Ο εφτάψυχος Μητσοτάκης
Είναι λογικό οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή να έχουν προκαλέσει ανησυχία σε όλες τις χώρες του πλανήτη Γη, ανάμεσα σε αυτές και στη δική μας. Με αφορμή την έκτακτη σύγκληση του ΚΥΣΕΑ, προσπάθησα να μάθω πώς αξιολογούν στη λαοπρόβλητη κυβέρνησή μας τα δεδομένα μετά το χτύπημα στο Ιράν. Αν και επισήμως απέφυγαν κάθε σχόλιο, κάτι μου λέει ότι οι εξελίξεις επιβεβαιώνουν τη φήμη του προέδρου Μητσοτάκη περί «εφτάψυχου ηγέτη». Και αυτό γιατί, όπως μου επισήμαιναν κάτι καλοί αναλυτές, το γεγονός ότι το Ιράν κατάφερε να περάσει απέναντι σχεδόν στο σύνολο του Αραβικού κόσμου, μόνο ως κέρδος για τη χώρα μας μπορεί να εκληφθεί. Πέραν τούτου, σπεύδω να επισημάνω και το άλλο που μου είπαν, για τις πασίγνωστες σχέσεις που είχαν οι Τούρκοι με τους Ιρανούς, γεγονός που αποδεικνύεται και από την αμηχανία του Ερντογάν να πάρει ξεκάθαρη θέση. Με αυτά και κάτι άλλα, περιμένω με αγωνία τους εν Ελλάδι εκπροσώπους του Πούτιν, όπως κι αυτούς που ενώ την «πέφτουν» στους Τούρκους, επί της ουσίας ρίχνουν νερό στον μύλο τους.
Νέος άξονας υπέρ της Ελλάδας
Όπως σας έγραψα οι εξελίξεις έρχονται να συγκροτήσουν έναν νέο άξονα, ο οποίος αποτελείται από δυνάμεις με τις οποίες έχει σταθερή και διαχρονική σχέση η χώρα μας. Εν προκειμένω, αναφέρομαι στην Ινδία, τους Άραβες, το Ισραήλ και φυσικά τις ΗΠΑ. Αν κάτι κοινό συνδέει τους ως άνω, είναι είτε οι κακές είτε στην καλύτερη ουδέτερες σχέσεις με την Τουρκία. Οπότε είναι περιττό να σας πω γιατί βγαίνουμε κερδισμένοι από τη διαμόρφωση του νέου τοπίου.
Η αγωνία της θείας μου για τη Σούδα
Αν και, όπως έχω καταλάβει, η θεία μου είναι γενικώς με τους Αμερικανούς, αδιαφορώντας αν της υπερδύναμης ηγούνται οι Ρεπουμπλικανοί ή οι Δημοκρατικοί, δεν σας κρύβω ότι το Σαββατοκύριακο τα είδε σκούρα, αφού φοβήθηκε μην τη στείλουν οι Ιρανοί μια ώρα νωρίτερα στην αγκαλιά του μακαρίτη του μπάρμπα μου. Η 86χρονη Χανιώτισσα ανησύχησε μήπως και «σκάσει» κανένας πύραυλος των Ιρανών στη Σούδα. Με αφορμή την ανησυχία της θείας μου, άρχισα να τηλεφωνώ δεξιά κι αριστερά, διευρύνοντας τη σχετική πιθανότητα. Όπως μου είπαν, είναι εξαιρετικά δύσκολο να συμβεί κάτι τέτοιο, δεδομένου ότι βρισκόμαστε στην τρίτη ζώνη (λέει) επικινδυνότητας. Η πρώτη προφανώς και είναι το Ισραήλ και οι αμερικανικοί στόχοι που βρίσκονται πέριξ του Ιράν. Μετά ακολουθούν ο Λίβανος και η Κύπρος και πολύ πιο μακριά εμείς. Φυσικά, πρέπει να σας πω ότι η εμβέλεια των πυραύλων είναι 2.000 χιλιόμετρα, που ποτέ δεν την έχουν πετύχει στον μέγιστο βαθμό, με τη Σούδα να απέχει από το Ιράν 2.200 χιλιόμετρα. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο μακαρίτης ο μπάρμπας μου δεν κινδυνεύει να βρεθεί αγκαλιά έπειτα από χρόνια με την αγαπημένη του.
Αγωνία για τους «εγκλωβισμένους» στο Ντουμπάι
Αν και γενικώς δεν ζηλεύω τους ανθρώπους, δεν σας κρύβω ότι χθες το απόγευμα ένιωσα ένα τέτοιο συναίσθημα, ακούγοντας ότι ο υπουργός Γεραπετρίτης δίνει μάχη με τον χρόνο, στην προσπάθειά του να «απεγκλωβίσει» κάτι δυστυχισμένους και δυστυχισμένες που πήγαν για ένα ποτό και κάτι ψώνια στο Ντουμπάι και έχουν μείνει στην κυριολεξία στον δρόμο. Και δεν μιλάμε για πέντε δέκα Έλληνες, αλλά για 3.000 ωραίους και ωραίες, που δεν περίμεναν το χτύπημα Τραμπ και ξέμειναν στο εξωτικό Ντουμπάι, με αποτέλεσμα να αναζητούν από το πρωί του Σαββάτου τρόπο να επιστρέψουν στην Ελλάδα. Κάπου εδώ ανέλαβε δράση ο υπουργός Γεραπετρίτης, αφού εκτός του ότι αυτοί οι ταλαίπωροι που εγκλωβίστηκαν στο Ντουμπάι δεν μπορούν να πετάξουν, έχουν μείνει στην κυριολεξία στον δρόμο (για να ακριβολογώ στην άμμο), δεδομένου ότι δεν υπάρχουν δωμάτια στα ξενοδοχεία ούτε για δείγμα. Άντε τώρα να έχεις πάει για διασκέδαση ή για καμιά αρπαχτή, να έχεις ψωνίσει ρολόγια και τσάντες και από την Κυριακή να σε έχουν πετάξει έξω από το ξενοδοχείο, περιμένοντας τον Γεραπετρίτη να σε προτεραιοποιήσει για να μπεις στο πρώτο αεροπλάνο, όταν θα ξεκινήσουν εκ νέου να πετούν τα αεροπλάνα. Μέχρι πρότινος είχα κάτι αιτήματα κυρίως για νοσοκομεία και κάτι κλήσεις της Τροχαίας, που ευτυχώς δεν σβήνουν πλέον. Χθες με πήραν δυο φίλες μου, μήπως και τις βολέψω (με την καλή έννοια) έστω και στο υπόγειο της ελληνικής πρεσβείας στο Ντουμπάι.
Πάνω από 15.000 Έλληνες στα Εμιράτα
Κι επειδή όλο γκρινιάζουμε, ο πόλεμος στο Ιράν ήταν μια καλή ευκαιρία για να φανεί πόσο χορτάτοι είμαστε. Γιατί δεν το λες και ανέχεια όταν διαπιστώνεις (έστω και υπό αυτές τις δυσάρεστες συνθήκες) ότι πάνω από 15.000 Έλληνες βρίσκονται στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, υποθέτω όχι επειδή η μοίρα τους «πέταξε» στη ζάπλουτη έρημο, αλλά επειδή επέλεξαν να πάνε για να περάσουν όμορφα ένα Σαββατοκύριακο. Από προχθές, που τα έχουν δει σκούρα, μπήκαν στην πλατφόρμα του ΥΠΕΞ, προκειμένου να δηλώσουν τη διάθεσή τους (η ψυχούλα τους το ξέρει) για επαναπατρισμό. Άντε τώρα να έχεις πάει στο Ντουμπάι, να τα έχεις «σπάσει» στις απίστευτες κλαμπάρες, να έχεις κάνει και ένα πέρασμα από το εκεί Nammos, να σου έχουν ψωνίσει δυο τρεις τσάντες και να φτάνεις στο σημείο να ψάχνεις έστω και μια σκηνή για να τη βγάλεις το βράδυ. Για όλους αυτούς και για κάτι άλλους, πραγματοποιήθηκαν αλλεπάλληλες συσκέψεις (υπό τον υπουργό Γεραπετρίτη) χθες το απόγευμα, προκειμένου όταν «ανοίξουν» οι ουρανοί να πετάξουν οι εγκλωβισμένοι συμπατριώτες μας.
Οι συμφωνίες για τον Κάθετο Διάδρομο
Όπως σας έχω πει, η μόνη σχέση που είχα μέχρι πρότινος με το αέριο ήταν αυτή με τα αέρια που εξάγονται κατά διαστήματα από τον ανθρώπινο οργανισμό. Απ’ όλα τα άλλα δεν σκαμπάζω σχεδόν τίποτα. Γι’ αυτό και τελικά μπερδεύτηκα με τα νέα από την Ουάσιγκτον την προηγούμενη εβδομάδα και την πορεία του project του Κάθετου Διαδρόμου. Από τη μία είδα χαρές (πάνω από μία, σαν τις Τρεις Χάριτες) και πανηγύρια για μια σειρά συμφωνιών που υπογράφηκαν εκεί μεταξύ κρατών ή κρατικών εταιρειών και της ελληνικής Atlantic SEE LNG, αλλά ύστερα από λίγο μπερδεύτηκα, παρακολουθώντας τους πανηγυρισμούς, αφού κατάλαβα ότι εκτός από μένα, σαν να μπερδεύτηκαν και οι κυβερνητικοί (μας), που μάλλον δεν κατάλαβαν τι ακριβώς προέβλεπαν οι σχετικές συμφωνίες. Εκεί που είχα μπερδέψει τα μπούτια μου, παράλληλα με την αγωνία που με είχε καταβάλει να επιστρέψουν στην Αθήνα κάτι φίλες από το Ντουμπάι, προσπάθησα να ξεμπερδευτώ. Απλώνοντας τα κοντά ποδαράκια μου, συνειδητοποίησα, αν και δεν σκαμπάζω από αυτά, ότι το μόνο σίγουρο που έχουμε υπογράψει είναι να αγοράζουμε (ως ΔΕΠΑ και όχι μόνο) από την Atlantic σημαντικές ποσότητες αμερικανικού LNG για ένα χρονικό διάστημα, όχι και τόσο μεγάλο, όπως αυτό που αγόραζε μέχρι πρότινος από τους Ρώσους η ΔΕΠΑ. Αυτό γιατί από τα 30 χρόνια συμβάσεων με τους Αζέρους και τους Ρώσους, πέσαμε στα 25 χρόνια συμφωνιών με τους Αμερικανούς. Να σας πω επίσης ότι, έχοντας ξεμπερδέψει τα μπούτια μου, συνειδητοποίησα ότι οι συμφωνίες που υπογράψαμε ενισχύουν τα οικονομικά συμφέροντα των εταιρειών που συμμετέχουν στην Atlantic, αλλά και τον γεωπολιτικό χαρακτήρα του εγχειρήματος.
Η «εισβολή» των Αλβανών
Εκεί που είχα απλώσει τα κοντά ποδαράκια μου (μετά βίας ξεπερνούν τους 50 πόντους), άρχισα να ανησυχώ όταν άκουσα (για την ακρίβεια διάβασα) ότι η Αλβανία θέλει να κάνει και εκείνη FSRU και μάλιστα το έθεσε ως όρο στη συμφωνία που υπέγραψε. Και κάπου εδώ άρχισα να αναρωτιέμαι, έχοντας διαχρονικά και ένα μικρό θεματάκι με τον Ράμα και τα τσαλιμάκια του. Ανάμεσα στις ερωτήσεις που έκανα στον εαυτό μου Σαββατιάτικα, ήταν και οι κάτωθι. Τι το θέλει η Αλβανία το FSRU; Με ποιον αγωγό φυσικού αερίου θα το συνδέσει και για ποιον σκοπό; Είναι η κατανάλωση φυσικού αερίου στην Αλβανία τέτοια ώστε να δικαιολογεί ένα FSRU που έχει δυναμικότητα 4,5 με 5 BCM τον χρόνο; Αφού σταμάτησα να υποβάλλω σε ερωτήματα τον εαυτό μου, δεν ξέρω τι με έκανε να σκεφτώ ότι το FSRU των Αλβανών θα χρηματοδοτηθεί από τους Αμερικανούς ως εναλλακτική (plan b) του ελληνικού διαδρόμου προς τα βόρεια. Επειδή όπως εγώ, έτσι και κάτι άλλοι της κυβέρνησης, προφανώς και δεν έχουν καταλάβει τι ακριβώς έχουμε υπογράψει (και εδώ θυμήθηκα τον συχωρεμένο τον μπάρμπα μου, που συχνά πυκνά έλεγε ότι την υπογραφή σου και την… πρέπει να ξέρεις πού τη βάζεις), υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο να μας την κάνουν οι Αλβανοί από εκεί που δεν το περιμένουμε. Γι’ αυτό και τίποτα δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο με τη νέα διοίκηση στην Ουάσιγκτον. Εν προκειμένω, ο ύπνος δεν βοηθάει. Άλλωστε, αυτός (ο ύπνος) ήταν η αιτία που οι σύμμαχοι αποβιβάστηκαν επιτυχώς στη Νορμανδία το ’44. Ο επικεφαλής των γερμανικών στρατευμάτων είχε πέσει σε βαθύ ύπνο και αυτό άλλαξε τον ρου της ιστορίας της Ευρώπης. Ας ελπίσουμε ότι δεν θα πάθουμε τα ίδια και θα βρεθούμε ξαφνικά με τους Αλβανούς ρυθμιστές των αμερικανικών συμφερόντων στην περιοχή. Μην ξεχνάμε ότι έχουν το πλεονέκτημα να μη δεσμεύονται από τους περιορισμούς της ΕΕ, κάτι που σίγουρα θα διευκολύνει τη σχέση τους με τη νέα διοίκηση στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
! Με την ευκαιρία, να σας πω ότι ο Αλβανός Ράμα, αν δεν το γνωρίζουν εκεί στο Μαξίμου, είχε διαχρονικά καλές σχέσεις με το σύστημα Τραμπ.
Και οι Τούρκοι στο παιχνίδι
Εκτός, όμως, από τους Αλβανούς, πρωταγωνιστικό ρόλο στο «παιχνίδι» της κάλυψης των ενεργειακών αναγκών της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης διεκδικούν και οι Τούρκοι, με «όπλο» τα πέντε τερματικά LNG που ήδη διαθέτουν και τις μακροχρόνιες συμφωνίες για προμήθεια LNG που έχουν υπογράψει, όπως αυτή της κρατικής εταιρείας Botas με τη βουλγαρική Bulgargaz ήδη από το 2023 και αυτές με τη Shell, την ExxonMobil και την Total Energies, που ακολούθησαν. Το συμπέρασμα είναι ότι τίποτε δεν είναι και δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο με τη σημερινή κυβέρνηση Τραμπ, απεναντίας κάτι μου λέει ότι απαιτείται διαρκής προσπάθεια και επαγρύπνηση, για να προστατευθεί και να ενισχυθεί το όποιο ενεργειακό κεκτημένο, που κάθε άλλο παρά εγγυημένο είναι. Και όσο εδώ κάποιοι διστάζουν να υπογράψουν μακροχρόνιες συμφωνίες, σκεπτόμενοι το υψηλότερο κόστος (σε σχέση με τις κατ’ επίφαση «εναλλακτικές», που έχουν ημερομηνία λήξης, όπως το ρωσικό αέριο), χωρίς να λαμβάνουν υπόψη το premium που εμπεριέχει η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, η Ελλάδα κινδυνεύει να μείνει πίσω στο παιχνίδι της ενεργειακής κυριαρχίας στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη και να χάσει το πλεονέκτημα από τους Αλβανούς, τους Τούρκους ή και τους δύο μαζί. Και ξέρετε πώς λέγεται αυτό με τους δύο μαζί και δη σε ένα κρεβάτι…
Η Τουρκία «επιβεβαιώνει» Σαμαρά
Και μια και έπιασα τα ενεργειακά, να σας πω ότι δεν πρόλαβε να στεγνώσει το μελάνι από την ανακοίνωση του προέδρου Σαμαρά, ο οποίος «ανακάλυψε» ότι η συμφωνία με τη Chevron οδηγεί δήθεν σε εκχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, και η Τουρκία κατέθεσε επιστολή προς τα Ηνωμένα Έθνη με περιεχόμενο που διαψεύδει (αν είναι δυνατόν) εκκωφαντικά τη συλλογιστική του πρώην πρωθυπουργού. Για να σας το κάνω πιο λιανά, ενώ ο αρχηγός Αντώνης κατηγορεί τον πρόεδρο Μητσοτάκη και τον παλιό του στενό συνεργάτη, υπουργό Παπασταύρου, για «παιχνίδια» με τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, οι άσπονδοι γείτονες κινούνται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση: Καταγγέλλουν τις συμφωνίες με τη Chevron, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζουν, κατά την πάγια και αυθαίρετη ερμηνεία τους, τα «κυριαρχικά δικαιώματα» της Τουρκίας και τα εξωτερικά όρια της υποτιθέμενης δικής της ΑΟΖ. Μάλιστα, αν κατάλαβα καλά (γιατί από αυτά δεν καταλαβαίνω και πολλά), η τουρκική επιχειρηματολογία εδράζεται στις γνωστές μονομερείς της καταθέσεις στον ΟΗΕ, που στηρίζονται στο λεγόμενο άκυρο και ανυπόστατο τουρκολιβυκό μνημόνιο, που η Ελλάδα, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η διεθνής κοινότητα έχουν απορρίψει ως νομικά αβάσιμο. Με απλά λόγια, αν οι συμφωνίες με τη Chevron συνιστούσαν πράγματι «υποχώρηση», δύσκολα θα προκαλούσαν τέτοια έντονη αντίδραση από την Άγκυρα. Οι εξελίξεις δείχνουν ότι η άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, ενοχλεί, και στο εξωτερικό δυστυχώς και στο εσωτερικό – και αυτό από μόνο του λέει πολλά.
Οι «φωτογραφίες» στους διαγωνισμούς κατάρτισης του Ψηφιακής Διακυβέρνησης
Επί μήνες ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, προσπαθούσε να αφαιρέσει κάθε φωτογραφική διάταξη από κάτι διαγωνισμούς κατάρτισης σε ψηφιακές τεχνολογίες, συνολικού ύψους άνω των 70 εκατ. ευρώ, που προωθούσαν οι υπηρεσίες του υπουργείου, σε συνεργασία με κοινωνικούς εταίρους. Όπως μου λένε, οι επίμαχοι διαγωνισμοί πήγαν σχεδόν έναν χρόνο πίσω, αλλά, όπως αποδεικνύεται από τις δύο πρώτες προκηρύξεις έργων, από το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ και την Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων Ελλάδος, οι «φωτογραφίες» τελικά έμειναν! Για να γίνω συγκεκριμένος, αφού δεν θέλω να αδικώ κανέναν σε αυτό τον μάταιο κόσμο, πρόκειται για τον διαγωνισμό κατάρτισης της ΓΣΕΒΕΕ, που προκηρύχθηκε στις 3 Φεβρουαρίου (κάπου εκεί έσκασε η υπόθεση Παναγόπουλου), προϋπολογισμού 2,7 εκατ. ευρώ για «Δράσεις συμβουλευτικής και επαγγελματικής κατάρτισης εργαζομένων σε θέματα αξιοποίησης και διαχείρισης καινοτόμων ψηφιακών τεχνολογιών» (ωραίος τίτλος) και τον διαγωνισμό της ΚΕΕΕ, ύψους 2,77 εκατ. (με δικαίωμα προαίρεσης για αύξηση κατά 50%), με τον ωραίο τίτλο «Ενέργειες συμβουλευτικής και κατάρτισης εργαζομένων στις περιφέρειες μετάβασης». Ο υπουργός Παπαστεργίου, που χρειάστηκε μήνες για να σβήσει τις φωτογραφικές διατάξεις, έλεγε σε συνομιλητές του πως οι διαγωνισμοί θα είναι ανοικτοί σε ολόκληρη την αγορά κατάρτισης. Τελικά, όμως, κατά σύμπτωση, και οι δύο προκηρύξεις περιέχουν μια ωραία παραγραφούλα με τον τίτλο «Ειδική απαιτούμενη εμπειρία», μέσω της οποίας οι υποψήφιοι περιορίζονται σε πέντε έξι εταιρείες! Δηλαδή στις γνωστές εταιρείες που λυμαίνονται τα προγράμματα κατάρτισης των τελευταίων ετών. Η συγκεκριμένη παράγραφος (στη σελίδα 24 της προκήρυξης της ΓΣΕΒΒΕ) προβλέπει πως οι υποψήφιοι πρέπει να έχουν αναλάβει τουλάχιστον ένα έργο «με ομάδα στόχο εργαζόμενους ή ανέργους, που να περιλαμβάνει την παροχή υπηρεσιών συμβουλευτικής και επαγγελματικής κατάρτισης το οποίο ανέρχεται κατ’ ελάχιστον στο 50% του προϋπολογισμού της υπό ανάθεσης σύμβασης, εξαιρουμένου ΦΠΑ». Η παραγραφούλα είναι ίδια και στις δύο προκηρύξεις, απλά στη δεύτερη, αυτή της ΚΕΕΕ, το 50% έχει γίνει 40%, με την αγορά να θεωρεί πως δεν αλλάζει τίποτα. Πέντε έξι μπορούν να πάρουν τη δουλειά.
Δείτε τα σχετικά έγγραφα: για ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ 1, 2 και Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων 3, 4
Μπλόκο από ΕΕ στα λεφτά του ΕΣΠΑ
Από μια καλή πηγή, από αυτές που σπάνια με ρίχνουν στα βράχια, έμαθα ότι την προηγούμενη εβδομάδα ήρθε επιστολή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που, όπως έμαθα, υποχρεώνει την Ελλάδα να βγάλει εκτός ΕΣΠΑ όλες τις δαπάνες των καταρτίσεων των κοινωνικών εταίρων. Ύστερα, όμως, από παράκληση των δύο γενικών γραμματέων του Παπαθανάση, η επιστολή ήρθε ως εμπιστευτική, δηλαδή προωθήθηκε στους δύο γραμματείς, χωρίς κοινοποίηση σε υπηρεσίες! Αν δεν το καταλάβατε, προσπαθούν να κρύψουν τη λυπητερή, αν και αυτές οι λυπητερές δύσκολα κρύβονται.
Το τριπλό χτύπημα Πιερρακάκη στις «πονηριές» τραπεζών και servicers
Το σύνθημα «νομιμότητα παντού», που έχει εξαγγείλει ο πρόεδρος Μητσοτάκης, έχει εφαρμογή και στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης. Κι αυτό γιατί μέσα σε λίγες ημέρες ο υπουργός Πιερρακάκης φρόντισε να στείλει τρία διαδοχικά μηνύματα σε τράπεζες και servicers, με κοινό παρονομαστή ότι ο νόμος δεν εφαρμόζεται επιλεκτικά. Για τις χρεώσεις των τραπεζών διαβάσατε ήδη από την προηγούμενη εβδομάδα, για το αυστηρό μήνυμα προς όσους δοκίμασαν να ερμηνεύσουν τον νόμο «δημιουργικά». Στην επιστολή του το υπουργείο Οικονομικών υπενθύμισε, ευγενικά μεν, αδιαπραγμάτευτα δε, ότι ο νόμος πρέπει να εφαρμοστεί χωρίς «πονηριές», καθιστώντας σαφές ότι ήταν η τελευταία προειδοποίηση. Το επόμενο μέτωπο αφορά τον εξωδικαστικό μηχανισμό και την επιστολή της ΓΓ Ιδιωτικού Χρέους προς την Ένωση Τραπεζών. Όπως τονίζεται, υπάρχουν τράπεζες που, μόλις ένας πολίτης εκδηλώνει ενδιαφέρον για τον εξωδικαστικό (χωρίς καν να έχει υποβάλει αίτηση), του «κλείνουν την πόρτα» σε κάρτες και νέα δάνεια – κάτι που φυσικά δεν συνάδει με το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο. Έτσι, το υπουργείο ξεκαθάρισε ότι κάτι τέτοιο είναι παράνομο, απαιτώντας να σταματήσουν αυτήν την πρακτική. Η τρίτη και τελευταία παρέμβαση ήρθε στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας σχετικά με τους servicers. Η ενοποίηση των ελέγχων και η σύσταση ειδικής επιτροπής που θα εξετάζει καταγγελίες δανειοληπτών βάζουν τέλος στη διάχυση της ευθύνης διερεύνησης των καταγγελιών. Πλέον ο έλεγχος γίνεται συντεταγμένος και συστηματικός. Το μήνυμα είναι ένα: Όπου διαπιστώνεται ότι κάποιος παρεκκλίνει από τον νόμο, θα εφαρμόζεται ο νόμος. Χωρίς αστερίσκους. Κάτι μου λέει ότι, με αυτά και κάτι άλλα που ακούω, τα συγκεκριμένα παλικάρια σε πολύ λίγο θα τα βρουν σκούρα.
Περισσότερο μνημόσυνο, λιγότερο κίνημα
Αν έπρεπε κάποιος να περιγράψει με μια φράση τη φετινή εικόνα των διαδηλώσεων για την επέτειο των Τεμπών, θα έλεγε ότι οι εκδηλώσεις του Σαββάτου έμοιαζαν περισσότερο με συλλογικό μνημόσυνο παρά με εξέγερση όπως οι περσινές. Πριν από δώδεκα μήνες, στον αστερισμό της «ξυλολιάδας», οι γεμάτες πλατείες και δρόμοι εξέπεμπαν ένα μήνυμα «πολιτικού σεισμού», το οποίο σε καμία περίπτωση δεν επαναλήφθηκε φέτος. Σε όσους παρακολουθούσαν τις πολιτικές εξελίξεις πριν από την οικονομική κρίση, θα έλεγα ότι σε μεγάλο βαθμό μου θύμισαν τα «Δεκεμβριανά» του 2008. Στις πρώτες διαδηλώσεις το καθολικό σοκ οδήγησε τότε σε διαγενεακή φόρτιση και πάνδημη συμμετοχή, ωστόσο η πολιτική και κομματική εκμετάλλευση ενός τραγικού γεγονότος σύντομα απομάκρυνε τον κόσμο που τότε για πρώτη φορά βγήκε στους δρόμους. Έτσι και τώρα, η περσινή κοινωνική έκρηξη δείχνει να εξελίσσεται σε μια επετειακή τελετουργία, με υπολογίσιμο, αλλά περιορισμένο και πολιτικά περιχαρακωμένο ακροατήριο. Και αυτή η μετατόπιση από την καθολικότητα στη σταθεροποίηση είναι η πιο ουσιαστική διαφορά μεταξύ των εκδηλώσεων του 2025 και του 2026.
Πολλοί, αλλά κατά πολύ λιγότεροι από πέρυσι
Όποιος ισχυριστεί ότι οι συγκεντρώσεις του Σαββάτου ήταν «μικρές», απλώς δεν λέει την αλήθεια. Ο κόσμος ήταν πολύς, οι πλατείες γέμισαν, το μήνυμα παρέμεινε ισχυρό. Από την άλλη, ψέματα θα πει και όποιος επιχειρεί να πείσει ότι υπήρχε το ίδιο πλήθος και ο ίδιος παλμός με πέρυσι. Αρχικά, πέρυσι δεν είχαμε «μία» κινητοποίηση, αλλά έναν ολόκληρο κύκλο διαδηλώσεων, που ξεκίνησε πριν από την επέτειο, κατέγραψε την κορύφωση της συναισθηματικής έντασης στις εκδηλώσεις της 28ης Φεβρουαρίου, που με τη σειρά τους ανατροφοδότησαν για αρκετό διάστημα έναν κύκλο οργής. Φέτος η εικόνα ήταν διαφορετική. Σίγουρα πολυπληθής, αλλά σαφώς μικρότερη σε όγκο. Περισσότερο, όμως, από τα φωτογραφικά ντοκουμέντα, η διαφορά νομίζω αποτυπώθηκε στο newsfeed όλων μας. Απλώς κάντε τη σύγκριση με πέρυσι. Πόσοι γνωστοί σας ανέβαζαν πέρυσι στιγμιότυπα από τις διαδηλώσεις και πόσοι φέτος; Κρίνοντας από το δικό μου timeline, αλλά και του κύκλου μου, φέτος δεν είδα κόσμο, πέρα από τους «συνήθεις συμμετέχοντες στις διαδηλώσεις». Δεν το γράφω σε καμία περίπτωση υποτιμητικά αυτό, αλλά για να περιγράψω εκείνους που θεωρούν τις διαδηλώσεις κομμάτι της πολιτικής τους ταυτότητας. Εκείνοι, λοιπόν, βρέθηκαν προχθές στο Σύνταγμα, στη Θεσσαλονίκη, στη Λάρισα και αλλού. Ωστόσο, αυτοί που πέρυσι εμφανίστηκαν αυθόρμητα και για πρώτη φορά στον δρόμο φέτος δεν το επανέλαβαν.
Η Μαρία (και το κόμμα της) στο περιθώριο
Η Μαρία Καρυστιανού υπήρξε πέρυσι το πρόσωπο όχι μόνο των συγκεντρώσεων, αλλά και του πολιτικού αιτήματος των Τεμπών. Στο πρόσωπό της πολίτες απ’ όλους τους πολιτικούς χώρους έβλεπαν το ηθικό αίτημα, σχετικά με το τραγικό δυστύχημα. Δώδεκα μήνες μετά, οι διοργανωτές φρόντισαν (όχι και τόσο διακριτικά) να μη μιλήσει. Και το πιο εντυπωσιακό; Ουσιαστικά δεν κουνήθηκε φύλλο. Και με πλήρη επίγνωση ότι θα στεναχωρήσω όχι μόνο την οσονούπω πρόεδρο Μαρία, αλλά και τη γερόντισσα Ακυλίνα, αυτό λέει περισσότερα απ’ όσα δυσοίωνα αποτυπώνουν οι δημοσκοπήσεις. Όταν ένα πρόσωπο από κεντρικό σύμβολο μετατρέπεται σε περιφερειακή παρουσία χωρίς αναταράξεις, σημαίνει ότι το κέντρο βάρους έχει ήδη μετακινηθεί. Αν η περσινή της δυναμική θεωρούνταν εφαλτήριο για πολιτική κεφαλαιοποίηση, η φετινή εικόνα δείχνει το αντίθετο. Ότι όσοι κατέβηκαν να διαμαρτυρηθούν για τα Τέμπη δεν οργανώθηκαν γύρω της, ούτε διαμόρφωσαν μια «κοινωνική μάζα» που περιμένει να αποκτήσει κομματική έκφραση. Και, μετά το χθεσινό, δεν θα εκπλαγώ αν η δημοσκοπική φθορά της Καρυστιανού γίνει ακόμα εντονότερη στις επόμενες μετρήσεις.
Τα Τέμπη «στρίβουν» αριστερά
Συνεχίζοντας την «ανατομία» των διαδηλώσεων, νομίζω είναι ξεκάθαρο ότι η φετινή επέτειος είχε πιο σαφές ιδεολογικό αποτύπωμα. Και αυτό γιατί οι παραδοσιακές δυνάμεις της Αριστεράς (με πρώτο το ΚΚΕ) αντιμετώπισαν τις εκδηλώσεις ως ευκαιρία επίδειξης οργανωτικής ισχύος. Πέρυσι πίστεψαν ότι ο κόσμος που κατέβηκε στις πορείες θα τους ακολουθήσει κομματικά. Αντί γι’ αυτό, είδαν την κοινωνική οργή της «ξυλολιάδας» να πριμοδοτεί τον χώρο της «σκληρής δεξιάς». Και, σαν να μην έφτανε αυτό, είδαν τη Μαρία Καρυστιανού να ετοιμάζεται να κεφαλαιοποιήσει πολιτικά τις κινητοποιήσεις σε ένα εγχείρημα τύπου «Νίκη 2.0». Όλα αυτά σίγουρα λειτούργησαν σαν καμπανάκι για τις ηγεσίες των κομμάτων, με αποτέλεσμα μια πιο συμπαγή, πιο «παραδοσιακή» αριστερή παρουσία στις φετινές εκδηλώσεις. Είδαμε, έτσι, περισσότερα σωματεία, περισσότερα εργατικά κέντρα, αλλά και συνθήματα πολύ πιο ιδεολογικοποιημένα («τα κέρδη τους, οι ζωές μας») σε σχέση με τα περσινά («δεν έχω οξυγόνο»). Και αυτό σίγουρα μπορεί να μεταφραστεί σε πολιτικά οφέλη για τον συγκεκριμένο χώρο, αλλά με εξίσου μεγάλο βαθμό βεβαιότητας εξασθενεί τα σχέδια όσων έβλεπαν στα Τέμπη ένα «turning point» για το πολιτικό σύστημα συνολικά.
Το κυβερνητικό πάθημα έγινε μάθημα
Πέρα, όμως, από την πολιτική ανάλυση, νομίζω ότι η βασική διαφορά των περσινών με τις φετινές διαδηλώσεις έχει να κάνει με το αφήγημά τους. Πέρυσι το Μαξίμου (όχι το κτίριο) αιφνιδιάστηκε από την ιστορία περί «αγνώστου φορτίου», που έστησαν διάφοροι «πραγματογνώμονες» αγνώστου αντικειμένου. Όταν, μάλιστα, η «ξυλολιάδα» απέκτησε και συναισθηματική φόρτιση («δεν έχω οξυγόνο»), το μισό Υπουργικό Συμβούλιο σκέφτηκε να κατέβει κι αυτό στις διαδηλώσεις. Κάπως έτσι, πριν από έναν χρόνο βρέθηκαν τρεις -τότε- υπουργοί (Άδωνις, Βορίδης, Μαρινάκης) και άλλοι τόσοι βουλευτές, να προσπαθούν να αποδείξουν ότι η κυβέρνηση δεν είναι ελέφαντας. Τι άλλαξε και φέτος το κλίμα δεν ήταν ίδιο με πέρυσι; Πρώτον, ότι το Μαξίμου επανήλθε στις «εργοστασιακές ρυθμίσεις» και έψαξε τις κατηγορίες εναντίον του, με αποτέλεσμα οι ιστορίες για αγρίους να ξηλωθούν πιο γρήγορα και από σκισμένο πουλόβερ. Και, δεύτερον, ότι η δικαστική διερεύνηση έκανε σημαντικά βήματα μπροστά, με αποτέλεσμα να αποδειχθεί ότι αυτοί που δεν θέλουν να ξεκινήσει η δίκη είναι οι ίδιοι με αυτούς που φώναζαν για δικαιοσύνη – κάτι που είχε φανεί καιρό πριν από τις περσινές κινητοποιήσεις, αλλά οι καλόπιστοι κυβερνητικοί δυσκολεύονταν να το δουν.
Η λαθροχειρία του συντρόφου Τσουκαλά
Βλέποντας το Σάββατο νωρίς το μεσημέρι την ανάρτηση του αγαπημένου της στήλης, Κώστα Τσουκαλά, για την επέτειο των Τεμπών, δεν σας κρύβω ότι κάτι δεν μου πήγαινε καλά. Ωστόσο, θεώρησα ότι έφταιγε αυτό το ελαφρώς ασύντακτο «Σήμερα τρία χρόνια μετά. Δεν ξεχνάμε», οπότε προσπέρασα. Διαβάζοντας, ωστόσο, τη χθεσινή ανάρτηση του Δημήτρη Αλικάκου (αρχισυντάκτης των «Ελληνικών Hoaxes»), διαπίστωσα ότι το πρόβλημά μου με την ανάρτηση του εκπροσώπου Τύπου του ΠΑΣΟΚ είχε να κάνει με τη φωτογραφία που επέλεξε. Βλέπετε, ο σύντροφος Τσουκαλάς χρησιμοποίησε μία φωτογραφία από τις περσινές διαδηλώσεις, γράφοντας «σήμερα τρία χρόνια μετά», όχι στις 8 το πρωί, αλλά περασμένες 12 το μεσημέρι. Και επειδή εχθρός του κακού είναι το χειρότερο, ο Αλικάκος καταγγέλλει ότι, όταν το επισήμανε στον εκπρόσωπο Τσουκαλά, ο τελευταίος θεώρησε καλή ιδέα να τον μπλοκάρει και να συνεχίσει όμορφα και ευχάριστα τη μέρα του. Όπως ειρωνικά, αλλά εύστοχα, παρατηρεί ο Αλικάκος στην ανάρτησή του: «Κατά τα άλλα: “Η δικαιοσύνη και η αλήθεια αδιαπραγμάτευτο χρέος μας”». Τώρα, αν στο ΠΑΣΟΚ πιστεύουν ότι με τέτοιες λαθροχειρίες η βελόνα θα κουνηθεί προς τα πάνω, εγώ δεν έχω να πω κάτι παραπάνω – όχι τίποτε άλλο, σέβομαι απεριόριστα τους ανθρώπους που πιστεύουν στα θαύματα και προσμένουν ένα τέτοιο για τους ίδιους.
Ο Οντόνι συζητάει με τον Κυριακού
Προ ημερών στη Liquid του Ροδόλφου Οντόνι μάζεψαν τους εργαζόμενους, προκειμένου να τους ενημερώσουν ότι «παγώνουν» όλα μέχρι τις 30/6. Με αφορμή τη συγκεκριμένη πληροφορία, να σας πω ότι κάπου άκουσα ότι ο Οντόνι σκέφτεται σοβαρά να πουλήσει όλο (μα όλο) τον όμιλο, συμπεριλαμβανομένου του Gazzetta. Μάλιστα, έμαθα ότι ανάμεσα στους επίδοξους αγοραστές είναι και ο Θοδωρής Κυριακού του ΑΝΤ1. Λέτε να κάνει το θαύμα του από τα αποδυτήρια ο Μπλερ;
Η ιστορία του Μιχαήλ και οι έμποροι πατριωτισμού
Μέσα στο Σαββατοκύριακο βρήκα λίγο παραπάνω χρόνο να διαβάσω το καθηλωτικό ρεπορτάζ του Κώστα Ονισέκνο στο ομόσταβλο -πλέον- iefimerida για τον Μιχαήλ από τη Μαριούπολη. Για όποιον δεν θυμάται (και για πολλούς που κάνουν πως δεν θυμούνται), πρόκειται για τον ομογενή που απευθύνθηκε, μαζί με τον πρόεδρο Ζελένσκι, στο ελληνικό Κοινοβούλιο όταν ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία. Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά, ο Μιχαήλ λογίζεται ως αγνοούμενος, με τη σύζυγό του να εξιστορεί τη ζωή τους, αλλά και την απόφασή του να καταταγεί στο Τάγμα Αζόφ «για να υπερασπιστεί την οικογένειά του». Μάλιστα, στη συνέντευξη αναφέρει ότι «οι Ρώσοι έχουν απαγάγει περίπου 20.000 παιδιά από τις κατεχόμενες περιοχές». Κάποιος καλοπροαίρετος θα περίμενε από τους πατριώτες που δήθεν κόπτονται για την προστασία της πατρίδας μας να συγκινηθούν από το δράμα του πατριώτη μας και της Ουκρανίας. Θα μου πείτε, εδώ δεν συγκινήθηκαν όταν είδαν τον Μιχαήλ σε ζωντανή μετάδοση. Μάλιστα, λίγα λεπτά μετά την εμφάνισή του στη Βουλή, ένας από τους πρώτους που έσπευσαν να τον κακολογήσουν δεν ήταν άλλος από τον φίλο μου τον Αντώνη τον Σαμαρά, που είχε σχολιάσει ως «μεγάλο λάθος» τη φιλοξενία του Μιχαήλ στη Βουλή των Ελλήνων. Βλέπετε, το γεροντάκι του Muppet Show δεν είχε τότε κανένα πρόβλημα να ευθυγραμμιστεί με τις «προοδευτικές δυνάμεις» (που προωθούν τη «woke ατζέντα»), σύμφωνα με τις οποίες ο Μιχαήλ ήταν ναζί και αμαύρωσε με την παρουσία του το Κοινοβούλιο. Θα μου πείτε, τι πάω και θυμάμαι τώρα… Δεν τα θυμάμαι για το τότε, αλλά για το τώρα, που από την ασφάλεια του καναπέ τους οι έμποροι πατριωτισμού πουλάνε αγωνία για την Ελλάδα και ζητάνε πρότυπα για την κοινωνία. Όταν, όμως, είχαν τα παραδείγματα μπροστά τους, κοιτούσαν αλλού – βασικά, κοιτούσαν από τότε την εσωκομματική αντιπολίτευση.
