Από την Κυριακή 1 Μαρτίου τίθεται σε ισχύ η ετήσια ανανέωση της ασφαλιστικής ικανότητας, με αποτέλεσμα εκατοντάδες χιλιάδες ασφαλισμένοι που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ να κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς πλήρη υγειονομική κάλυψη.
Όπως έχει γράψει το powergame.gr, εκτίναξη σημείωσαν οι ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές οφειλές των ελεύθερων επαγγελματιών σε σχεδόν δυο χρόνια. Σύμφωνα με όσα προκύπτουν από την επεξεργασία που έκανε το powergame.gr στα στοιχεία οφειλών στην έκθεση του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) για το γ’ τρίμηνο του 2025, η μέση οφειλή προς τον τέως ΟΑΕΕ ξεπέρασε τα… 31.000 ευρώ. Αν προστεθούν και τα χρέη προς τον ΕΦΚΑ, η συνολική μέση οφειλή φτάνει περίπου τα 40.000 ευρώ, σχεδόν διπλάσια σε σχέση με το τέλος του 2023.
Ποιοι επηρεάζονται
Η απώλεια ασφαλιστικής ικανότητας αφορά κυρίως ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες με χρέη προς τον ΕΦΚΑ που δεν έχουν εξοφληθεί ή ρυθμιστεί. Υπολογίζεται ότι πάνω από 400.000 μη μισθωτοί, μαζί με τα προστατευόμενα μέλη των οικογενειών τους, μπορεί να στερηθούν την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας – δηλαδή συνολικά πάνω από 1 εκατ. πολίτες.
Για να ανανεωθεί η κάλυψη απαιτείται:
- πλήρης εξόφληση των οφειλών ή
- ένταξη σε ενεργή ρύθμιση και τήρηση των δόσεων.
Εξαίρεση προβλέπεται μόνο για μικρές οφειλές έως 100 ευρώ, όπου η ασφαλιστική ικανότητα διατηρείται έως τη λήξη του ασφαλιστικού έτους.
Τι σημαίνει η απώλεια ασφαλιστικής κάλυψης
Όσοι χάσουν την ασφαλιστική ικανότητα:
- δεν θα μπορούν να επισκέπτονται ιδιώτες γιατρούς με κάλυψη,
- δεν θα έχουν κανονική ηλεκτρονική συνταγογράφηση φαρμάκων,
- θα εξυπηρετούνται κυρίως από δημόσια νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας, συχνά με διαδικασίες «απορίας».
Η ασφαλιστική ικανότητα ανανεώνεται κάθε χρόνο την 1η Μαρτίου και αποτελεί βασική προϋπόθεση για πλήρη πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτικές παροχές, τόσο στο δημόσιο σύστημα όσο και στον ιδιωτικό τομέα μέσω του ΕΟΠΥΥ.
Γιατί δημιουργείται το πρόβλημα
Η απώλεια κάλυψης συνδέεται κυρίως με:
- συσσωρευμένες οφειλές προηγούμενων ετών,
- απώλεια ρυθμίσεων,
- αδυναμία πληρωμής εισφορών.
Σημαντικό ρόλο παίζει και το γεγονός ότι η πλειονότητα των μη μισθωτών επιλέγει την κατώτατη ασφαλιστική κλάση, ώστε να περιορίζει το κόστος εισφορών, με αποτέλεσμα να αυξάνονται τα χρέη. Συνολικά οι οφειλές προς τον ΕΦΚΑ ξεπερνούν τα 50 δισ. ευρώ.
Πώς αποκαθίσταται η υγειονομική κάλυψη
Όσοι διαπιστώσουν ότι δεν έχουν κάλυψη πρέπει να κινηθούν άμεσα:
- Έλεγχος κατάστασης
Μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας «Ασφαλιστική Ικανότητα» στην ιστοσελίδα του ΕΦΚΑ.
- Τακτοποίηση οφειλών
- εξόφληση ποσού ή
- ένταξη σε ρύθμιση (η κάλυψη τότε ανανεώνεται μηνιαία).
- Υποβολή αιτήματος
Μετά την πληρωμή ή ρύθμιση απαιτείται αίτηση -ηλεκτρονικά ή σε Τοπική Διεύθυνση. Η κάλυψη δεν ενεργοποιείται αυτόματα.
Τι ισχύει για τους μισθωτούς
Οι μισθωτοί χωρίς ασφαλιστική ικανότητα πρέπει να ελέγξουν αν έχουν τουλάχιστον 50 ημέρες ασφάλισης το τελευταίο 12μηνο και αν έχουν δηλωθεί σωστά από τον εργοδότη. Σε περίπτωση λάθους, απαιτείται διόρθωση μέσω εργοδότη ή ΕΦΚΑ.
Τι πρέπει να κάνουν οι ασφαλισμένοι
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η βασική διέξοδος για όσους δεν μπορούν να πληρώσουν εφάπαξ είναι η ρύθμιση, καθώς η τήρησή της εξασφαλίζει πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη.
Οι ασφαλισμένοι μπορούν να απευθύνονται:
- στις Τοπικές Διευθύνσεις ΕΦΚΑ
- στο τηλεφωνικό κέντρο 1555
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να φανεί το πλήρες μέγεθος του προβλήματος, καθώς η διοίκηση έχει διαμηνύσει ότι δεν προβλέπεται παράταση, αφήνοντας χιλιάδες ασφαλισμένους μπροστά στην ανάγκη άμεσης ρύθμισης για να μη μείνουν χωρίς βασική υγειονομική προστασία.
