Κόφτη στις δυνατότητες της ΓΣΕΕ να συνάπτει κλαδικές συλλογικές συμβάσεις έβαλε τελικά το Υπουργείο Εργασίας στο τελικό νομοσχέδιο το οποίο κατάθεσε στη Βουλή στις 30 Ιανουαρίου 2026.
Αν και στο νομοσχέδιο το οποίο είχε θέσει νωρίτερα σε δημόσια διαβούλευση (Ιανουάριος 2025), αλλά και στο κείμενο της «εθνικής κοινωνικής συμφωνίας», το οποίο συνυπέγραψε η κυβέρνηση με τους κοινωνικούς εταίρους (Νοέμβριος 2025) υπήρχε σαφής ρήτρα περί «σύναψης» ή «συνυπογραφής» κλαδικών συλλογικών συμβάσεων από τη ΓΣΕΕ, στο νομοσχέδιο που ήλθε πριν τρεις μέρες στη Βουλή έφυγε η αναφορά περί «σύναψης».
Έμεινε, δηλαδή, μόνο η αναφορά περί «συνυπογραφής» κλαδικής συλλογικής σύμβασης, δηλαδή της υπογραφής από πλευράς ΓΣΕΕ, αλλά μόνο μαζί με την αντίστοιχη κλαδική εργατική ομοσπονδία.
Έτσι η ΓΣΕΕ δεν θα μπορεί σε καμία περίπτωση να υπογράψει μόνη της (δηλαδή χωρίς μία κλαδική εργατική ομοσπονδία) συλλογική σύμβαση, όπως άφηνε ανοιχτό παράθυρο το νομοσχέδιο που είχε έλθει σε δημόσια διαβούλευση στο β’ δεκαπενθήμερο του 2025, αλλά και η «κοινωνική συμφωνία».
Τι αναφέρει η αιτιολογική έκθεση
Το σκεπτικό της απάλειψης αυτής της δυνατότητας αναλύεται στην αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει το νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή.
«Με την προτεινόμενη ρύθμιση τροποποιείται το άρθρο 396 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025), προκειμένου να αποδοθεί επικουρική αρμοδιότητα στην τριτοβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση των εργαζομένων “Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος (Γ.Σ.Ε.Ε.)», για τη συνυπογραφή κλαδικών συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, την αρμοδιότητα σύναψης κλαδικών συλλογικών συμβάσεων από τη μεριά των εργαζομένων διαθέτουν μόνο οι πρωτοβάθμιες και οι δευτεροβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις».
Και συμπληρώνεται πως «με την προτεινόμενη τροποποίηση, παρέχεται πλέον η δυνατότητα και στη Γ.Σ.Ε.Ε. να συνυπογράφει κλαδική συλλογική σύμβαση».
Γιατί αυτό; «Η προσθήκη αυτής της δυνατότητας είναι απαραίτητη προκειμένου να εφαρμοστεί η προτεινόμενη (…), ρύθμιση, ήτοι το τεκμήριο κάλυψης του απαιτούμενου ποσοστού για την επέκταση κλαδικών συλλογικών συμβάσεων, εφόσον συμβάλλονται η Γ.Σ.Ε.Ε. και οι αναφερόμενες στην εν λόγω διάταξη εργοδοτικές οργανώσεις.
Περαιτέρω, η ενίσχυση του ρόλου της Γ.Σ.Ε.Ε. θα συμβάλλει στη διασφάλιση μεγαλύτερης σταθερότητας, συνέπειας και συνοχής στη διαμόρφωση των κλαδικών ρυθμίσεων, καθώς και στη διαπραγματευτική διαδικασία εν γένει, δεδομένου ότι ως τριτοβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση διαθέτει μεγαλύτερη οργανωτική υποστήριξη, τεχνογνωσία και διαπραγματευτική εμπειρία, σε σχέση με τις πρωτοβάθμιες ή δευτεροβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις».
«Τέλος, προβλέπεται ότι η Γ.Σ.Ε.Ε. θα μπορεί να συμβληθεί μόνο εφόσον οι οργανώσεις αυτές επιλέξουν να την προσκαλέσουν να συνυπογράψει».
Και καταλήγει η έκθεση αναφέροντας πως «έτσι η ρύθμιση σέβεται απόλυτα τη συλλογική αυτονομία των αρμόδιων πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων συνδικαλιστικών οργανώσεων, καθώς η πρωτοβουλία παραμένει σε αυτές. Επομένως, εάν δεν υφίσταται κλαδική συνδικαλιστική οργάνωση, ή η υφιστάμενη οργάνωση δεν επιθυμεί την υπογραφή συλλογικής σύμβασης εργασίας ή δεν επιθυμεί τη συμμετοχή της Γ.Σ.Ε.Ε., ή δεν συμφωνούν επί του περιεχομένου, τότε αυτή στερείται αρμοδιότητας».
Μ΄ άλλα λόγια, αν δεν υπάρχει καλδική εργατική ομοσπονδία, ή δεν θέλει να υπογράψει ή δεν θέλει την παρουσία της ΓΣΕΕ στη διαπραγμάτευση, δεν θα μπορεί η ΓΣΕΕ να «συνάψει» ερήμην της κλαδικής εργατικής ομοσπονδίας ή λόγω ανυπαρξίας αυτής κλαδική συλλογική σύμβαση με την αντίστοιχη κλαδική εργοδοτική οργάνωση.
