Έξαλλα πανηγύρια από τη θεία μου για τον Μητσοτάκη
Έχοντας απλωμένο στον καναπέ του σπιτιού μου το ταλαιπωρημένο από το κάταγμα πόδι μου, παρακολουθούσα σχεδόν αποσβολωμένος τη συνέντευξη του προέδρου Μητσοτάκη στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ και τον Αλέξη Παπαχελά. Αν και δεν του χρωστάω καλό λόγο (του αρχηγού Κυριάκου), δεδομένου ότι μ’ έχει ξεχάσει από το καλοκαίρι στο ψυγείο του Μαξίμου, δεν σας κρύβω ότι σχεδόν ενθουσιάστηκα από τη χθεσινή του εμφάνιση. Και εκεί που σκεφτόμουν ότι ο Μητσοτάκης φαντάζει σχεδόν αναντικατάστατος, χτύπησε το τηλέφωνό μου, όπου, ρίχνοντας μια κλεφτή ματιά στην οθόνη, διαπίστωσα ότι με καλούσε η θεία μου από τα Χανιά. «Τον εθωρείς;», μου είπε, λες και είχε το προνόμιο μόνο η ίδια να παρακολουθεί prive τις συνεντεύξεις του πολυλατρεμένου της Κυριάκου. Μέσα στους έξαλλους πανηγυρισμούς που άκουγα, ξεχώρισα μια αξιοσημείωτη διαπίστωση, από αυτές που κάνουν ξεχωριστή στο μυαλό μου την 86χρονη Χανιώτισσα. «Αυτός ο Μητσοτάκης απέναντι στους αποδέλοιπους της αντιπολίτευσης θα πάρει όχι 41%, αλλά 51%», μου είπε, χωρίς να έχει εδώ που τα λέμε και πολύ άδικο. Απεναντίας, την ώρα που μου έκανε τη συγκεκριμένη διαπίστωση, επιχείρησα μια προβολή στο μέλλον (όχι στο τόσο μακρινό), βάζοντας στην καρέκλα που καθόταν ο αρχηγός Κυριάκος τον Ανδρουλάκη, τη Ζωή, τον Βελόπουλο, άντε και τον Τσίπρα. Νομίζω ότι είναι περιττό να σας πω τι συμπέρασμα έβγαλα σε κάθε σήκωμα (με την καλή έννοια) και κάθισμα υποψήφιου πρωθυπουργού.
Το χάος και οι άλλοι
Σε κάποια φάση της χθεσινοβραδινής συνέντευξης ο συναγωνιστής Παπαχελάς, με αφορμή τα σενάρια της αλλαγής του εκλογικού νόμου (που δεν αλλάζει), έθεσε το εύλογο ερώτημα στον πρωθυπουργό, σε σχέση με το αν και κατά πόσον θα εκμεταλλευτεί το δίλημμα «Μητσοτάκης ή χάος». Χωρίς να χάσει χρόνο ο αρχηγός Κυριάκος, ομολογώ ότι έδωσε μια απάντηση από αυτές που θα τις χαρακτήριζε κανείς και ως αξιοζήλευτες. «Είναι λάθος», είπε, «το δίλημμα “Μητσοτάκης ή χάος”, αφού αντίπαλός μου δεν είναι το χάος, αλλά ο Ανδρουλάκης, η Ζωή, ο Βελόπουλος κ.ά». Εδώ που τα λέμε, δεν έχει κι άδικο, δεδομένου ότι οι πολίτες, όταν θα έρθει η ώρα των εκλογών, θα επιλέξουν πρωτίστως ποιον θέλουν να τους κυβερνήσει κι όχι ποιον θέλουν να τους καταστρέψει! Γιατί έχω την αίσθηση ότι ακόμη και οι ίδιοι οι ηγέτες των κομμάτων της αντιπολίτευσης, μπροστά στο δίλημμα ποιον θέλουν να τους κυβερνήσει, πίσω από τα παραβάν, θα ψήφιζαν δαγκωτό Μητσοτάκη.
Το μήνυμα του Κάθετου Διαδρόμου
Καθόλου τυχαία δεν ήταν και η εκτενής αναφορά που επέλεξε να κάνει ο πρόεδρος Μητσοτάκης στη σπουδαιότητα του Κάθετου Διαδρόμου, ο οποίος, εκτός του αερίου που κουβαλάει, έρχεται να θωρακίσει τη γεωστρατηγική θέση της χώρας έναντι της Τουρκίας, για όση αξία μπορεί να έχει η συγκεκριμένη εξέλιξη για τους κάθε λογής πατριδοκάπηλους. «Η ανάδειξη της Ελλάδος ως ενός κρίσιμου “παίκτη” στο νέο ενεργειακό “γήπεδο” το οποίο διαμορφώνεται έχει πάρα πολύ μεγάλη γεωπολιτική αξία για τη χώρα μας», υποστήριξε ο πρόεδρος Μητσοτάκης, επισημαίνοντας ότι ήδη τα πρώτα συμβόλαια υπογράφονται. Μάλιστα, όταν ο Παπαχελάς τού είπε ότι πρόκειται για συμφωνίες ιδιωτών, έσπευσε να επισημάνει ότι η ως άνω εξέλιξη «δεν έχει μόνο οικονομικό όφελος για την πατρίδα μας, είναι κατ’ εξοχήν ένας πολλαπλασιαστής ισχύος και σταθερότητας στην περιοχή μας, όταν η Ελλάδα αναδεικνύεται σε έναν κρίσιμο “παίκτη” για μία πολιτική η οποία είναι προς όφελος τελικά και της Ευρώπης». Και αυτό γιατί, όπως εξήγησε ο αρχηγός Κυριάκος, «θέλουμε να απεξαρτηθούμε από το ρωσικό φυσικό αέριο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν να πουλήσουν αέριο κι εμείς μπορούμε να είμαστε μία “γέφυρα”, ώστε αυτό το στρατηγικό σχέδιο να γίνει πράξη. Άρα, αποδίδω πολύ μεγάλη σημασία σε αυτές τις συμφωνίες και νομίζω ότι καταρρίπτουν και με μεγάλη ευκολία τα επιχειρήματα ότι δήθεν εμείς δεν είχαμε κανέναν δίαυλο επικοινωνίας με τη νέα κυβέρνηση». Οι ατάκες του πρωθυπουργού, εκτός των άλλων, στέλνουν και ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς όλους όσοι επιμένουν να ελπίζουν στη νεκρανάσταση των Ρώσων εν Ελλάδι. Ανεξάρτητα όμως από το τελευταίο, εκείνο που ξεχώρισα ήταν το γεγονός ότι ο αρχηγός Κυριάκος έχει κατανοήσει, και με το παραπάνω, την τεράστια αξία που έχει ο Κάθετος Διάδρομος για τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.
Και με τη «βούλα» το μπλόκο στον Turkstream
Με την ευκαιρία των όσων υποστήριξε ο πρόεδρος Μητσοτάκης, σπεύδω να σημειώσω ότι χθες η Ευρωπαϊκή Ένωση δημοσίευσε το επίσημο κείμενο για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το φθινόπωρο του επόμενου έτους, με τον νέο κανονισμό να πρόκειται να καταστεί νομικά δεσμευτικός από σήμερα, Τρίτη. Όπως έχει ήδη γραφτεί, οι βραχυπρόθεσμες συμβάσεις διάρκειας μικρότερης του ενός έτους απαγορεύονται από τις 25 Απριλίου για το LNG και από τις 17 Ιουνίου για το φυσικό αέριο μέσω αγωγών. Οι μακροπρόθεσμες συμβάσεις απαγορεύονται από την 1η Ιανουαρίου 2027 για το LNG και από τις 30 Σεπτεμβρίου 2027 για το φυσικό αέριο μέσω αγωγών, αν και η τελική προθεσμία μπορεί να παραταθεί έως την 1η Νοεμβρίου 2027, ανάλογα με την επίτευξη των εθνικών στόχων αποθήκευσης. Με δεδομένο ότι και στο τελικό κείμενο -έπειτα από επιτυχημένη παρέμβαση του ΥΠΕΝ και της ελληνικής κυβέρνησης- υπάρχει ρητή αναφορά στον Turkstream, για τον οποίο τεκμαίρεται ότι το φυσικό αέριο που εισάγεται μέσω αυτού στην ΕΕ κατάγεται ή εξάγεται, άμεσα ή έμμεσα, από τη Ρωσία, η λειτουργία του Κάθετου Διαδρόμου καθίσταται ακόμα πιο επιτακτική. «Η επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου δημιουργεί εναλλακτικές διαδρομές για την Ευρώπη, αναβαθμίζει την Ελλάδα και περιορίζει τον ενεργειακό ρόλο της Τουρκίας», υποστήριξε μεταξύ των άλλων ο υπουργός Παπασταύρου, ο οποίος οφείλω να ομολογήσω ενώπιον Θεού και αναγνωστών ότι έχει πάρει κάτι περισσότερο από ζεστά την όλη υπόθεση. Μάλιστα, μέσα στον μήνα θα ταξιδέψει στην Ουάσιγκτον, για να συμμετάσχει στη σύσκεψη των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου που συγκαλεί η αμερικανική κυβέρνηση. Και πιο πριν θα έχει υπογραφεί η σύμβαση της Chevron, η οποία θυμίζω θα ψάξει για υδρογονάνθρακες νότια της Κρήτης.
Η πολιτική αμνησία του Καραμανλή της Ραφήνας
Όταν γράφω ότι τα χρόνια στους ανθρώπους εξασθενούν μεταξύ των άλλων και τα κύτταρα του εγκεφάλου που κρατούν σε καλό επίπεδο τη μνήμη, κάποιοι σπεύδουν να μου πουν ότι διακρίνομαι από ρατσιστικό σύνδρομο έναντι των ηλικιωμένων. Φυσικά, ακούγοντας τα όσα είπε από την Καλαμάτα ο πρόεδρος Καραμανλής της Ραφήνας, όχι απλά ενίσχυσα τη συγκεκριμένη άποψη, αλλά, εδώ που τα λέμε, άρχισα και να ανησυχώ για την κατάσταση που βρίσκεται το μυαλό του συγκεκριμένου άνδρα. Διότι μόνο αν έχει κάποιος αμνησία ή άρχουσα άνοια θα μπορούσε να εκστομίσει τα όσα εκστόμισε για τον πρόεδρο Μητσοτάκη ο επίτιμος δημότης Καλαμάτας, πρόεδρος των καπνεμπόρων και φυσικά πρώην πρωθυπουργός. Και αναφέρομαι στην αποστροφή του λόγου του ότι αντί να ακούει (ο Μητσοτάκης) αυτούς που διαθέτουν εμπειρία, τους διαγράφει. Δεν ξέρω ποια δύναμη με οδήγησε, αν ήταν αυτή της Παναγίας της Υπαπαντής, να ταξιδέψω τη σκέψη μου στο μακρινό 1998. Με έκπληξη, μάλιστα, συνειδητοποίησα μια διαβολική σύμπτωση σε επίπεδο ημερομηνιών. Σαν σήμερα 3 Φεβρουαρίου του 1998, μέσα στα άγρια μεσάνυχτα, ο Κώστας Καραμανλής, που προπαγανδίζει τη θεωρία ο «παλιός είναι αλλιώς» και κυρίως σοφός και έμπειρος, ως πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας πήρε την απόφαση να διαγράψει τον πολύπειρο πολιτικό και βασικό του αντίπαλο στο Συνέδριο για τη διεκδίκηση της αρχηγίας, Γεώργιο Σουφλιά, μαζί με δύο ιστορικά στελέχη της ΝΔ. Τον Βασίλη Κοντογιαννόπουλο και τον Στέφανο Μάνο. Ποινές ετήσιας διαγραφής μοίρασε και σε τρεις ακόμη βουλευτές (Παπαληγούρα, Τατούλη, Κάκκαλο). Στο παραπέντε δεν διέγραψε και την Ντόρα, αφού ειδοποίησε τον πρεσβύτερο Μητσοτάκη ότι θα τη διαγράψει αν πάει αντίθετα στην κομματική γραμμή. Ο ίδιος άνθρωπος που ως αρχηγός της ΝΔ διέγραφε όποιον δεν υποκλινόταν στο μεγαλείο του, έπειτα από 28 χρόνια έρχεται και κάνει νουθεσίες μαζί με τον Σαμαρά στον Μητσοτάκη, που ήδη κυβερνά επτά χρόνια και έχει διαλύσει κάθε αντίπαλό του, επειδή κάθε πρωί που ξυπνά και κάθε βράδυ που πλαγιάζει δεν περνά μια βόλτα είτε από τη Ραφήνα είτε από την Κηφισιά για να χάσει τον χρόνο του. Επειδή με τη βοήθεια της Παναγιάς της Υπαπαντής έψαξα και στο αρχείο της ομόσταβλης «Απογευματινής», νομίζω ότι αν κάποιος δεν δικαιούται διά να ομιλεί, αυτός είναι ο πρόεδρος Καραμανλής. Όχι τίποτε άλλο, στο σπίτι του κρεμασμένου δεν μιλάνε για σχοινί.
Το διάγγελμα, για τα πανηγύρια, του Σαμαρά
Εκτός από το χθεσινό ανέκδοτο του προέδρου Καραμανλή, άκουσα και τον έτερο του Muppet Show, τον πρόεδρο Σαμαρά, να λέει ότι σε αυτές τις δύσκολες (ας του πει κάποιος ότι δεν είναι και τόσο δύσκολες) στιγμές για τη χώρα ο πατριωτισμός ενώνει, δεν διαιρεί. Σκέφτηκα, λοιπόν, ότι ο Μεσσήνιος μάλλον κάπου εσχάτως έχει μπερδέψει τον καλώς εννοούμενο πατριωτισμό με όλα τα υπόλοιπα που συζητάει με τον Καραμανλή, τον Παυλόπουλο, τον Βενιζέλο και τη Θάνου. Γιατί σε αυτήν τη φάση, αν κανείς αναζητήσει τον πατριωτισμό, θα τον συναντήσει πέριξ του προέδρου Μητσοτάκη, ο οποίος ενισχύει κάθε μέρα που περνά τη θέση της χώρας. Εκτός κι αν οι Καραμανλής και Σαμαράς θεωρούν ότι για να ενισχυθεί ο ρόλος της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή, πρέπει να εξακολουθήσουμε να κλείνουμε το μάτι στον Πούτιν και ό,τι αυτός εκπροσωπεί.
Όταν ο Πάκης κάνει… εκπτώσεις
Τα χρόνια της διακυβέρνησης Τσίπρα, αν αναζητούσε κανείς τους δύο άσπονδους εχθρούς, θα τους έβρισκε στα πρόσωπα των Σαμαρά – Παυλόπουλου. Δυσκολεύομαι να σας μεταφέρω τι έσουρε ο ένας στον άλλον. Εσχάτως οι δύο πηγαίνουν σχεδόν παρέα, έχοντας έναν κοινό εχθρό, που δεν είναι ούτε ο Ανδρουλάκης ούτε ο Τσίπρας, αλλά ο Μητσοτάκης, που δεν φρόντισε να τους ταριχεύσει για να τους έχουμε για πάντα ολοζώντανους στη μνήμη μας, ως αυτό που ήθελαν να είναι και που, δυστυχώς, ο ελληνικός λαός τούς το αποστέρησε. Επειδή γνωρίζω και δη από πρώτο χέρι τι έλεγε ο Παυλόπουλος για τον Σαμαρά, βλέποντας τη χθεσινή κοινή παρουσία τους στην Καλαμάτα, μαζί με τον Καραμανλή, απλώς σκέφτηκα ότι στα πρόσωπα των συγκεκριμένων επιβεβαιώνεται ένας άγραφος νόμος, που τους θέλει στον βωμό της προσωπικής τους επιβίωσης να κάνουν εκπτώσεις, ακόμη και στην ηθική τους. Αλλά είπαμε. Ο σκοπός (που είναι να πέσει ο Μητσοτάκης) αγιάζει τα μέσα, ακόμη κι αν αυτά θέτουν σε κίνδυνο την ίδια τη σταθερότητα της χώρας.
Η Υπαπαντή και τα σαράντα
Πάντως, παρακολουθώντας την εκδρομή του «γαλάζιου ΚΑΠΗ» στην Καλαμάτα, δεν σας κρύβω ότι κάτι δεν μου πήγαινε καλά ως προς τον συμβολισμό της εκδήλωσης. Ωστόσο, όσο και αν έβλεπα τα στιγμιότυπα του Κώστα Καραμανλή να παραλαμβάνει το μετάλλιο της Υπαπαντής, δεν μπορούσα να εντοπίσω την ανακολουθία. Τη λύση μου την έδωσε -ποια άλλη;- η θεία μου από τα Χανιά, που παρακολούθησε όλη την τελετή και έσπευσε να διακόψει τη μεσημεριανή μου σιέστα, έξαλλη για όσα ανέφεραν τα δύο γεροντάκια κατά του πολυχρονεμένου της Κυριάκου. Η 86χορνη Χανιώτισσα, που ως καλή χήρα έχει «διαρκείας» στις εκκλησίες για να της συχωρεθούν όσα έκανε εν ζωή στον συχωρεμένο τον μπάρμπα μου, εντόπισε αυτό που δεν έβλεπα. «Η Υπαπαντή είναι η γιορτή που σαραντάρισε ο Χριστούλης και τονέ πέμψανε στην εκκλησιά ως πρωτότοκο κοπέλι», ξεκίνησε να μου λέει η αρχόντισσα των Χανίων, η οποία πήρε φόρα και συνέχισε: «Τούτοι δω στα γεράματά τους τι δουλειά έχουνε με την Υπαπαντή;». Εδώ που τα λέμε, βιολογικά ζωή να ’χουνε οι άνθρωποι, αλλά επειδή πολιτικά Σαμαράς και Καραμανλής κινούνται από το «παραπέντε» έως το «και πέντε», στη θέση τους θα απέφευγα οποιαδήποτε σύνδεση με τον αριθμό «σαράντα», γιατί δεν είναι κολακευτικό για τους ίδιους εκεί που παραπέμπει (πολιτικά πάντα) τον μέσο νου.
Μετρά αντίστροφα η Παπαδοπούλου
Σας έγραφα για την υφυπουργό Παπαδοπούλου και πριν προλάβω να αναρτήσω το επίμαχο σχόλιο, μου έσκασε μια είδηση από αυτές που οφείλω να ομολογήσω ότι εσχάτως μου έχουν λείψει. Σύμφωνα με κάτι καλές κυβερνητικές πηγές, η «νούμερο 2» του ΥΠΕΞ έχει ήδη ενημερώσει τον πρόεδρο Μητσοτάκη για την πρόθεσή της να εγκαταλείψει και δη άμεσα το κυβερνητικό σκάφος. Επειδή έχουμε μπροστά το ταξίδι του πρωθυπουργού στην Τουρκία, αν μου ζητούσατε να εκτιμήσω τον χρόνο που θα μας αφήσει μέρες η κυρία Αλεξάνδρα, χωρίς δεύτερη σκέψη θα τον προσδιόριζα λίγο πριν ή λίγο μετά το Πάσχα. Αν και, εδώ που τα λέμε, με αυτά που κάνει η συγκεκριμένη, μάλλον για λόγους συμβολισμού, το καλύτερο θα ήταν να παραιτηθεί μέσα στις Απόκριες.
Οι δύο ημερομηνίες για Μητσοτάκη – Ερντογάν
Και μια και αναφέρθηκα στο ταξίδι του προέδρου Μητσοτάκη στην Τουρκία, σπεύδω να σας ενημερώσω ότι οι Γεραπετρίτης και Φιντάν αναζητούν μια μέρα που θα βολεύει και τους δύο ηγέτες για να συναντηθούν. Με εξαίρεση, λοιπόν, τη 12η Φεβρουαρίου, που ο πρόεδρος Μητσοτάκης θα μετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, μπροστά και πίσω παίζουν δύο ημερομηνίες. Η 11η και η 13η. Μάλιστα, κάτι μου λέει ότι ακόμη και εντός των επόμενων ωρών δεν αποκλείεται να υπάρξουν και επίσημες ανακοινώσεις σχετικά με το ραντεβού Μητσοτάκη – Ερντογάν.
Τα καλά της προσφυγής στην ΚΟ
Σε πολλούς έκανε εντύπωση η επιλογή του αρχηγού Κυριάκου να ξεκινήσει τον διάλογο για τη Συνταγματική Αναθεώρηση από την κοινοβουλευτική του ομάδα. Μάλιστα, χθες το απόγευμα είχε «παίξει» και το σενάριο ο πρωθυπουργός να σφυρίξει «σέντρα» στη διαδικασία επικαιροποίησης του καταστατικού χάρτη της χώρας, αποστέλλοντας επιστολή στους πολιτικούς αρχηγούς της Βουλής. Ωστόσο -και ορθώς, όσο μετράει η άποψή μου- ο Μητσοτάκης άρχισε από τους γαλάζιους βουλευτές, καθώς μιλάμε για μια διαδικασία που ξεκινά με την υπογραφή 50 «εθνοπατέρων». Ως εκ τούτου, ο πρόεδρος Κυριάκος λειτουργεί με τον θεσμικά σωστό τρόπο, πιάνοντας το νήμα της αναθεώρησης από τους βουλευτές του. Επιπλέον, όμως, μέσα από αυτήν την κίνηση παράγονται ορισμένα «παράπλευρα οφέλη» για τη ΝΔ. Αρχικά, ενεργοποιείται η (να το πω κομψά) χαλαρή κοινοβουλευτική ομάδα της Νέας Δημοκρατίας – και αυτό μόνο καλό μπορεί να κάνει στην πολιτική καθημερινότητα του κόμματος. Δεύτερον, ο αρχηγός Κυριάκος θα έχει την ευκαιρία να κάνει ένα ακόμη «casting» στους βουλευτές του εν όψει ανασχηματισμού – και πού ξέρεις, μπορεί να βρει και ορισμένες ενδιαφέρουσες περιπτώσεις προς αξιοποίηση. Και τρίτον και σημαντικότερον, δημιουργούνται οι συνθήκες για να ανοίξει ένας διάλογος με τη βάση της ΝΔ σε τοπικό επίπεδο – κάτι που έχει άμεση ανάγκη το κυβερνών κόμμα, μπαίνοντας στους τελευταίους δώδεκα μήνες πριν από τον «εκλογικό χρόνο».
Κάν’ το όπως το 2001
Επειδή για τις διατάξεις που μπήκαν στο τραπέζι με το «καλημέρα» τα έχετε διαβάσει και αλλού -και, μεταξύ μας, πρόκειται και για ζητήματα που ποτέ δεν έχουν φύγει από τον δημόσιο διάλογο-, σήμερα θα σταθώ σε ορισμένα στοιχεία του μηνύματος Μητσοτάκη που μου έκαναν εντύπωση για όσα υπονοούν. Και ξεκινώ από τη διατύπωση «είναι καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές», η οποία με παρέπεμψε απευθείας στην αναθεώρηση του 2001 – την πιο εκτενή μέχρι σήμερα, στην οποία αναθεωρήθηκαν 79 άρθρα του Συντάγματος. Είκοσι πέντε χρόνια μετά (πώς περνάνε τα χρόνια…), ο πρόεδρος Κυριάκος λέει κάτι που νομίζω ότι επί της αρχής είναι αδιαμφισβήτητο: Ότι το Σύνταγμά μας χρειάζεται ένα αντίστοιχης έκτασης «ρεκτιφιέ», καθώς ο κόσμος των αρχών του millennium έχει περισσότερες αλλαγές, παρά κοινά σημεία με το σήμερα. Μάλιστα, ο Μητσοτάκης ονομάτισε τα δύο κεντρικά «νέα δεδομένα», την Τεχνητή Νοημοσύνη και την κλιματική κρίση, περιγράφοντας με αυτόν τον τρόπο τον προσανατολισμό της «γαλάζιας» πρότασης. Μην ξεχνάμε ότι τα συγκεκριμένα ζητήματα «σκοράρουν» ψηλά στις προτεραιότητες του εκλογικού σώματος, ενώ επιπλέον η ΝΔ βρίσκεται πιο μπροστά από τους ανταγωνιστές της, τόσο σε προγραμματικό επίπεδο όσο και από άποψης έργου.
Λίγη (ακόμα) Ιστορία
Μένω λίγο ακόμα στα της Συνταγματικής Αναθεώρησης του 2001, γιατί υπάρχουν στοιχεία τα οποία πιστεύω ότι δεν αποκλείεται να βρούμε μπροστά μας. Και εξηγούμαι. Η όλη διαδικασία ξεκίνησε τρία χρόνια νωρίτερα, τον Ιούνιο του 1997, λίγους μόλις μήνες μετά την εκλογή του Κώστα Καραμανλή στην ηγεσία της ΝΔ, και τον Μάιο του 1998 ψηφίστηκαν από την προτείνουσα Βουλή 90 άρθρα προς αναθεώρηση. Το ενδιαφέρον είναι ότι οι 83 από αυτές τις διατάξεις «πέρασαν τον πήχη» των 180 ψήφων από την πρώτη ψηφοφορία, καθώς ψηφίστηκαν τόσο από την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ όσο και από την αξιωματική αντιπολίτευση της ΝΔ. Για όποιον (κάνει πως) δεν θυμάται, κάτι τέτοιο κάθε άλλο παρά αυτονόητο ήταν. Μάλιστα, η συναίνεση των δύο μεγάλων κομμάτων συνεχίστηκε και στην αναθεωρητική Βουλή, παρά την οξεία πολιτική αντιπαράθεση, που κορυφώθηκε στις οριακές εκλογές του 2000. Ως εκ τούτου, η ΝΔ μπορεί σήμερα να προσέλθει στην αναθεώρηση επικαλούμενη (και) τον διαχρονικό της σεβασμό στη διαδικασία.
Να ξανασυστηθούμε
Κάτι ακόμα που ξεχώρισα από την τοποθέτηση Μητσοτάκη ήταν ότι όλες οι αναφορές που επέλεξε συνδέονταν άμεσα με την κοινοβουλευτική του διαδρομή. Αν το προσέξατε, δεν ήταν διόλου τυχαία η χρήση πρώτου προσώπου για τις υπό αναθεώρηση διατάξεις: «Την αλλαγή του άρθρου 86 την υπερασπίζομαι εδώ και 20 χρόνια», «έχω στηρίξει την άρση του αναχρονιστικού μονοπωλίου στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση», «έχω εισηγηθεί και τη μεγαλύτερη, πιο ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων». Επειδή κάτι τέτοια ο πρωθυπουργός έχει αποδείξει ότι δεν τα αφήνει στην τύχη, η εκτίμησή μου είναι ότι μέσα από τη Συνταγματική Αναθεώρηση θα επιδιώξει να «ξανασυστηθεί» και ο ίδιος προσωπικά ακόμα και με κομμάτια του ακροατηρίου του που έχουν απομακρυνθεί από αυτόν, τόσο θυμίζοντας την πολιτική του διαδρομή όσο και επανερχόμενος στις «εργοστασιακές ρυθμίσεις» του σε κάποια ζητήματα.
Επιχείρηση «ήρεμα (πολύ) εσωτερικά νερά»
Γενικά, αυτό που καταλαβαίνω εγώ από το μήνυμα Μητσοτάκη είναι ότι αντιμετωπίζει τη Συνταγματική Αναθεώρηση ως μια καλή ευκαιρία ώστε η πολιτική αντιπαράθεση να γίνει μεν σε βάθος, αλλά χωρίς τις εντάσεις της επικαιρότητας. Θα έλεγα, λοιπόν, ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια προσπάθεια για «ήρεμα εσωτερικά νερά», τα οποία θα αναδείξουν τις συμφωνίες και τις διαφωνίες στο πολιτικό σύστημα. Κάποιος, δε, πιο υποψιασμένος, θα πει ότι ίσως τα «εσωτερικά νερά» να είναι και… πολύ εσωτερικά, εντός του κόμματος της ΝΔ.
Πρόβλημα για τα υπό σύσταση κόμματα
Σε κάθε περίπτωση, η Συνταγματική Αναθεώρηση σε καμία περίπτωση δεν θα αποτελέσει πεδίο δόξης λαμπρόν για τα υπό σύσταση κόμματα. Αρχικά, οι οσονούπω αρχηγοί θα κληθούν να μιλήσουν για το Σύνταγμα προτού καν παρουσιάσουν το έμβλημα του κόμματός τους. Αφετέρου, θα αντιμετωπίζονται στη διαδικασία ως «εντός, εκτός και επί τα αυτά», καθώς στο πρώτο της κομμάτι δεν θα λαμβάνουν μέρος (καθώς δεν βρίσκονται στη Βουλή), αλλά θα πιεστούν να ξεκαθαρίσουν αν θα συμπράξουν κατά την επόμενη κοινοβουλευτική σύνθεση. Με απλά λόγια, προτού καλά καλά αποκτήσουν όνομα, τα υπό σύσταση κόμματα θα έχουν δηλώσει αν πρόκειται να αποτελέσουν μέρος της λύσης ή του προβλήματος στην επόμενη Βουλή. Ιδίως, δε, για τη Μαρία Καρυστιανού, η όλη διαδικασία ίσως να είναι ακόμα χειρότερη. Διάλογο για όλα τα θέματα δεν ήθελε; Ε, τώρα πρέπει να τον κάνει. Μόνο που οι απαντήσεις που θα κληθεί να δώσει θα είναι περισσότερες από τις ερωτήσεις που θα μπορεί να θέσει.
Και το ΠΑΣΟΚ, κύριε;
Νομίζω ότι ο άνθρωπος που χάρηκε λιγότερο με τη χθεσινή έναρξη της Συνταγματικής Αναθεώρησης είναι ο Νίκος Ανδρουλάκης. Και αυτό γιατί το χρονοδιάγραμμα που έθεσε ο πρωθυπουργός για τον Μάρτιο είναι το τελευταίο που θα ήθελε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Γιατί; Διότι στο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ πλέον η Συνταγματική Αναθεώρηση δεν θα αποτελέσει μια φιλοσοφική συζήτηση, αλλά ένα θέμα για το οποίο το ΠΑΣΟΚ θα πρέπει να πάρει ξεκάθαρες θέσεις. Και μπορεί να μην είναι ένα και δύο τα ερωτήματα που θα κληθούν να απαντήσουν όλα τα κόμματα εν όψει της Συνταγματικής Αναθεώρησης, ωστόσο νομίζω ότι αυτό που θα δυσκολέψει περισσότερο το ΠΑΣΟΚ είναι ο περίφημος «χρυσός κανόνας» του Προϋπολογισμού. Πρόκειται για μια ρύθμιση που έρχεται από τη γερμανική συνταγματική παράδοση και απαγορεύει την ψήφιση ακραία ελλειμματικών προϋπολογισμών. Γιατί, όμως, αυτή η διάταξη εκτιμώ ότι θα ζορίσει τη Χαριλάου Τρικούπη; Διότι, αν ταχθεί υπέρ, βγάζει «οφσάιντ» το πρόγραμμα που παρουσίασε ο αρχηγός Ανδρουλάκης στη ΔΕΘ, αλλά και εν γένει την τακτική «δώσε» που ακολουθεί το ΠΑΣΟΚ. Από την άλλη, αν ταχθεί κατά, αυτομάτως ανοίγει τη συζήτηση περί «πράσινου ΣΥΡΙΖΑ». Δεν είναι τυχαία η αναφορά του κυβερνητικού εκπροσώπου στο χθεσινό briefing, που εστίασε ιδιαίτερα στο συγκεκριμένο θέμα και, μάλιστα, με έμφαση στις νομικές πτυχές του. Όπως είπε ο εκπρόσωπος Μαρινάκης, «κάθε κόμμα, και ειδικά τα κόμματα που είναι πέριξ του κέντρου, θα αναμετρηθούν με την Ιστορία. Είτε θα το στηρίξουν και θα δείξουν ότι το κακό τους παρελθόν το απέβαλαν είτε δεν θα το στηρίξουν, “πετώντας την μπάλα στην εξέδρα”, και θα δείξουν ότι δεν έχουν αλλάξει τα ίδια».
Πολλά νεύρα στη Χαριλάου Τρικούπη
Πάντως, η πρώτη αντίδραση του ΠΑΣΟΚ δεν ήταν αυτό που λέμε ενθαρρυντική – αντίθετα, διέκρινα έναν κάποιον εκνευρισμό. Και αυτό γιατί το θέμα που επέλεξε να σηκώσει ψηλά η Χαριλάου Τρικούπη απ’ όλη τη χθεσινή επικαιρότητα ήταν η στάση της κυβέρνησης απέναντι στην πατάτα της Χριστίνας Αλεξοπούλου. Έφτιαξαν, μάλιστα, και ένα ωραίο εικαστικό, με τον εκπρόσωπο Μαρινάκη βλοσυρό και λεζάντα «για την κυβέρνηση της ΝΔ έχει χαθεί κάθε αίσθηση του μέτρου». Διαβάζοντας την ανακοίνωση του γραφείου Τύπου, έμεινα άφωνος, μαθαίνοντας ότι ο κυβερνητικός εκπρόσωπος «επαίνεσε τη Χριστίνα Αλεξοπούλου». Έβαλα, λοιπόν, να δω το στιγμιότυπο στο briefing και τι να ακούσω; Ακριβώς το αντίθετο: «Νομίζω ότι η κ. Αλεξοπούλου αυτό που ήθελε να πει και εκεί που απευθυνόταν, δεν είναι στους πολίτες. Δεν θα μπορούσε ποτέ να θεωρήσει κανείς ότι κάτι τέτοιο μπορεί να απευθύνεται στους πολίτες. Παρερμηνεύθηκε, ίσως δεν διατυπώθηκε όπως θα έπρεπε, αλλά σε καμία περίπτωση κάτι τέτοιο δεν μπορεί να απευθυνθεί στην κοινωνία, στους πολίτες». Τώρα πώς στην ευχή το ΠΑΣΟΚ είδε έπαινο σε όλα τα παραπάνω, μόνο ο Θεός το ξέρει. Σε κάθε περίπτωση, για να μη μείνουν με την απορία, μετά το διακριτικό άδειασμα του εκπροσώπου Μαρινάκη ακολούθησε και ένα λιγότερο διακριτικό (για να το πω κομψά) από τον αρχηγό Κυριάκο, στη συνέντευξη στον συναγωνιστή Παπαχελά.
Το όνειρο για τον Γεραπετρίτη στο Μαξίμου
Όταν το βράδυ της Κυριακής «σκάει» μια είδηση σαν αυτήν για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, όπως είναι λογικό σε όλα τα «μαγαζιά» του Τύπου χτυπάει κόκκινος συναγερμός. Έτσι συνέβη και στο δικό μας μετερίζι, με όλους τους συντάκτες να είμαστε επί ποδός από νωρίς το πρωί, περιμένοντας το μήνυμα του αρχηγού Κυριάκου. Έτσι, αργά το μεσημέρι μού βγήκε η ένταση (και το πολύ πρωινό ξύπνημα), με αποτέλεσμα να κλείσω για λίγο τα μπιρμπιλωτά μου ματάκια και να βρεθώ χωρίς να το καταλάβω στην αγκαλιά του Μορφέα. Επηρεασμένος από το διάγγελμα Μητσοτάκη, όπως τον είχα ψιλοπάρει (τον ύπνο), είδα στο όνειρό μου να έχει μπει η άνοιξη, τα λουλούδια στον Εθνικό Κήπο να ανθίζουν και τον Γιώργο Γεραπετρίτη να περνά ξανά το κατώφλι του Μαξίμου, αυτήν τη φορά όχι ως επισκέπτης, αλλά ως «μόνιμος ένοικος». Αυτό, λοιπόν, που δεν πρόσεξα στον ξύπνιο μου το είδα στον ύπνο μου: Ότι ο πρωθυπουργός εμμέσως έθεσε χθες το χρονοδιάγραμμα όχι μόνο της Συνταγματικής Αναθεώρησης, αλλά και του ανασχηματισμού. Και αυτό γιατί όλες οι πηγές του Μαξίμου συγκλίνουν ότι κεντρικό πρόσωπο του ανασχηματισμού θα είναι ο νυν ΥΠΕΞ, ο οποίος φέρεται να ετοιμάζει βαλίτσες για να επιστρέψει στο πρωθυπουργικό στρατηγείο, προκειμένου να «τρέξει» με το επιστημονικό του κύρος τη διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης. Και όλα αυτά τοποθετούνται, σύμφωνα με όσα έμμεσα είπε ο αρχηγός Κυριάκος, «μέσα στον Μάρτιο».
Το «ευχαριστώ» Πιερρακάκη σε Στουρνάρα
Για όποιον ασχολείται με το οικονομικό ρεπορτάζ, η εκδήλωση για τα αποτελέσματα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων δεν μπορεί παρά να αποτελεί ένα γεγονός με ξεχωριστό ειδικό βάρος. Δεν είναι, δα, και άπειροι οι ευρωπαϊκοί φορείς που έχουν στηρίξει τόσο πολύ την Ελλάδα -και δη στα δύσκολα χρόνια- έχοντας διοχετεύσει συνολικά προς τη χώρα πάνω από 16 δισεκατομμύρια ευρώ. Πέρα, όμως, από τα πλούσια πεπραγμένα της ΕΤΕπ, η εκδήλωση είχε και πολιτικό ενδιαφέρον, καθώς συμμετείχαν ως ομιλητές ο Κυριάκος Πιερρακάκης και ο Γιάννης Στουρνάρας. Μάλιστα, στην ομιλία του ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος τόνισε πόσο σημαντική είναι για τη χώρα η εκλογή του υπουργού Κυριάκου στην προεδρία του Eurogroup. Από πλευράς του, ο «τσάρος της Οικονομίας» ευχαρίστησε προσωπικά τον Στουρνάρα, όχι μόνο για τα καλά του λόγια, αλλά και για τη βοήθειά του στην «προεκλογική περίοδο» του Eurogroup. Εξάλλου, οι δύο άνδρες έχουν τακτική επικοινωνία σε θεσμικό και προσωπικό επίπεδο, ενώ η συνεργασία τους τον τελευταίο χρόνο χαρακτηρίζεται από γρήγορες και αποτελεσματικές αποφάσεις.
Το φιλικό κράτος και οι ανακοινώσεις Χατζηδάκη
Συνταγματική Αναθεώρηση χθες, Εθνικό Απολυτήριο σήμερα, παρεμβάσεις για ένα πιο φιλικό κράτος για τους πολίτες αύριο… Είναι προφανές ότι η κυβέρνηση «φορτώνει» συνεχώς τη θετική ατζέντα της με εξαγγελίες νέων μεταρρυθμίσεων. Έτσι, μαθαίνω ότι και αύριο θα έχουμε νέες ανακοινώσεις, αυτήν τη φορά από τον αντιπρόεδρο Χατζηδάκη. Συγκεκριμένα, όπως μου είπαν, ο τελευταίος θα παρουσιάσει στο Μέγαρο Μποδοσάκη τις «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στους πολίτες», το σχέδιο νόμου που πέρασε από το Υπουργικό Συμβούλιο την προηγούμενη εβδομάδα. Το νομοσχέδιο Χατζηδάκη, που θα τεθεί σε διαβούλευση το προσεχές διάστημα, είναι ένα ακόμα σημαντικό βήμα στη μάχη ενάντια στο «βαθύ» κράτος, λένε κυβερνητικά στελέχη. Η κυβέρνηση έχει κάνει μεγάλα βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση, λ.χ. ψηφιακό κράτος, ταχύτερη απονομή συντάξεων κ.λπ., αλλά η μάχη πρέπει να είναι συνεχής και έχουν πολλά να γίνουν ακόμα.
Τα στοιχεία από την ΕΡΓΑΝΗ
Ακούω ότι στο υπουργείο Εργασίας υποδέχτηκαν τα νέα στοιχεία από την ΕΡΓΑΝΗ με ικανοποίηση, αλλά χωρίς εφησυχασμό, γνωρίζοντας ότι η καθημερινότητα παραμένει απαιτητική. Σήμερα σχεδόν 8 στους 10 εργαζόμενους δουλεύουν με πλήρες ωράριο, ενώ μόνο μέσα στο 2025 πάνω από 100.000 εργαζόμενοι πέρασαν σε καθεστώς πλήρους απασχόλησης. Κι αυτό δεν είναι τυχαίο. Και κάτι ακόμη: Ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης ξεπέρασε τα 1.500 ευρώ μέσα στο 2025, ενώ πλέον σχεδόν 2 στους 3 μισθωτούς αμείβονται με πάνω από 1.000 ευρώ – δηλαδή περισσότεροι από ποτέ τα τελευταία χρόνια. Η υπουργός Κεραμέως το δουλεύει το πράγμα. Και τώρα, που η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία με τους κοινωνικούς εταίρους πάει στη Βουλή ως νομοσχέδιο για τις συλλογικές συμβάσεις, κάτι μου λέει (αλλά δεν ξέρω τι ακριβώς) ότι ανοίγει ο δρόμος για ακόμη μεγαλύτερη βελτίωση.
Πόλεμο στα παράνομα τζαμιά της Αθήνας ξεκινά ο Πλεύρης
Όπως σας έγραψα παλαιότερα, τα μηνύματα από τις ροές ήταν θετικά για το 2025 έναντι του 2024, καθώς έκλεισαν με 13.000 λιγότερες αφίξεις. Πλέον ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου επικεντρώνεται και στην αύξηση των απελάσεων, καθώς δεν αρκεί η μείωση ροών, αλλά θα πρέπει να υπάρχουν και επιστροφές. Ο Δεκέμβριος έκλεισε με 995 επιστροφές και με μία σημαντική είδηση. Για πρώτη φορά σε μια εθνότητα, το Πακιστάν, οι επιστροφές ήταν περισσότερες από τις ροές που υπήρξαν μέσα στο 2025. Μάλιστα, ο Πλεύρης έχει δώσει εντολή για επανεξέταση σειράς υποθέσεων ασύλου, με σαφές μήνυμα ότι πρέπει να περιοριστεί η παροχή προστασίας στις απολύτως απαραίτητες περιπτώσεις. Προς αυτήν την κατεύθυνση, εντύπωση προκάλεσε η άρση του καθεστώτος νόμιμης διαμονής υπηκόου του Μπαγκλαντές και η έκδοση πράξης για την άμεση απέλασή του, καθώς διατηρούσε και λειτουργούσε παράνομο τζαμί στον Δήμο Αθηναίων και συγκεκριμένα στην περιοχή του Αγίου Νικολάου στο κέντρο. Η κίνηση αυτή, που είναι πρώτη στα χρονικά, συνδυάζεται με τη βούληση του υπουργού να κηρύξει πόλεμο στα παράνομα τζαμιά που λειτουργούν στις περιοχές της Αττικής. Πλέον με τη σύλληψη των αλλοδαπών που λειτουργούν παράνομα τζαμιά θα ανακαλείται η άδεια διαμονής και θα εκδίδεται άμεσα πράξη απέλασης. Η πολιτική αυτή μπορεί να απευθύνεται στο δεξιό ακροατήριο, αλλά από το Μαξίμου μού έλεγαν ότι βρίσκει οπαδούς και σε μετριοπαθή κοινά, καθώς η υποβάθμιση περιοχών στο κέντρο της Αθήνας λόγω λειτουργίας παράνομων χώρων λατρείας αγγίζει τους πάντες. Για τον δε Πλεύρη, βούτυρο στο ψωμί του, καθώς μην ξεχνάμε ότι εκλέγεται στην Α’ Αθηνών.
Μπαράζ θετικών ειδήσεων από τον Κυρανάκη για τον σιδηρόδρομο
Μπήκαμε, βλέπετε, σε μήνα «Τεμπών», μόνο που το κλίμα φέτος είναι αισθητά διαφορετικό από πέρυσι. Δεν ακούγονται «ξυλόλια», δεν κυκλοφορούν θεωρίες συνωμοσίας και -κυρίως- δεν υπάρχει εκείνη η βαριά αίσθηση ότι «τίποτα δεν άλλαξε» μετά την τραγωδία. Το αντίθετο. Παρακολουθώντας τις κινήσεις του Κυρανάκη, κρατάω μόνο όσα έγιναν τις τελευταίες 15 μέρες: Πριν από δύο εβδομάδες έφερε στη Βουλή τη συμφωνία για 23 νέα τρένα, με επένδυση του ιταλικού ομίλου, πριν από μία εβδομάδα έκανε αυτοψία στα έργα του άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη και ξεκαθάρισε ότι δεν θα δοθεί καμία παράταση, με στόχο το καλοκαίρι να έχουμε 100% σηματοδότηση, 100% τηλεδιοίκηση και 100% ETCS – σύστημα που, θυμίζω, δεν υπήρχε στην περιβόητη σύμβαση 717. Την περασμένη Πέμπτη βρέθηκε στη Θεσσαλονίκη για να υποδεχθεί το δοκιμαστικό τρένο της Alstom, ενώ την Παρασκευή πήγε στη Σόφια, όπου ξεκίνησε ο συντονισμός για τον «κάθετο άξονα» και ανακοινώθηκε η άμεση εκκίνηση του έργου Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο, που απεξαρτά την Ευρώπη από τα στενά του Βοσπόρου. Και χθες, στα ναυπηγεία της ONEX, παρουσιάστηκε μια ελληνοκορεατική επένδυση για επισκευή και συμπαραγωγή τρένων σε ελληνικό έδαφος, πρώτη φορά έπειτα από δεκαετίες. Σημειώνω ότι την εκδήλωση στήριξε με την παρουσία της και η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, η οποία ευχαρίστησε τους υπουργούς Θεοδωρικάκο και Κυρανάκη για τη συνεργασία με την ONEX και χαρακτήρισε τη νέα επένδυση «στρατηγική επιλογή» για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Όχι άσχημα, αν σκεφτεί κανείς από πού ξεκινήσαμε.
Ο Λαβράνος επέστρεψε στο Πεντάγωνο
Από μια καλή πηγή πληροφορήθηκα ότι εσχάτως ο μεγαλοεπιχειρηματίας Γιάννης Λαβράνος, αφού ταλαιπωρήθηκε όλο αυτό το διάστημα, ξεκίνησε να δραστηριοποιείται (εκ νέου) στην εγχώρια σκηνή. Όχι φυσικά ότι τον ενδιαφέρει και τόσο η Ελλάδα, αφού έχει απλωμένο τραχανά δισεκατομμυρίων εκτός Ελλάδος, βγάζοντας απίστευτα χρήματα, σύμφωνα με τον ίδιο πάντα, ωστόσο για λόγους που συνδέονται προφανώς με την αγάπη του για την πατρίδα, αποφάσισε να συνεχίσει να σπαταλά χρόνο και χρήμα και εντός συνόρων. Στο πλαίσιο αυτό, εσχάτως φαίνεται ότι κινείται πέριξ του Πενταγώνου, εκπροσωπώντας κάποιες μεγάλες εταιρείες που διεκδικούν έργα από το πρόγραμμα Safe. Σε κάθε περίπτωση, η επαναδραστηριοποίηση Λαβράνου αποτελεί ένα ενθαρρυντικό στοιχείο, που έρχεται να προστεθεί στην εμπιστοσύνη που δείχνουν οι ξένοι επενδυτές στη χώρα μας.
