«Νούμερο ένα» παράβαση αποτελεί η μη ορθή εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση την οποία δημοσιοποίησε η Επιθεώρηση Εργασίας. Πληροφορίες του powergame.gr από αρμόδια στελέχη αναφέρουν πως πίσω από τις παραβάσεις σε σχέση με την ψηφιακή κάρτα εργασίας βρίσκονται ιδίως αδήλωτες υπερωρίες σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Συγκεκριμένα, στο διάστημα Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2025, από τις 12.588 παραβάσεις που διαπίστωσε η Επιθεώρηση Εργασίας, οι 2.992 αφορούσαν την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας.
Δηλαδή 1 στις 4 παραβάσεις αφορούν την κάρτα εργασίας, κάτι που αποτελεί μία θλιβερή πρωτιά για το μέτρο αυτό, καθώς ξεπερνούν ακόμα και τις παραβάσεις για τους πίνακες προσωπικού (2.331) και την αδήλωτη εργασία (1.359).
Η κρίσιμη τροποποίηση του νόμου Χατζηδάκη από τον κ. Γεωργιάδη και η εγκύκλιος Στρατινάκη
Οι παραβάσεις στην εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας -στον πυρήνα των οποίων βρίσκονται οι αδήλωτες υπερωρίες- συντελούνται παρά το γεγονός ότι με τροποποίηση του αρχικού νόμου (ν. 4808/2021) επί υπουργίας κ. Κωστή Χατζηδάκη όπως αυτός εξειδικεύτηκε με μετέπειτα υπουργική απόφαση (ΥΑ, Αριθμ. 49758 /2Ο22) , έχει δοθεί η δυνατότητα στις επιχειρήσεις να δηλώνουν απολογιστικά, στο τέλος κάθε μήνα τις υπερωρίες.
Η τροποποίηση του αρχικού νόμου (ο οποίος δεν πρόβλεπε απολογιστική δήλωση της τροποποίησης του ωραρίου) έγινε επί υπουργίας Άδωνι Γεωργιάδη (ν. 5053/2023).
Η ερμηνευτική εγκύκλιος του νόμου Γεωργιάδη της τότε γενικής γραμματέως του υπ. Εργασίας, κ. Άννας Στρατινάκη (Α.Π. 37271/21-06-2024) προβλέπει τα ακόλουθα:
«Ο ν. 5053/2023 (σ.σ. επί υπουργίας Γεωργιάδη) δίνει πλέον τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις/εργοδότες που το επιθυμούν, να κάνουν χρήση της δυνατότητας υιοθέτησης απολογιστικού συστήματος καταχώρησης αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης χρόνου εργασίας και υπερωριών για τους εργαζομένους τους.
Συγκεκριμένα, με το άρθρο 22 του ν.5053/2023 εισάγεται η δυνατότητα για τις επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας, εφόσον το επιθυμούν, να μην καταχωρίζουν εκ των προτέρων τις αλλαγές ή την τροποποίηση του ωραρίου εργασίας ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας ή την υπερωριακή απασχόληση πριν από την έναρξη πραγματοποίησής τους.
Εφόσον οι επιχειρήσεις κάνουν χρήση αυτής της επιλογής, υποχρεούνται:
- να δηλώνουν, έως και την τελευταία ημέρα του τρέχοντος ημερολογιακού μήνα, στην «Ψηφιακή Δήλωση επιλογής προαναγγελτικού ή απολογιστικού συστήματος καταχώρισης αλλαγών ωραρίου, οργάνωσης χρόνου εργασίας και υπερωριών» ότι για το επόμενο χρονικό διάστημα, το οποίο δεν μπορεί να είναι μικρότερο του ενός ημερολογιακού μήνα, θα καταχωρίζουν τις αλλαγές του ωραρίου εργασίας ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας και των υπερωριών απολογιστικά, εντός του ίδιου μήνα.
- να καταχωρίζουν τις σχετικές αλλαγές, έως τη λήξη του επόμενου ημερολογιακού μήνα από τον μήνα πραγματοποίησής τους».
Πώς η Επιθεώρηση Εργασίας εντοπίζει τους παραβάτες
Αυτό σημαίνει πως αν και οι εργοδότες μπορούν να δηλώσουν τις υπερωρίες αφού αυτές συντελεστούν, ορισμένοι (και μάλιστα αναλογικά μεταξύ όσων παραβαίνουν την εργασιακή νομοθεσία οι περισσότεροι!) και πάλι δεν δηλώνουν τις πραγματικές υπερωρίες».
Με βάση το παραπάνω πλαίσιο, η Επιθεώρηση Εργασίας, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, μπορεί να εντοπίσει τους παραβάτες μέσω της σύγκρισης από τη μια μεριά του απολογιστικού «πίνακα» των βαρδιών που δηλώνει κάθε επιχείρηση στο τέλος κάθε μήνα στο πληροφοριακό σύστημα Εργάνη ΙΙ και από την άλλη των «χτυπημάτων» που κάνουν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι μέσω της ψηφιακής κάρτας εργασίας.
Αν υπάρχει σημαντική απόκλιση πχ 10% – 20% σε μεγάλη διασπορά (και όχι πχ 1 από τους 50 – 100 εργαζομένους μίας μεσαίας επιχείρησης) μεταξύ των «χτυπημάτων» της ψηφιακής κάρτας εργασίας από τους ίδιους τους εργαζομένους και των δηλώσεων των εργοδοτών στον απολογιστικό «πίνακα» των βαρδιών στο τέλος κάθε μήνα, αυτό σηματοδοτεί στους ελεγκτές της Επιθεώρησης Εργασίας πως ενδεχομένως υπάρχουν αδήλωτες υπερωρίες.
Σε αυτήν την περίπτωση η Επιθεώρηση Εργασίας προχωρά σε επιτόπιο έλεγχο στην επιχείρηση που φαίνεται πως παραβιάζει τον νόμο περί δήλωσης υπερωριών και καταλογίζει το σχετικό πρόστιμο.
