Είναι τα ρομποταξί το νέο στοίχημα της τεχνολογίας. Τις απαντήσεις δίνει η γαλλική Le Figaro. Τα ταξί χωρίς οδηγό κυκλοφορούν ήδη σε αμερικανικές και κινεζικές πόλεις και ήδη «κατακτούν» τους δρόμους. Η Tesla, τον περασμένο Αύγουστο, εξασφάλισε άδεια για ρομποταξί στο Τέξας, ενώ η αγορά ρομποταξί στις ΗΠΑ εκτιμάται σήμερα σε 58 δισεκατομμύρια δολάρια. Uber, Baidu, Google και Nvidia συμμετέχουν όλοι, ενώ γίνεται μάχη μεταξύ Alphabet, Tesla, Amazon, Wayve για την εξάπλωση των ρομποταξί.
Η χρήση ρομποταξί επεκτείνεται στις ΗΠΑ, με την Ευρώπη ‘να μένει πίσω. Η MOIA, ωστόσο, η εταιρεία αυτόνομης οδήγησης που υποστηρίζεται από τη Volkswagen, θα χρησιμοποιήσει το VW ID. Buzz για να διαθέσει υπηρεσίες ρομποταξί στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική από το 2026. Το Αμβούργο βρίσκεται επίσης σε φάση πρώιμων δοκιμών. Η εφαρμογή της πλήρους αυτονομίας σε μεγάλη κλίμακα θα ακολουθήσει σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες από το 2026 (πιθανώς μόνο από το 2027 στην Ευρώπη, όπου οι κανονισμοί είναι αυστηρότεροι). Αν η τεχνολογία αυτή φτάσει στην Ελλάδα, η πρόκληση δεν θα είναι μόνο τεχνική, αλλά και κοινωνική — με χιλιάδες επαγγελματίες οδηγούς να βλέπουν το μέλλον τους να αλλάζει ριζικά.
Πώς λειτουργούν όμως τα ρομποταξί; Μέσω εφαρμογής ο πελάτης -μετά την εγγραφή του- επιβεβαιώνει την τοποθεσία παραλαβής του, επιλέγει τον προορισμό του και ξεκινά η «βόλτα» του. Όταν φτάσει το αυτο-οδηγούμενο όχημα, ένα πάτημα στην εφαρμογή Waymo One ξεκλειδώνει τις πόρτες και αφού ο πελάτης εισέλθει και βάλει τη ζώνη ασφαλείας, δίνει την εντολή από το κινητό του και ξεκινά το «ταξίδι».
Η άνοδος των ρομποταξί ανοίγει την όρεξη
Σύμφωνα λοιπόν με τη Le Figaro, τα ταξί χωρίς οδηγό κυκλοφορούν ήδη σε αμερικανικές και κινεζικές πόλεις. Από την Amazon έως την Uber, περνώντας από την Baidu, Uber, Google, Amazon, Tesla, BYD, Baidu, Nvidia. Οι κολοσσοί της τεχνολογίας μπήκαν στο ρινγκ των ρομποταξί, αυτών των αυτοκινήτων χωρίς οδηγό που μεταφέρουν πελάτες σε περίπου δεκαπέντε μεγαλουπόλεις του κόσμου. Ακόμη κι αν αυτά τα ταξί χωρίς οδηγό δεν είναι ακόμη κερδοφόρα, η εμπορική τους δραστηριότητα προοδεύει γρήγορα στην Κίνα και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Βρίσκονται ήδη σε εμπορική λειτουργία σε πέντε πόλεις στις Ηνωμένες Πολιτείες (Ατλάντα, Ώστιν, Φοίνιξ, Λος Άντζελες και Σαν Φρανσίσκο) και τέσσερις κινεζικές μεγαλουπόλεις (Πεκίνο, Σαγκάη, Γκουανγκτζόου και Σεντζέν).
Ρομποταξί της Apollo Go (Baidu) © YouTube / Printscreen
Αυτές οι φουτουριστικές υπηρεσίες είναι, βέβαια, ακόμη μέτριες: η Uber έχει αναπτύξει μόνο μερικές εκατοντάδες ρομπότ-ταξί στον κόσμο, η Waymo (Google) όχι περισσότερα από 2.000, όσα και η Baidu. Αλλά η άνοδός τους θα μπορούσε να είναι θεαματική στην Κίνα, όπου οι πελάτες αγαπούν τις καινοτομίες και οι αρχές είναι έτοιμες να τους υποστηρίξουν. Δοκιμές βρίσκονται σε εξέλιξη σε άλλες αμερικανικές και κινεζικές πόλεις. Η Baidu θα ξεκινήσει τις δοκιμές της στην Ελβετία τον Δεκέμβριο με την Postbus, θυγατρική της CarPostal. Του χρόνου, η Waymo θα καταφθάσει στο Λονδίνο. Η Uber και η Momenta προετοιμάζουν την άφιξή τους στο Μόναχο στις αρχές του 2026. Αντίθετα, κανένα ρομποταξί δεν διαφαίνεται στο Παρίσι.
Οι φιλοδοξίες αυτών των πρωτοπόρων είναι τεράστιες. Σε συνεργασία με την Nvidia, η Uber στοχεύει στην ανάπτυξη ενός παγκόσμιου στόλου 100.000 ρομπότ-ταξί στον κόσμο, χωρίς να διευκρινίζει το χρονοδιάγραμμα.
Είναι ένας κόσμος γεμάτος τεχνολογία αυτός που προετοιμάζει η Uber. Στις πόλεις, θα κυκλοφορούν μικρά ρομπότ-διανομείς που θα κινούνται με περιορισμένη ταχύτητα και τα οποία οι καταναλωτές θα ανοίγουν για να πάρουν την παραγγελία τους που έκαναν στο Uber Eats, περιγράφει ο Andrew Macdonald, πρόεδρος και διευθυντής επιχειρήσεων του ομίλου, κατά το πέρασμά του από το Παρίσι. Μπορεί κανείς ήδη να τα συναντήσει εν ώρα εργασίας κατά μήκος των δρόμων στο Ώστιν του Τέξας. Στην εξοχή ή σε περιοχές με χαμηλή πυκνότητα πληθυσμού, drones θα παραδίδουν παραγγελίες από το τέλος του έτους στις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Σε πέντε χρόνια, θα χρειαζόμαστε περισσότερους οδηγούς και περισσότερα ρομποταξί»
Όσον αφορά τη μεταφορά επιβατών, την κύρια δραστηριότητα του αμερικανικού γίγαντα, τα ρομπότ-ταξί καλούνται να πολλαπλασιαστούν. Προς το παρόν, η αμερικανική πλατφόρμα δοκιμάζει ή εκμεταλλεύεται μερικές εκατοντάδες από αυτά τα αυτοκίνητα χωρίς οδηγό με την αμερικανική Waymo στο Ώστιν και στο Φοίνιξ ή με την κινεζική WeRide στο Ριάντ και στο Άμπου Ντάμπι, για παράδειγμα. Μέχρι το τέλος του 2026, ο όμιλος θα διαθέτει τέτοια οχήματα σε περισσότερες από δέκα πόλεις. Η αύξηση θα γίνεται τακτικά αλλά δυναμικά. Για να το πετύχει αυτό, η Uber έχει συνάψει είκοσι συνεργασίες (Waymo, Baidu, Stellantis…) στον τομέα του αυτόνομου οχήματος, με πιο πρόσφατη αυτή με την Nvidia. «Θεωρούμε την αυτονομία όχι ως μια ξεχωριστή και αυτόνομη δραστηριότητα, αλλά ως έναν καταλύτη για τις υπάρχουσες δραστηριότητές μας», τονίζει ο Andrew Macdonald.
«Σε πέντε χρόνια, θα χρειαζόμαστε περισσότερους οδηγούς και περισσότερα ρομπότ-ταξί», τονίζει ο Andrew Macdonald. Ο οποίος ξεκινά από μια διαπίστωση: στις πόλεις όπου υπάρχουν ρομπότ-ταξί, η συνολική ζήτηση για VTC (οχήματα με οδηγό) ενισχύεται από ένα φαινόμενο περιέργειας για αυτά τα παράξενα αυτοκίνητα χωρίς οδηγό. Αλλά μακροπρόθεσμα; Η Uber υπόσχεται να «προτείνει θέσεις στην πλατφόρμα της για να βοηθήσει τους ανθρώπους να κάνουν τη μετάβαση», τονίζει ο Andrew Macdonald.
Συνεχίζοντας η Le Figaro, λέει τα εξής: Ελκυόμενοι από τις προοπτικές που προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη στην αυτόνομη οδήγηση, αυτοί οι γίγαντες είναι αποφασισμένοι να ωριμάσουν αυτή τη «μαγική» κινητικότητα. Σύμφωνα με τα λεγόμενά τους, οι άνθρωποι δεν θα χρειάζεται πλέον να οδηγούν οχήματα στο μέλλον. Οι διαχειριστές στόλων όπως η Uber, η ApolloGo (Baidu), η Xoox (Amazon), η Pony.ai, η WeRide ή άλλοι θα διαθέτουν αυτόνομα αυτοκίνητα ή βαν. Θα αναλαμβάνουν τη φόρτιση, τη συντήρηση ή τον καθαρισμό των αυτοκινήτων που θα κυκλοφορούν μέρα και νύχτα. Το επιχείρημά τους; Ένα ρομποταξί θα είναι χίλιες φορές πιο αξιόπιστο και ασφαλές από ένα όχημα που οδηγείται από άνθρωπο. Η Uber σχεδιάζει να ρομποτοποιήσει σταδιακά όλες τις δραστηριότητές της (VTC, παραδόσεις.). Το Boston Consulting Group (BCG) εκτιμά ότι οι στόλοι των ρομπότ-ταξί θα πρέπει να λειτουργούν σε μεγάλη κλίμακα σε 40 έως 80 πόλεις έως το 2035, ανάλογα με το αν η άνοδός τους θα συνοδεύεται ή όχι από την εξέλιξη της νομοθεσίας, την ανθεκτικότητα του οικοσυστήματος..
Ρομποταξί Zoox © EPA/YONHAP SOUTH KOREA OUT
Ενώ η άφιξη στην αγορά ιδιωτικών αυτοκινήτων που κινούνται εντελώς μόνα τους (με επίπεδο αυτονομίας 5, το υψηλότερο της κλίμακας) είναι ακόμη υποθετική, σύμφωνα με τους ειδικούς, τα ρομποταξί (επίπεδο 4) κυκλοφορούν στις πόλεις. Πώς εξηγείται αυτή η διαφορά; Η τεχνολογική προσέγγιση είναι διαφορετική. Τα ταξί είναι ρομπότ, σχεδιασμένα εξ αρχής για να λειτουργούν μόνα τους χάρη σε αισθητήρες και υπολογιστές. Η χρησιμότητά τους είναι περιορισμένη στον χώρο: κάθε ρομποταξί κυκλοφορεί σε μια δεδομένη και χαρτογραφημένη γεωγραφική περίμετρο, γεγονός που περιορίζει την πολυπλοκότητα του έργου. Αντίθετα, το ατομικό αυτοκίνητο καλείται να κινείται παντού, πράγμα που αντιπροσωπεύει ένα μείζον τεχνολογικό άλμα.
Μεταξύ των μεγάλων παραγόντων αυτής της αυτόνομης κινητικότητας, η Waymo, θυγατρική της Alphabet (Google) με την οποία η Uber εκμεταλλεύεται τα ρομποταξί της, είναι ο μεγάλος ηγέτης αυτής της τεχνολογίας, με περισσότερες από 15 εκατομμύρια διαδρομές να έχουν πραγματοποιηθεί. Ο κινεζικός Baidu, που ήρθε αργότερα σε αυτή την αγορά, την ακολουθεί από κοντά. Παρούσα στην Ασία, τη Μέση Ανατολή και σύντομα στην Ευρώπη (στην Ελβετία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο), έχει συνάψει συνεργασίες με μεγάλα ονόματα όπως η Uber.
Ρομποταξί της Waymo στο Λος Άντζελες © EPA/ALLISON DINNER
Ρομποταξί: Η Tesla υπόσχεται να ανατρέψει τα δεδομένα
Τελευταία που έφτασε στη σκηνή των ταξί χωρίς οδηγό, η Tesla υπόσχεται να ανατρέψει τα δεδομένα με τα Cybercab της, τα οποία προαναγγέλλουν τα αυτόνομα ατομικά αυτοκίνητα που ανακοινώνει εδώ και χρόνια. Η εταιρεία έθεσε σε λειτουργία το Autopilot από το 2015 και το Full Self-Driving (FSD) το 2019. Αυτά τα συστήματα προκαλούν διαμάχες εδώ και χρόνια, επειδή έδιναν, λανθασμένα, την εντύπωση ότι το όχημα μπορούσε να οδηγηθεί μόνο του.
«Ο Μασκ σκοπεύει να προτείνει στους ιδιώτες να διαθέτουν το αυτοκίνητό τους για να χρησιμοποιηθεί ως ρομποταξί όταν δεν το χρησιμοποιούν, πράγμα που θα τροφοδοτήσει την ΤΝ Éric Espérance, Σύμβουλος αυτοκινητοβιομηχανίας στη Roland Berger.
Η ιδέα της Tesla είναι να πουλήσει ρομπόταξί για να «εκπαιδεύσει τους πυλώνες λογισμικού που αποθηκεύουν τα δεδομένα των αυτόνομων οχημάτων», εξηγεί ο Eric Espérance, σύμβουλος αυτοκινητοβιομηχανίας στη Roland Berger. Ο Μασκ σκοπεύει επίσης να προτείνει στους ιδιώτες να διαθέτουν το αυτοκίνητό τους για να χρησιμοποιηθεί ως ρομποταξί όταν δεν το χρησιμοποιούν, πράγμα που θα τροφοδοτήσει την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Η επιχείρηση των ρομπoταξί βρίσκεται μόλις στην αρχή της. Το οικονομικό της μοντέλο δεν υπάρχει ακόμη. «Από τεχνολογική άποψη, τα προβλήματα έχουν σε μεγάλο βαθμό επιλυθεί», εκτιμά ο Andrew Macdonald, πρόεδρος και διευθυντής επιχειρήσεων της Uber. «Συνεργαζόμαστε με 20 εταίρους που αποτελούν το οικοσύστημά μας. Το ερώτημα που τίθεται σήμερα είναι, πώς βγάζουμε χρήματα με τα αυτόνομα οχήματα και ποιο είναι το κόστος;»
Όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Γαλλία ρυθμίζουν τα πάντα για να επιβραδύνουν τον αγώνα
Τα ρομποταξί απέχουν μεν από τους δρόμους της Ευρώπης, θα καταφθάνουν το 2026 στην Γηραιά Ήπειρο. Αυτά τα VTC χωρίς οδηγό, εγκατεστημένα στο αστικό τοπίο των αμερικανικών και κινεζικών μεγαλουπόλεων, έκαναν πολύ διακριτικά την εμφάνισή τους στην Ευρώπη. Τον Ιούλιο, η σινο-αμερικανική εταιρεία Pony.ai άρχισε να δοκιμάζει τρία κατακόκκινα οχήματα με το σήμα της στο χωριό Lenningen (2.000 κάτοικοι) στο Λουξεμβούργο, με τη συμφωνία των τοπικών αρχών. Τον Ιούνιο, η βρετανική start-up Wayve ανακοίνωσε ότι υπέγραψε συνεργασία με την Uber για την κυκλοφορία των ρομπότ-ταξί της στους δρόμους του Λονδίνου.
Πώς εξηγείται μια τέτοια διστακτικότητα, ενώ οι πρώτες δοκιμές που πραγματοποιήθηκαν στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού ξεκίνησαν ήδη από το 2020; Ευθύνεται, για άλλη μια φορά, το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο;
Η Γαλλία και η Ευρώπη έχουν δημιουργήσει ένα νομικό οπλοστάσιο από το 2022 για να πλαισιώσουν τους πειραματισμούς στον τομέα της αυτόνομης οδήγησης. Το Παρίσι ήταν μάλιστα πρωτοπόρο με τις πρώτες δοκιμές των μικρών αυτόνομων λεωφορείων Navya ήδη από το 2017. Αλλά καμία εμπειρία δεν δοκιμάστηκε πραγματικά από τους κολοσσούς όπως η Waymo και η Uber, η Baidu ή η Pony.ai, που βρίσκονται σήμερα στην αιχμή των ρομπότ-ταξί.
Μηδενική ανοχή στα θανατηφόρα ατυχήματα
«Η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν ειδική νομοθεσία για τα ρομπότ-ταξί ή τα αυτόνομα οχήματα επιπέδου 4 αυτονομίας», εξηγεί ο Benazouz Bradal, διευθυντής R&D αυτόνομων οχημάτων στη Valeo. «Επικυρώνουν μια τεχνολογία μέσω πειραματισμού και θεσπίζουν κανονισμούς σε δεύτερο χρόνο. Η Ευρώπη έχει μια πιο προσεκτική προσέγγιση και ρυθμίζει πρώτα». Έτσι, η Κίνα προετοιμάζει τη νομοθεσία της για τα επίπεδα αυτονομίας 2 και 3, ενώ αυτά τα βοηθήματα οδήγησης υπάρχουν ήδη στα καινούργια οχήματα που πωλούνται στη χώρα.
Η επιφύλαξη της Ευρώπης εξηγείται επίσης από τη μηδενική ανοχή όσον αφορά τα θανατηφόρα ατυχήματα που θα μπορούσαν να συμβούν κατά τη διάρκεια ενός πειραματισμού. Οι κίνδυνοι που ανέλαβαν οι κατασκευαστές και οι προμηθευτές εξοπλισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα κατά τη διάρκεια των δοκιμών είχαν θύματα.
