Έως και έξι μήνες έχουν άτυπο περιθώριο οι μη μισθωτοί προκειμένου να αιτηθούν παραγραφή (δηλαδή κούρεμα) χρεών προς τον ΕΦΚΑ, τα οποία δεν τους έχουν κοινοποιηθεί. Κι αυτό γιατί προς το τέλος του τρέχοντος έτους, σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες του powergame.gr, θα έχει ολοκληρωθεί η ψηφιακή καταγραφή όλων των οφειλών ανεξαρτήτως ημερομηνίας κατά την οποία έγιναν ληξιπρόθεσμες και θα έχει γίνει η σχετική μετάπτωση στα αρμόδια συστήματα του ΕΦΚΑ.
Σημειώνεται πως, έως σήμερα, ψηφιακά καταγεγραμμένες και «ορατές» στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του ΕΦΚΑ από τους υπόχρεους είναι μόνο οι ληξιπρόθεσμες οφειλές που γεννήθηκαν μετά το 2017.
Και γι’ αυτό, πρακτικά, μόνο αυτές οι ασφαλιστικές οφειλές θεωρείται από τον ΕΦΚΑ πως είναι κοινοποιημένες προς τους οφειλέτες και συνεπώς δεν ανήκουν στη «δεξαμενή» των υπό παραγραφή.
Αντίθετα, σε σχέση με τις οφειλές προ του 2017 υπάρχει θολό τοπίο, το οποίο εκ των πραγμάτων έχει ανοίξει παράθυρο για παραγραφή οφειλών που δεν έχουν κοινοποιηθεί. Αν και -σύμφωνα με τις ίδιες πηγές- εν πολλοίς έχει εξαντληθεί το πλήθος εκείνων των οφειλετών που θα μπορούσαν να αιτηθούν παραγραφή, υπάρχει ένα σημαντικό ποσοστό -της τάξεως του 20%- που θα μπορούσε θεωρητικά να προβεί σε μια τέτοια κίνηση.
Από το 2022, όταν δόθηκε η δυνατότητα παραγραφής χρεών σε συνδυασμό με ακύρωση του αντίστοιχου ασφαλιστικού χρόνου, και μέχρι σήμερα, κοντά στο 80% των οφειλετών του τέως ΟΑΕΕ, του τέως ΟΓΑ και του τέως ΕΤΑΑ (προ του 2017) εκτιμάται ότι έχουν αιτηθεί ένα τέτοιο κούρεμα. Εξ αυτών κοντά στο 20% έχει δικαιωθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες και έγινε κούρεμα χρεών και αντίστοιχων ασφαλιστικών χρόνων (και άρα μελλοντικής σύνταξης).
Από τη στιγμή, όμως, που θα ψηφιοποιηθούν οι οφειλές προ του 2017 και αναρτηθούν στις «καρτέλες» των ασφαλισμένων, ο ΕΦΚΑ θα προχωρήσει σε διαδικασίες ηλεκτρονικής κοινοποίησης και έτσι «αυτόματα» θα πάψουν να τελούν χρέη υπό παραγραφή.
Τι προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο για την παραγραφή
Από 12/5/2016 έως 31/12/2025 παραγράφεται, μετά την παρέλευση 10ετίας, η αξίωση του e-ΕΦΚΑ για είσπραξη των οφειλών των Μη Μισθωτών από ασφαλιστικές εισφορές υποχρεωτικής ασφάλισης τις οποίες δεν έχουν καταβάλλει, καθώς και τα αναλογούντα πάσης φύσεως πρόσθετα τέλη, τόκοι, προσαυξήσεις, πρόστιμα και επιβαρύνσεις καθώς και λοιπά ποσά που συνεισπράττονται.
Η αξίωση του e-ΕΦΚΑ για είσπραξη των οφειλών από ασφαλιστέα εργασία ή υπηρεσία που θα παρασχεθεί μετά την 01/01/2026 θα παραγράφεται μετά την παρέλευση 5ετίας.
Ο χρόνος παραγραφής είναι ενιαίος και αρχίζει από την πρώτη ημέρα του επόμενου έτους εκείνου εντός του οποίου παρασχέθηκε η ασφαλιστέα εργασία ή η υπηρεσία. Π.χ. για οφειλόμενες εισφορές χρονικής περιόδου 5/2005, ως έναρξη του χρόνου παραγραφής λαμβάνεται υπ’ όψιν η 1/1/2006.
Η παραγραφή των οφειλών διακόπτεται εάν συμβούν γεγονότα που προβλέπονται από τον νόμο. Μετά τη διακοπή ξεκινά νέος χρόνος 10ετούς παραγραφής (ή 5ετούς παραγραφής μετά την 1/1/2026).
Επίσης, η παραγραφή των οφειλών αναστέλλεται στις περιπτώσεις που προβλέπει ο νόμος. Το χρονικό διάστημα της αναστολής δεν συνυπολογίζεται στον χρόνο της παραγραφής. Μετά τη λήξη της αναστολής η παραγραφή συνεχίζεται από εκεί που είχε παύσει όταν εμφανίστηκε ο λόγος της αναστολής.
Ποιοι είναι οι κυριότεροι λόγοι διακοπής της παραγραφής
- Η κατάσχεση από τον e-ΕΦΚΑ κινητών/ακινήτων περιουσιακών στοιχείων των οφειλετών καθώς και απαιτήσεων στα χέρια Τρίτου ή Πιστωτικού Ιδρύματος (π.χ. κατάσχεση τραπεζικού λογαριασμού). Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση κατάσχεσης που έχει επιβληθεί κατά συνυπόχρεου για τις οφειλές προσώπου.
- Ο προσδιορισμός Προγράμματος Πλειστηριασμού για την εκποίηση των κατασχεθέντων περιουσιακών στοιχείων με επίσπευση του e- ΕΦΚΑ. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση Πλειστηριασμού για την εκποίηση κατασχεθέντων περιουσιακών άλλου προσώπου συνυπόχρεου για τις οφειλές.
- Η αναγγελία από τον e-ΕΦΚΑ των οφειλών σε Πρόγραμμα Πλειστηριασμού (με επίσπευση Τρίτου) ή σε άλλη διαδικασία εκποίησης των περιουσιακών στοιχείων. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση εκποίησης περιουσιακών στοιχείων συνυπόχρεου για τις οφειλές προσώπου.
- Η κοινοποίηση από τον e-ΕΦΚΑ Ατομικής Ειδοποίησης (ισχύει από 1/1/2015). Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που αυτή έχει κοινοποιηθεί σε συνυπόχρεο για τις οφειλές πρόσωπο.
- Η υποβολή αίτησης υπαγωγής των οφειλών σε καθεστώς ρύθμισης, καθώς και κάθε καταβολή δόσεων ρύθμισης ή και άλλων ποσών εκτός ρύθμισης έναντι των οφειλών. Οι ενέργειες αυτές θεωρούνται ως πράξεις αναγνώρισης από πλευράς των οφειλετών της αξίωσης του e-ΕΦΚΑ.
- Η κήρυξή σε κατάσταση πτώχευσης καθώς και κάθε διαδικαστική ενέργεια της πτώχευσης με τελευταία την περάτωσή της.
Ποιοι είναι οι κυριότεροι λόγοι αναστολής της παραγραφής
- Κάθε προβλεπόμενη από τον νόμο αναστολή πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης η οποία εμπόδισε τον e-ΕΦΚΑ να επιδιώξει την αναγκαστική είσπραξη των οφειλών. Στην περίπτωση αυτή, η αναστολή διαρκεί όσο προβλέπεται από τον νόμο και δεν λήγει πριν από την πάροδο έτους από τη λήξη της.
- Η άσκηση ανακοπής για τις οφειλές κατά της ταμειακής βεβαίωσης αυτών ή κατά πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης οι οποίες επιβλήθηκαν για την είσπραξη αυτών. Στην περίπτωση αυτή, η αναστολή διαρκεί από την κατάθεση της ανακοπής στο δικαστήριο μέχρι και την νομότυπη κοινοποίηση στον e-ΕΦΚΑ της τελεσίδικης δικαστικής απόφασης και δεν λήγει πριν από την πάροδο έτους από τη νομότυπη κοινοποίηση στον e-ΕΦΚΑ της τελεσίδικης δικαστικής απόφασης.
- Η άσκηση προσφυγής κατά των καταλογιστικών πράξεων (ΠΕΕ/ΠΒΟ) με τις οποίες βεβαιώθηκαν εν ευρεία έννοια οι οφειλές σας. Στην περίπτωση αυτή, η αναστολή διαρκεί από την κατάθεση της προσφυγής στο δικαστήριο μέχρι και τη νομότυπη κοινοποίηση στον e-ΕΦΚΑ της τελεσίδικης δικαστικής απόφασης και δεν λήγει πριν από την πάροδο έτους από την νομότυπη κοινοποίηση στον e-ΕΦΚΑ της τελεσίδικης δικαστικής απόφασης.
Εφόσον παραγραφούν οφειλές από ασφαλιστικές εισφορές, ο χρόνος ασφάλισης που αντιστοιχεί σε αυτές τις εισφορές δεν υπολογίζεται τόσο για τη θεμελίωση όσο και για την προσαύξηση της σύνταξης.
Με τις ισχύουσες διατάξεις παρέχεται η δυνατότητα προσμέτρησης του ασφαλιστικού χρόνου που αντιστοιχεί σε παραγραφείσες οφειλές (συνολικά ή μέρος αυτού), για τη θεμελίωση ή για προσαύξηση της σύνταξης, υποβάλλοντας σχετική αίτηση το αργότερο έως την ημερομηνία της αίτησης συνταξιοδότησης. Στις περιπτώσεις αυτές καταβάλλεται το σύνολο των ασφαλιστικών εισφορών και των πάσης φύσεως προσθέτων τελών, τόκων, προσαυξήσεων, προστίμων και επιβαρύνσεων, καθώς και των λοιπών ποσών που συνεισπράττονται με αυτές, υπολογισμένες κατά την ημερομηνία καταβολής τους ή κατά την ημερομηνία της αίτησης συνταξιοδότησης εφόσον το αίτημα υποβλήθηκε ταυτόχρονα.
