Στο εμπόριο και στην παροχή υπηρεσιών θα παιχτεί το μεγάλο παιχνίδι των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων, αφού ξεκαθαρίσει το τοπίο στην εστίαση.
Ασφαλείς πληροφορίες του powergame.gr αναφέρουν πως αμέσως μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου με τίτλο «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για την Ενίσχυση των (σ.σ. Κλαδικών) Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας», το οποίο τέθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2026 σε δημόσια διαβούλευση από πλευράς υπουργείου Εργασίας, θα υπάρξει κινητικότητα στις κλαδικές συλλογικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των εργαζομένων και των εργοδοτών στον ευρύτερο χώρο του εμπορίου.
Σημειώνεται πως στο εμπόριο απασχολούνται 350.000 εργαζόμενοι, ενώ στον κλάδο της παροχής υπηρεσιών άλλοι 300.000.
Πριν τα mνημόνια, υπογράφονταν δύο κλαδικές συλλογικές συμβάσεις: Μία στον εμπόριο και μία άλλη στην παροχή υπηρεσιών.
Το ίδιο -εκτιμούν συνδικαλιστικοί κύκλοι- πως θα μπορούσε να συμβεί (οδηγώντας σε συνδικαλιστική κάλυψη 650.000 εργαζομένους!) αφού αλλάξει επί τα βελτίω -όπως ισχυρίζεται το Υπ. Εργασίας- από τον ερχόμενο μήνα το θεσμικό πλαίσιο για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις το οποίο προβλέπει δυο κομβικές αλλαγές που μπορούν να διευκολύνουν την κατάληξή τους σε κλαδικές συλλογικές συμβάσεις. Αυτές είναι:
- Η μείωση του ποσοστού κάλυψης των κλαδικών εργοδοτικών οργανώσεων που είναι αναγκαίο για να κηρυχθεί μία κλαδική συλλογική σύμβαση επεκτάσιμη στο 40% (έναντι 50%).
- Η δυνατότητα της ΓΣΕΕ να συνυπογράψει -μαζί με την κλαδική εργατική οργάνωση – μία κλαδική συλλογική σύμβαση χωρίς μάλιστα λαμβάνει καθόλου οποιοδήποτε ποσοστό κάλυψης.
Ωστόσο υπάρχουν τρία συν ένα αγκάθια για την υπογραφή μίας κλαδικής συλλογικής σύμβασης στο εμπόριο και ακολούθως στον κλάδο της παροχής υπηρεσιών:
Αγκάθι 1ο: Ποια είναι η πιο “αντιπροσωπευτική” κλαδική εργατική ομοσπονδία
Το πρώτο αγκάθι, όμως, στο κλάδο του εμπορίου είναι πως υπάρχουν δύο κλαδικές εργατικές ομοσπονδίες:
- Η πρώτη είναι η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ελλάδας (ΟΙΥΕ), η οποία είναι μέλος του ΠΑΜΕ και συμμετέχει στη ΓΣΕΕ.
- Η δεύτερη είναι η Ομοσπονδία Συλλόγων Εργαζομένων στο Εμπόριο και στις Υπηρεσίες. Η Ομοσπονδία αυτή προέκυψε από διάσπαση της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ελλάδας το 2019. Έχει αιτηθεί τη συμμετοχή της στη ΓΣΕΕ, χωρίς ακόμα αυτό το αίτημα να έχει γίνει δεκτό από τη ΓΣΕΕ, με τις δυο οργανώσεις να βρίσκονται στα δικαστήρια για το ζήτημα αυτό.
Το ερώτημα, το οποίο θα τεθεί από το επερχόμενο θεσμικό πλαίσιο για τις κλαδικές συλλογικές συμβάσεις έχει να κάνει με το ποια από τις δυο θα μπορεί να υπογράψει μία κλαδική συλλογική σύμβαση με τις αντίστοιχες κλαδικές εργοδοτικές οργανώσεις και πρώτα – πρώτα τη ΓΣΕΒΕΕ και την ΕΣΕΕ με βάση την “αντιπροσωπευτικότητα” της.
Το κριτήριο της “αντιπροσωπευτικότητας” έχει να κάνει με το πλήθος των εργαζομένων που αντιπροσωπεύονται στις δυο παραπάνω ομοσπονδίες. Δηλαδή, περισσότερο αντιπροσωπευτική συνδικαλιστική οργάνωση θα θεωρείται από νέο πλαίσιο εκείνη που αντιπροσωπεύει περισσότερους εργαζομένους.
Ωστόσο, η εξακρίβωση αυτού του πλήθους μπορεί να γίνει μόνο για εκείνες της συνδικαλιστικές οργανώσεις που έχουν εγγραφεί στο Γενικό Μητρώο Συνδικαλιστικών Εργατικών Οργανώσεων (ΓΕΜΗΣΟΕ) του υπ. Εργασίας.
Όπως αναφέρθηκε η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ελλάδας έως τώρα έχει αρνηθεί να εγγραφεί στο ΓΕΜΗΣΟΕ, ενώ η Ομοσπονδία Συλλόγων Εργαζομένων στο Εμπόριο και στην Παροχή Υπηρεσιών έχει εγγραφεί στο ΓΕΜΗΣΟΕ.
Αγκάθι 2ο: Πώς θα διασφαλιστεί κλαδικά η επεκτασιμότητα μίας συλλογική σύμβασης
Το δεύτερο αγκάθι έχει να κάνει με το πώς μπορεί να διασφαλιστεί η επεκτασιμότητα μιας κλαδικής συλλογικής σύμβασης εφόσον υπογραφεί.
Το νέο θεσμικό πλαίσιο που φέρνει το νομοσχέδιο του Υπ. Εργασίας για τις Κλαδικές Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (σ.σ. το οποίο θα τεθεί σε ισχύ αμέσως μετά την ψήφισή του εν λόγω ν/σ το Φεβρουάριο του 2026), φέρνει δύο βελτιώσεις σε σχέση με το υφιστάμενο καθεστώς του ΓΕΜΗΣΟΕ:
- Διευκολύνει τη γραφειοκρατική διαδικασία εγγραφής των συνδικάτων στο ΓΕΜΗΣΟΕ.
- Δίνει τη δυνατότητα υπογραφής μίας κλαδικής συλλογικής σύμβασης από κλαδικές (εργατικές και εργοδοτικές) οργανώσεις που δεν έχουν εγγραφεί στα αντίστοιχα Μητρώο. Ωστόσο, δεν επιτρέπει να καταστεί αυτή η κλαδική συλλογική σύμβαση επεκτάσιμη, δηλαδή υποχρεωτική στις επιχειρήσεις, οι οποίες δεν είναι μέλη της αντίστοιχης κλαδικής εργοδοτικής οργάνωσης που υπέγραψε την σχετική κλαδική συλλογική σύμβαση. Και αυτό γιατί χωρίς εγγραφή των συνδικαλιστικών οργανώσεων στα αντίστοιχα Μητρώα δεν μπορεί να γίνει έλεγχος της αντιπροσωπευτικότητας τους, δηλαδή αν τηρείται το ποσοστό κάλυψης του 40% κλπ.
- Για να καταστεί μία κλαδική συλλογική σύμβαση επεκτάσιμη θα πρέπει και οι δύο κλαδικές οργανώσεις, δηλαδή τόσο η εργατική, όσο και η εργοδοτική να έχουν εγγραφεί στα αντίστοιχα Μητρώα τους.
Με τα υφιστάμενα δεδομένα, δηλαδή με την Ομοσπονδία Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ελλάδας να μην έχει ενταχθεί στο ΓΕΜΗΣΟΕ και την Ομοσπονδία Συλλόγων Εργαζομένων στο Εμπόριο και την Παροχή Υπηρεσιών να έχει ενταχθεί (στο ΓΕΜΗΣΟΕ), μόνο αφού υπογράψει η Ομοσπονδία Συλλόγων Εργαζομένων στο Εμπόριο και την Παροχή Υπηρεσιών μία κλαδική συλλογική σύμβαση, θα μπορεί η τελευταία να είναι επεκτάσιμη.
Αγκάθι 3ο: Πώς μπορεί να διασφαλιστεί η επεκτασιμότητα μίας κλαδικής συλλογικής σύμβασης με παρέμβαση της ΓΣΕΕ
Το τρίτο αγκάθι μίας κλαδικής συλλογικής σύμβασης στο εμπόριο σχετίζεται με το τι θα συμβεί αν δεν “περπατήσει” η συλλογική διαπραγμάτευση μεταξύ εργατικών κλαδικών ομοσπονδιών από τη μια μεριά και τη ΓΣΕΒΕΕ και την ΕΣΕΕ από την άλλη.
Το θεσμικό πλαίσιο που φέρνει το νομοσχέδιο Κεραμέως προβλέπει τη δυνατότητα να προσκληθεί από τις κλαδικές συνδικαλιστικές οργανώσεις η ΓΣΕΕ στις συλλογικές διαπραγματεύσεις.
Και όχι μόνο αυτό αλλά μπορεί η ΓΣΕΕ να συνυπογράψει μία κλαδική συλλογική σύμβαση μαζί με τις κλαδικές εργατικές οργανώσεις.
Αλλά και πάλι το νομοσχέδιο Κεραμέως βάζει μία ρήτρα: Μπορεί να προσκαλέσει τη ΓΣΕΕ να συμμετάσχει σε μία κλαδική συλλογική διαπραγμάτευση μόνο η πιο “αντιπροσωπευτική” -δηλαδή η πιο μαζική – συνδικαλιστική οργάνωση του κλάδου.
Ωστόσο, όπως προαναφέρθηκε ο έλεγχος της “αντιπροσωπευτικότητας” γίνεται μόνο μέσω της εγγραφής στο Γενικό Μητρώο Συνδικαλιστικών Εργατικών Οργανώσεων, με την Ομοσπονδία Ιδιωτικών Υπαλλήλων να αρνείται ως τώρα αυτήν την εγγραφή και την Ομοσπονδία Συλλόγων Εργαζομένων να έχει ήδη εγγραφεί.
Δεν σταματούν, όμως, εδώ τα προβλήματα. Για να προσκαλέσει η Ομοσπονδία Συλλόγων Εργαζομένων τη ΓΣΕΕ να συμμετάσχει στις κλαδικές συλλογικές διαπραγματεύσεις στο εμπόριο, θα πρέπει να είναι και… μέλος της ΓΣΕΕ, κάτι που για την ώρα δεν ισχύει, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, καθώς είναι σε δικαστική διαμάχη ακριβώς για το ζήτημα αυτό!
Από την μεριά, όμως, η ΓΣΕΕ, βάσει του νομοσχεδίου Κεραμέως, είναι ο μόνος εργατικός φορέας ο οποίος θα μπορούσε να διασφαλίσει την επεκτασιμότητα μίας κλαδικής συλλογικής σύμβασης χωρίς να ληφθεί υπόψιν καθόλου το ποσοστό κάλυψης των κλαδικών εργοδοτικών οργανώσεων.
Αγκάθι 4ο: Τι θα γίνει με τα επιδόματα των παλιότερων κλαδικών συλλογικών συμβάσεων
Υπάρχει, όμως, και ένα τέταρτο μεγάλο αγκάθι και αυτό αφορά στη διαπραγμάτευση μεταξύ της εργατικής πλευράς συνολικά και της εργοδοτικής.
Και αυτό δεν είναι άλλο από το αν και ποια θα είναι η συμφωνία των δυο πλευρών όχι μόνο για την εξέλιξη των κλαδικών βασικών μισθών αλλά και των επιδομάτων.
Οι προμνημονιακές κλαδικές συλλογικές συμβάσεις στο εμπόριο και στις υπηρεσίας προέβλεπαν πλήθος επιδομάτων, όπως του γάμου, του πτυχίου κλπ.
Τα επιδόματα αυτά έχουν εν πολλοίς εξαφανιστεί καθώς δεν ισχύει καμία κλαδική συλλογική σύμβαση από εκείνες που τα προέβλεπαν.
Πηγές του powergame.gr σε συνδικαλιστικούς κύκλους επισημαίνουν πως η εργατική πλευρά έχει σκοπό να βάλει στην ατζέντα την επαναφορά των παραπάνω επιδομάτων και ιδίως αυτό του γάμου, ποντάροντας στην ευρύτερη τάση που περνάει και στις επιχειρήσεις -πέρα από την κυβερνητική στρατηγική- για στήριξη της οικογένειας και του δημογραφικού.
Όσον αφορά το κομμάτι των κλαδικών βασικών μισθών, οι ίδιες πηγές παραδέχονται πως η επικείμενη αύξηση του κατώτατου μισθού τον Απρίλιο του 2026, αλλά και οι μαζικές οριζόντιες αυξήσεις 10% σε όσους κλείσουν τριετία τον Ιανουάριο του 2027 θα επηρεάζουν αρνητικά το ποσοστό της αύξησης που θα μπορούσε να συμφωνηθεί μεταξύ εργαζομένων – εργοδοτών ειδικά σε ένα κλάδο όπως αυτόν του εμπορίου που κυριαρχείται από μικρές επιχειρήσεις οι οποίες κατά βάση αμείβουν το προσωπικό τους με τον κατώτατο μισθό.
