Σε άτυπη επιφυλακή βρίσκονται αρμόδιες υπηρεσίες του ΕΦΚΑ, σε σχέση με την πορεία των ρυθμίσεων για ληξιπρόθεσμα ασφαλιστικά χρέη.
Και αυτό γιατί η ανάκαμψη που έχει παρατηρηθεί το τελευταίο διάστημα στο ύψος των χρεών που έχει ρυθμιστεί κρύβει πίσω της μεγάλες οφειλές, πέραν των πολλών δόσεων (λόγω της αύξησης των εξωδικαστικών ρυθμίσεων).
Η ύπαρξη μεγάλων οφειλών αποτελεί έναν τεράστιο παράγοντα ρίσκου για την τήρηση των νέων ρυθμίσεων, καθώς είναι οι ρυθμίσεις μεγάλων οφειλών εκείνες που χάθηκαν μαζικά στο παρελθόν, όπως επισημαίνουν αρμόδια στελέχη του ΕΦΚΑ στο powergame.gr.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ), οι ενεργές ρυθμίσεις, τον Ιούνιο του 2026, είχαν ξεπεράσει τις 283.000, ενώ τα ρυθμισμένα χρέη τα 5,2 δισ. ευρώ. Με άλλα λόγια, η μέση ρυθμισμένη οφειλή κινούνταν στο επίπεδο των 17.000 ευρώ.
Στελέχη του ΕΦΚΑ με πλήρη γνώση της διαχρονικής πορείας των ρυθμίσεων από το 2013, οπότε θεσπίστηκε η πάγια ρύθμιση, μέχρι και σήμερα, αναφέρουν πως σε αυτό ακριβώς το επίπεδο (δηλαδή στα 17.000 ευρώ) βρίσκεται η μέση οφειλή των χαμένων ρυθμίσεων.
Για του λόγου το αληθές, σωρευτικά στο διάστημα 2013-2026 χάθηκαν 1,381 εκατ. ρυθμίσεις επί συνόλου 2,534 εκατ.
Το ποσό που είχε ρυθμιστεί στις χαμένες ρυθμίσεις ανερχόταν στα 24,4 δισ. ευρώ, σύμφωνα με όσα προκύπτουν από τα στοιχεία του ΚΕΑΟ. Αυτό σημαίνει πως η μέση οφειλή η οποία είχε ενταχθεί σε ρύθμιση (πριν η τελευταία «σπάσει») ανερχόταν κοντά στις 17.000 ευρώ. Όσο δηλαδή ανέρχεται η μέση οφειλή των υφισταμένων 285.000 ενεργών ρυθμίσεων.
Αντίθετα, η μέση οφειλή στις ολοκληρωμένες ρυθμίσεις, δηλαδή εκείνες που έληξαν με τους οφειλέτες να έχουν πληρώσει και την τελευταία δόση, ανερχόταν σε μόλις λίγο πάνω από 5.000 ευρώ. Συγκεκριμένα, περίπου 869.000 οφειλέτες ολοκλήρωσαν αντίστοιχες ρυθμίσεις, καταβάλλοντας 4,4 δισ. ευρώ τα τελευταία 13 χρόνια.
Από τα παραπάνω, αρμόδια στελέχη του ΚΕΑΟ και του ΕΦΚΑ συμπεραίνουν πως οι εισπράξιμες ρυθμίσεις είναι εκείνες που αφορούν μικρές και όχι σχετικά μεγάλες οφειλές. Μάλιστα, το γεγονός ότι η μέση μη εισπράξιμη οφειλή είναι πάνω από 3 φορές πιο υψηλή σε σχέση με τη μέση εισπράξιμη έχει προκαλέσει μεγάλο προβληματισμό σε σχέση με το «προσδόκιμο ζωής» των ενεργών ρυθμίσεων, καθώς οι οφειλές που είναι ενταγμένες σε αυτές είναι του ίδιου επιπέδου με εκείνες που διαχρονικά έχουν χαθεί.
Επιτυχημένη η εξωδικαστική ρύθμιση, αλλά δεν αρκεί
Ο λόγος της αύξησης του ύψους της μέσης ρυθμισμένης οφειλής σχετίζεται με το γεγονός ότι στην εξωδικαστική ρύθμιση, η οποία σημειώνει ράλι τα τελευταία δύο χρόνια, ως προς το πλήθος των οφειλετών που προσελκύει, εντάσσονται πολύ μεγάλες οφειλές.
Αν στο γεγονός αυτό προστεθεί πως ο μέσος όρος δόσεων φτάνει στο κατώφλι των 200, μπορεί κανείς να συμπεράνει, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, πως η βιωσιμότητα των εξωδικαστικών ρυθμίσεων (δηλαδή στην πραγματικότητα η δυνατότητα των οφειλετών να τις τηρήσουν) ενδεχομένως να αποδειχθεί χαμηλή.
Το ζήτημα αυτό θέτει ξανά μετ’ επιτάσεως στο επίκεντρο τις προσαυξήσεις, οι οποίες οδεύουν πλέον ολοταχώς προς το να κατακτήσουν μερίδιο 50% επί του συνόλου των χρεών ή αλλιώς να βρεθούν σε αναλογία 1 προς 1 με τις κύριες οφειλές.
Στον εξωδικαστικό συμβιβασμό προβλέπεται κούρεμα έως 75% επί της βασικής οφειλής προς το Δημόσιο και έως 85% επί των προσαυξήσεων των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ. Αρκεί, όμως, να αποδείξει ένας οφειλέτης στα ταμεία πως έχει υπάρξει επιδείνωση της οικονομικής κατάστασής του κατά ποσοστό τουλάχιστον 20%. Ωστόσο, το μέσο κόύρεμα ανέρχεται μόλις σε 13,5%. Δηλαδή είναι πολύ λίγο, αν σκεφτεί κανείς π.χ. πως κατά το τελευταίο 12μηνο πως 8 στις 10 νέες οφειλές που προστέθηκαν στα μητρώα του ΚΕΑΟ προήλθαν από προσαυξήσεις.
Η μεγάλη εικόνα
Στο σημείο αυτό αξίζει να δοθεί η μεγάλη εικόνα των χρεών προς τα ταμεία και των οφειλετών:
- Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τα ταμεία ανέρχονται σε 52,4 δισ. ευρώ και αφορούν 2,113 εκατ. οφειλέτες.
- Διαχρονικά έχουν ρυθμιστεί οφειλές ύψους 34,4 δισ. ευρώ, ενώ οι ρυθμίσεις έχουν ξεπεράσει τους… οφειλέτες. Συγκεκριμένα, ανέρχονται σε 2,534 εκατ. Αυτό σημαίνει πως κάθε οφειλέτης έχει κάνει πάνω από μία φορά ρύθμιση.
- Από τις ρυθμίσεις έχουν εισπραχθεί 9,3 δισ. ευρώ, ενώ εκτός ρυθμίσεων 6,6 δισ. ευρώ.
- Από τα 9,3 δισ. ευρώ των εσόδων από ρυθμίσεις, μόλις τα 4,9 δισ. ευρώ προέρχονται από ολοκληρωμένες ρυθμίσεις, ενώ τα 4,4 δισ. ευρώ από ακόμα ενεργές, αλλά και χαμένες ρυθμίσεις.
