Παγωμένες θα μείνουν και φέτος, δηλαδή για 6ο συνεχόμενο έτος μετά τις αυξήσεις που προέβλεψε ο ασφαλιστικός νόμος Βρούτση (Φεβρουάριος 2020), οι επικουρικές συντάξεις.
Αυτό ξεκαθαρίζουν στο powergame.gr αρμόδια κυβερνητικά στελέχη, με αφορμή τη δημόσια συζήτηση περί του αντιθέτου (δηλαδή περί αυξήσεων στις επικουρικές συντάξεις) λόγω του πλεονάσματος στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ το 2025, αιτιολογώντας τη στάση αυτή σε τρεις βασικούς παράγοντες που προβλέπονται στο νόμο Κατρούγκαλου (2016) και οι οποίοι δεν άλλαξαν με το νόμο Βρούτση (2020).
Κατά πρώτον, πουθενά στον… νόμο Κατρούγκαλου δεν αναφέρεται ρητά πως όταν ο κλάδος της επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ (τέως Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης – ΕΤΕΑ) εμφανίσει πλεόνασμα, θα δοθούν αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις. Ο νόμος Κατρούγκαλου αναφέρεται στο ενδεχόμενο ελλείμματος, το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει σε μειώσεις και όχι στο ενδεχόμενο πλεονάσματος και έτσι…αυξήσεων.
Κατά δεύτερον, ο νόμος Κατρούγκαλου μετρά το ισοζύγιο (δηλαδή το έλλειμμα ή το πλεόνασμα) με τη διαφορά μεταξύ εσόδων αποκλειστικά από εισφορές -και όχι γενικά έσοδα – και δαπανών για επικουρικές συντάξεις.
Κατά τρίτον, το πλεόνασμα που εμφάνισε πέρσι ο κλάδος της επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ οφείλεται από τα έσοδα από την ειδική κρατική επιδότηση τα οποία προβλέπει ο νόμος ως αντιστάθμισμα στις απώλειες εισφορών από 1η Ιανουαρίου 2022 οπότε ξεκίνησε την λειτουργία του το Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ). Συνεπώς το πλεόνασμα δεν προήλθε από επιπλέον εισφορές αλλά από ειδική κρατική επιδότηση.
Αναλυτικά:
1. Με βάση τα έσοδα από εισφορές υπολογίζεται το ισοζύγιο στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης
Ο νόμος Κατρούγκαλου ορίζει ρητά πως:
«Σε περίπτωση ελλειμμάτων λειτουργεί αυτόματος μηχανισμός εξισορρόπησης, ο οποίος αποκλείει απολύτως κάθε αναπροσαρμογή των συντάξεων. Κατά τη χρονική περίοδο αυξημένων εισφορών, οι συντάξεις δεν αναπροσαρμόζονται στην περίπτωση που, εάν αφαιρεθούν τα έξοδα από τα έσοδα του Ταμείου, το αποτέλεσμα είναι είτε αρνητικό είτε μικρότερο από το 0,5% των εισφορών, λαμβάνοντας υπόψη τα απολογιστικά στοιχεία της προηγούμενης χρήσης.
Μετά την προαναφερόμενη περίοδο (σ.σ. αύξησης των εισφορών) οι συντάξεις δεν θα αναπροσαρμόζονται σε περίπτωση που αν αφαιρεθούν τα έξοδα από τα έσοδα, το αποτέλεσμα θα προκύπτει αρνητικό. Περαιτέρω της προαναφερόμενης διαδικασίας και μόνο στην περίπτωση δημιουργίας ελλειμμάτων, θα γίνεται χρήση περιουσιακών στοιχείων του Κλάδου της Επικουρικής ασφάλισης».
Συνεπώς στο έλλειμμα του κλάδου “μετράνε”, από την πλευρά των εισόδων μόνο οι εισφορές και όχι και κάποιος άλλος πόρος.
2. Παράθυρο για αυξήσεις αλλά όχι με κριτήριο το πλεόνασμα
Ο νόμος Κατρούγκαλου, όπως μετεξελίχθηκε με το νόνμο για το ΤΕΚΑ ( αφήνει ένα παράθυρο αυξήσεων αλλά αυτό δεν σχετίζεται ευθέως με την εμφάνιση πλεονάσματος στον προϋπολογισμό του.
Συγκεκριμένα αναφέρει πως “το ποσό της καταβαλλόμενης σύνταξης διαμορφώνεται με βάση:
α) τα δημογραφικά δεδομένα, τα οποία στηρίζονται σε εγκεκριμένους πίνακες θνησιμότητας και
β) το πλασματικό ποσοστό επιστροφής που θα εφαρμόζεται στις συνολικά καταβληθείσες εισφορές και το οποίο θα προκύπτει από την ποσοστιαία μεταβολή του αθροίσματος των συντάξιμων αποδοχών των ασφαλισμένων του Κλάδου Επικουρικής Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ και των ασφαλισμένων του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (Τ.Ε.Κ.Α.), που υπάγονται υποχρεωτικά στην ασφάλιση του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (Τ.Ε.Κ.Α.), καθώς και των προσώπων που υπάγονταν υποχρεωτικά στην ασφάλιση του Κλάδου Επικουρικής Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ και άσκησαν το δικαίωμα προαιρετικής υπαγωγής στην ασφάλιση του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (Τ.Ε.Κ.Α.)».
Με άλλα λόγια, θα μπορούσε κάποιος να συμπεράνει πως θα μπορούσε να αυξηθούν οι επικουρικές συντάξεις, αλλά με κριτήριο το δημογραφικό (το οποίο μάλλον δεν πάει και πολύ…καλά) και το «πλασματικό ποσοστό επιστροφής» -και πάλι!- λαμβάνοντας υπόψιν τις εισφορές και όχι γενικά τα έσοδα του κλάδου επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ. Μάλιστα θα ληφθούν υπόψιν και οι εισφορές του …ΤΕΚΑ και όχι μόνο του ΕΦΚΑ.
3. Το πλεόνασμα του κλάδου επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ οφείλεται στην κρατική χρηματοδότηση λόγω ΤΕΚΑ
Το πλεόνασμα το οποίο παρουσίασε φέτος, επισημαίνουν πηγές του powergame.gr στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ, προήλθε από την επιδότηση του κράτους ως αντιστάθμισμα στις απώλειες εισφορών λόγω της εγγραφής νέων ασφαλισμένων στο ΤΕΚΑ.
Ο νόμος για το ΤΕΚΑ προβλέπει πως «το Κράτος καλύπτει από τον Κρατικό Προϋπολογισμό την απομείωση των πόρων του Κλάδου Επικουρικής Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ από ασφαλιστικές εισφορές, λόγω της εισαγωγής και λειτουργίας του κεφαλαιοποιητικού συστήματος επικουρικής ασφάλισης και διασφαλίζει διαχρονικά την επάρκεια των παροχών των ασφαλισμένων και των συνταξιούχων του Κλάδου αυτού».