Μία διαφορετική εικόνα σε σχέση με εκείνη η οποία τείνει να κυριαρχήσει στο δημόσιο διάλογο περί της βασικής αιτίας για την παρατηρούμενη «έλλειψη εργατικού δυναμικού» αποκαλύπτει μία διαχρονική έρευνα των στοιχείων αποχωρήσεων του πληροφοριακού συστήματος «Εργάνη».
Ως βασική αιτία αυτής της έλλειψης -της λεγόμενης και ως «στενότητας της αγοράς εργασίας» έχει καταλογιστεί από σημαντική μερίδα πολιτικών, οικονομολόγων και εκπροσώπων εργοδοτών λίγο – πολύ η «απροθυμία» μερίδας ανέργων θα προσληφθούν ή και εργαζομένων να αλλάξουν εταιρεία ή επάγγελμα.
Ωστόσο, τα στοιχεία του πιο αντιπροσωπευτικού μηχανισμού που διαθέτει η χώρα για τη μέτρηση των ροών Μισθωτής απασχόλησης, δηλαδή του συστήματος «Εργάνη», δείχνει πως είναι οι απολύσεις και οι καταγγελίες συμβάσεων ορισμένου χρόνου (οι οποίες ομαδοποιούνται μαζί στις εκθέσεις) εκείνες που έχουν εκτιναχθεί (ακόμα και μετά την έξοδο από τα Μνημόνια) και όχι οι οικειοθελείς αποχωρήσεις εργαζομένων.
Μάλιστα, το 2025, οπότε κατά τ΄ άλλα η ανεργία έπεσε σε προ – μνημονιακά επίπεδα λόγω της παραπέρα αύξησης της απασχόλησης, σημειώθηκε ρεκόρ στις απολύσεις, όχι μόνο σε πλήθος αλλά ως αναλογία σε σχέση με τις οικειοθελείς αποχωρήσεις.
Συγκεκριμένα, το 2025, σύμφωνα με την έκθεση του συστήματος «Εργάνη» του Δεκεμβρίου 2025 (στην οποία αποτυπώνονται οι ροές του 12μηνου Ιανουαρίου – Δεκεμβρίου 2025), καταγράφηκαν συνολικά 3,306 εκατ. αποχωρήσεις (Καταγγελίες συμβάσεων αορίστου χρόνου και λήξεις συμβάσεων ορισμένου χρόνου) έναντι 3,383 προσλήψεις. Αυτό οδήγησε σε θετικό ισοζύγιο στην αγορά εργασίας 77 χιλιάδων ή αλλιώς γεννήθηκαν 77 χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας, κάτι που ισοδυναμεί με ισόποση αύξηση της συνολικής μισθωτής απασχόλησης.
Μια πιο προσεκτική ματιά στις «συνιστώσες» των 3,306 εκατ. συνολικών αποχωρήσεων αποκαλύπτει πως εξ αυτών οι 2,141 εκατ. ήταν απολύσεις – λήξεις συμβάσεων ορισμένου χρόνου και μόλις οι 1,165 εκατ. ήταν οικειοθελείς αποχωρήσεις.
Μ’ άλλα λόγια, το 64,7% των αποχωρήσεων ήταν απολύσεις – λήξεις συμβάσεων και μόνο το 35,3% ήταν οικειοθελείς αποχωρήσεις. Δηλαδή οι απολύσεις είναι σχεδόν διπλάσιες σε σχέση με τις οικειοθελείς αποχωρήσεις και αυτό συνθήκες αυξανόμενης απασχόλησης και «ελλείψεων εργατικού δυναμικού».
«Μνημονιακά» ποσοστά μη…οικειοθελών αποχωρήσεων
Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό απολύσεων επί του συνόλου των αποχωρήσεων μετά το 2013, οπότε κορυφώθηκε η ύφεση και η ανεργία, λόγω της οικονομικής χρεοκοπίας της χώρας και των Μνημονίων.
Συγκεκριμένα, τον Ιανουάριο – Δεκέμβριο του 2013, σημειώθηκαν συνολικά 1,015 εκατ. αποχωρήσεις, εκ των οποίων οι 679 χιλιάδες ήταν οι απολύσεις και οι 336 χιλιάδες οικειοθελείς αποχωρήσεις.
Δηλαδή το 2013, το 66,8% των αποχωρήσεων ήταν απολύσεις – λήξεις συμβάσεων ορισμένου χρόνου και το υπόλοιπο 32,3% ήταν οικειοθελείς αποχωρήσεις.
Μετά το 2013 παρατηρήθηκε, σύμφωνα με τα στοιχεία του συστήματος «Εργάνη» πτώση, παρά τις κατά καιρούς αυξομειώσεις, πτώση στην αναλογία απολύσεων – οικειοθελών αποχωρήσεων, φτάνοντας στο ιστορικό χαμηλό το 2021, δηλαδή στο 2ο έτος της πανδημίας, με τις απολύσεις να αποτελούν μόλις το 56,8% των αποχωρήσεων, προφανώς λόγω των κυβερνητικών μέτρων στήριξης των πληττόμενων επιχειρήσεων και εργαζομένων.
Από εκεί και έπειτα, όμως, ξεκίνησε η… ανηφόρα. Το 2022 οι απολύσεις έφτασαν στο 61,9% του συνόλου των αποχωρήσεων, το 2023 στο 63,9%, το 2024 στο 64,2% και, όπως προαναφέρθηκε, το 2025 έφτασαν στο 64,7%.
Σύμφωνα με πληροφορίες του powergame.gr, στην περίοδο 2022 – 2025, η ποσοστιαία αύξηση των λήξεων συμβάσεων ορισμένου χρόνου ανήλθε στο 27,1% (και αυτό λόγω εποχικής απασχόλησης) έναντι αύξησης 10,7% των απολύσεων. Συνολικά, δε οι αποχωρήσεις (οικειοθελείς, λήξεις συμβάσεων και απολύσεις) αυξήθηκαν κατά 16,5% έναντι του 16,2% κατά το οποίο αυξήθηκαν οι προσλήψεις.
