Το Ιράν φαίνεται να αξιοποιεί ολοένα και περισσότερο τα κρυπτονομίσματα ως εργαλείο άμυνας απέναντι στη νομισματική κρίση και τις διεθνείς κυρώσεις, σύμφωνα με έκθεση της εταιρείας ανάλυσης blockchain Elliptic.
Για το σκοπό αυτό η κεντρική Τράπεζα του Ιράν αγόρασε μέσα στον τελευταίο χρόνο ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία συνδεδεμένα με το δολάριο αξίας άνω των 500 εκατ. δολαρίων.
Στόχος των κινήσεων αυτών ήταν αφενός η στήριξη του ριάλ, που βρίσκεται υπό έντονη πίεση, και αφετέρου η διευκόλυνση διεθνών συναλλαγών εκτός του παραδοσιακού χρηματοπιστωτικού συστήματος, από το οποίο η χώρα είναι σε μεγάλο βαθμό αποκλεισμένη.
Αγορές stablecoin USDT της Tether
Σύμφωνα με την Elliptic, η κεντρική Τράπεζα του Ιράν προχώρησε σε δύο μεγάλες αγορές του stablecoin USDT της Tether — ενός ψηφιακού νομίσματος συνδεδεμένου με το δολάριο — τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2025, βασιζόμενη σε διαρροές εγγράφων και δική της ανάλυση συναλλαγών.
Μέχρι τον Ιούνιο του 2025, το μεγαλύτερο μέρος αυτών των κεφαλαίων κατευθύνθηκε σε ιρανικό ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων, όπου οι χρήστες μπορούσαν να διακρατούν USDT, να το ανταλλάσσουν με άλλα κρυπτονομίσματα ή να το μετατρέπουν σε ριάλ.
Ωστόσο, μετά από κυβερνοεπίθεση στο συγκεκριμένο ανταλλακτήριο τον Ιούνιο — η οποία αποδόθηκε σε φιλοϊσραηλινή ομάδα — η ροή των κεφαλαίων άλλαξε. Τα USDT άρχισαν να μετατρέπονται σε άλλα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία και να μεταφέρονται μέσω πολλαπλών blockchain, καθιστώντας την ιχνηλάτηση πιο σύνθετη.
Η στρατηγική αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο οικονομικό αδιέξοδο της χώρας. Από το 2018, όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αποχώρησε από τη συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και επανέφερε σκληρές κυρώσεις, η ιρανική οικονομία έχει ουσιαστικά αποκοπεί από τις διεθνείς αγορές και το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα.
Εξάντληση αποθεμάτων συναλλάγματος
Οι περιορισμοί στις εξαγωγές πετρελαίου — τη βασική πηγή ξένου συναλλάγματος για τη χώρα — καθώς και ο αποκλεισμός από το σύστημα SWIFT, έχουν εξαντλήσει τα αποθέματα συναλλάγματος και έχουν περιορίσει δραστικά τη δυνατότητα της Κεντρικής Τράπεζας να στηρίξει το νόμισμα και να συγκρατήσει τον πληθωρισμό.
Η χρήση stablecoins επιτρέπει στο Ιράν να δημιουργήσει έναν άτυπο, «ανθεκτικό στις κυρώσεις» μηχανισμό πληρωμών, έναν παράλληλο χρηματοοικονομικό δίαυλο που μπορεί να διατηρεί αξία σε δολάρια εκτός της εμβέλειας των αμερικανικών αρχών. Τα ψηφιακά αυτά μέσα φαίνεται να χρησιμοποιούνται όχι μόνο για τη στήριξη του ριάλ, αλλά και για τη διευθέτηση πληρωμών που σχετίζονται με το διεθνές εμπόριο.
Η Tether, από την πλευρά της, δήλωσε ότι ακολουθεί πολιτική μηδενικής ανοχής απέναντι σε παράνομη χρήση των token της και ότι συμμορφώνεται με τις οδηγίες του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών και του Γραφείου Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) σε σχέση με οντότητες που βρίσκονται υπό κυρώσεις.
Εξαπλώνεται η χρήση crypto
Η κεντρική Τράπεζα του Ιράν δεν σχολίασε άμεσα τις πληροφορίες. Το θέμα αποκτά επιπλέον πολιτική βαρύτητα καθώς έρχεται σε μια περίοδο έντονων κοινωνικών αναταραχών, με την ιρανική κυβέρνηση να έχει επιβάλει αυστηρούς περιορισμούς στο διαδίκτυο και τις τηλεπικοινωνίες από τις αρχές Ιανουαρίου, μετά την εξάπλωση διαδηλώσεων και την αιματηρή καταστολή τους.
Την ίδια στιγμή, η χρήση κρυπτονομισμάτων εξαπλώνεται και σε επίπεδο κοινωνίας. Σύμφωνα με ξεχωριστή έκθεση της Chainalysis, η συνολική αξία του ιρανικού τομέα κρυπτονομισμάτων εκτιμήθηκε στα 7,78 δισ. δολάρια το 2025, καθώς όλο και περισσότεροι Ιρανοί προσπαθούν να προστατεύσουν τις αποταμιεύσεις τους από τον καλπάζοντα πληθωρισμό και να βρουν εναλλακτικές λύσεις απέναντι στο ολοένα ακριβότερο δολάριο και ευρώ.
