θα πρέπει να εποπτεύεται και να συντονίζεται» με τις δύο χώρες, δήλωσε ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν για νομικές και διεθνείς υποθέσεις, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, σύμφωνα με το IRNA. Ο Τραμπ διαμαρτύρεται στη διεθνή κοινότητα και την Ευρώπη επειδή δεν συμμετέχουν σε μια κοινή ναυτική δύναμη για την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων. Από την άλλη πλευρά, ο Μακρόν διεμήνυσε στον Τραμπ πως αυτή η πολύτιμη αρτηρία για το παγκόσμιο εμπόριο μπορεί να ανοίξει με τη διπλωματική οδό και όχι τη χρήση βίας.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, δήλωσε προ ημερών ότι συνομίλησε με τον πρόεδρο του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, διατηρώντας ανοικτές τις διαύλους επικοινωνίας. Πηγές της Wall Street Journal εκτιμούν πια ότι η Τεχεράνη αποκτά ένα γεωπολιτικό όπλο που είναι πολύ πιο σημαντικό από το πυρηνικό της πρόγραμμα. Ελέγχοντας αυτό το πέρασμα, με πλάτος 38 χιλιομέτρων στο πιο στενό σημείο, μπορεί η Τεχεράνη να ζυγίσει ακόμη και τη δυνατότητα της να πιέσει, τουλάχιστον, τα ευρωπαϊκά κράτη, την Ιαπωνία και άλλες κυβερνήσεις για την άρση οικονομικών κυρώσεων, κρατώντας μακριά το πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ. Η θέση του Λευκού Οίκου είναι λεπτή.
Κατά κοινή ομολογία, ο στρατιωτικός έλεγχος του Ιράν στα νησιά της θαλάσσιας περιοχής των Στενών του Ορμούζ –όπως είναι το Χαργκ, το Κεσμ, το Λαράκ και το Αμπού Μάσα- επιτρέπουν στη θρησκευτική δικτατορία της χώρας να ασκεί ασφυκτικό έλεγχο στη διεθνή ναυτιλία. Το Ιράν χαρακτηρίζει ως «αεροπλανοφόρα» τα 19 νησιά που κατέχει στα Στενά του Ορμούζ, εγκαθιστώντας συστήματα ραντάρ, διαδρόμους προσγείωσης, αποθήκες καυσίμων, συστήματα πυραύλων και ναυτικές βάσεις για υποβρύχια και ταχύπλοα σκάφη επίθεσης. Οι φόβοι για χερσαίες επιδρομές των ΗΠΑ σε ιρανικά εδάφη αφορούν ακριβώς αυτά τα νησιά, αν και μια τέτοια εξέλιξη θα άνοιγε ένα ακόμη πιο δραματικό κεφάλαιο σε αυτόν τον πόλεμο. Ενδεικτικό του βαθμού που οι ΗΠΑ έχουν εγκλωβιστεί σε αυτή τη περιφερειακή σύγκρουση είναι ότι βομβάρδισαν τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νησί Χαργκ, όπου διατηρείται το 90% της ιρανικής παραγωγής αργού πετρελαίου, αλλά όχι τις ενεργειακές υποδομές, φοβούμενες τις οικονομικές επιπτώσεις στον υπόλοιπο κόσμο.
