Εγκληματίες στρατολογούν παιδιά μέσω κοινωνικών δικτύων

Η νέα γενιά εγκληματιών είναι μικρότερη σε ηλικία, πιο εξοικειωμένη με τον ψηφιακό κόσμο και πιο αδίστακτη. Έχει όλα τα φόντα για να δελεάσει και να στρατολογήσει παιδιά

Παιδιά σε επικίνδυνα chatrooms στο διαδίκτυο © Pexels

Για μια νέα διάσταση του οργανωμένου εγκλήματος προειδοποιεί η διευθύντρια της Europol, Catherine De Bolle, σύμφωνα με τη Die Welt. Η ευρωπαϊκή αστυνομική υπηρεσία ενημερώνει πως ανήλικοι στρατολογούνται για βιαιοπραγίες και εγκλήματα μέσω υπηρεσιών ανταλλαγής μηνυμάτων και διαδικτυακών παιχνιδιών.

«Τα παιδιά δεν υφίστανται πλέον μόνο σεξουαλική εκμετάλλευση. Πλέον στρατολογούνται και για να διαπράξουν βίαιες πράξεις ή άλλα αδικήματα», δήλωσε η De Bolle σε συνέντευξή της στη Welt Am Sonntag. Εγκληματικές ομάδες χρησιμοποιούν κλειστά φόρουμ και πλατφόρμες gaming, προκειμένου να εντοπίσουν και να προσεγγίσουν στοχευμένα τους νέους. «Η νέα γενιά οργανωμένων εγκληματιών είναι νεότερη σε ηλικία, πιο εξοικειωμένη με τον ψηφιακό κόσμο και πιο αδίστακτη. Η στρατολόγηση έχει μετατραπεί σε βιομηχανία. Ένα μόνο smartphone μπορεί να διευκολύνει την προσέγγισ χιλιάδων παιδιών ταυτόχρονα» περιέγραψε.

Αυτή τη στιγμή γνώριμοι στη Europol είναι 105 ανήλικοι σε όλη την Ευρώπη, οι οποίοι εμπλέκονται σε υποθέσεις επονομαζόμενες ως «violence as a service», δηλαδή «βία ως υπηρεσία». Η ευρωπαϊκή αστυνομική υπηρεσία εγκαινίασε τον περασμένο Απρίλιο την OTF GRIMM (Επιχειρησιακή Ομάδα Δράσης GRIMM), με στόχο ακριβώς την αντιμετώπιση της «βίας ως υπηρεσίας» σε ευρωπαϊκό επίπεδο και της στρατολόγησης νεαρών δραστών στο οργανωμένο έγκλημα. Από την έναρξη της πρωτοβουλίας αυτής και μετά, 10 συμβόλαια θανάτου μπορούν να αποδοθούν αποκλειστικά στη χρήση ανηλίκων.

Όπως αποκαλύπτει η έρευνα, παιδιά και έφηβοι στρατολογούνται κυρίως για βομβιστικές επιθέσεις, εκφοβισμούς, απαγωγές και βασανιστήρια. Παρότι επίκεντρο του φαινομένου θεωρείται η Βόρεια Ευρώπη, αυτό έχει πλέον επεκταθεί σε μεγάλα τμήματα της ηπείρου, επισημαίνει η γερμανική εφημερίδα.

Πώς προσεγγίζονται οι ανήλικοι από το οργανωμένο έγκλημα

Η γερμανική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Εγκληματολογικών Ερευνών (BKA) περιγράφει ένα σύστημα στρατολόγησης τεσσάρων σταδίων, στο οποίο εμπλέκονται υποκινητές, στρατολόγοι, μεσάζοντες και εκτελεστές. Οι τελευταίοι είναι συνήθως άπειροι ανήλικοι χωρίς ποινικό μητρώο, οι οποίοι προσεγγίζονται στοχευμένα μέσω κρυπτογραφημένων εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων ή πλατφορμών gaming.

Ιδιαίτερα επιρρεπείς είναι οι νέοι με ψυχικά βάρη ή που διαβιούν σε δύσκολες κοινωνικές συνθήκες. Οι εγκληματίες χρησιμοποιούν μεθόδους που επικεντρώνονται στο συναίσθημα και το παιχνίδι, με τις παράνομες πράξεις να παρουσιάζονται ως «αποστολές» και «προκλήσεις» (missions/challenges). Κι όμως, σύμφωνα με την BKA από το παιχνίδι αυτό οι νέοι συχνά οδηγούνται σε βαρύτατα εγκλήματα, μέχρι και ανθρωποκτονίες.

Δίκτυα κυβερνοεγκλήματος που θυμίζουν αιρέσεις

Πέραν της στρατολόγησης παιδιών από το οργανωμένο έγκλημα, η Europol ανησυχεί για ακόμα ένα φαινόμενο: την εμφάνιση των λεγόμενων «Com Communities». Πρόκειται για δίκτυα κυβερνοεγκλήματος που λειτουργούν κάπως σαν αιρέσεις και ωθούν ανηλίκους σε εγκλήματα και αυτοτραυματισμούς. «Οι δράστες αναζητούν στοχευμένα, σε κοινωνικά δίκτυα ή gaming chatrooms, νέους που είτε φέρουν με ψυχικά βάρη, είτε έχουν υποστεί bullying, είτε γοητεύονται από τη βία», περιγράφει η De Bolle στη γερμανική εφημερίδα.

«Οι αλγόριθμοι βοηθούν αυτά τα δίκτυα να εντοπίζουν τους στόχους τους, οι οποίοι στη συνέχεια προσκαλούνται σε μυστικά chatrooms». Εκεί χτίζεται εμπιστοσύνη με το παιδί και αρχίζει να του ασκείται έλεγχος, με προσωπικές ερωτήσεις όπως για παράδειγμα για την οικογένεια ή τα κατοικίδιά τους. «Όταν η χειραγώγηση έχει προχωρήσει αρκετά, οι εγκληματίες δίνουν εντολές. Έχουμε δει φρικτές περιπτώσεις: παιδιά που έπρεπε να τραυματίσουν τον εαυτό τους ή συγγενείς τους» αναφέρει.

Η επικεφαλής της Europol σημειώνει ότι το φαινόμενο εξαπλώνεται στις χώρες της ΕΕ, στη Βρετανία και τις ΗΠΑ. Πολλοί δράστες κινούνται εκτός Ευρώπης, για παράδειγμα στην Ασία ή τη Μέση Ανατολή. Κινητήριος δύναμη των δικτύων αυτών είναι πρωτίστως ο σαδισμός. «Αλλά η επίδρασή τους μοιάζει με αυτή των τρομοκρατικών οργανώσεων. Τις θεωρούμε επιθέσεις στα θεμέλια της κοινωνίας: στην οικογένεια και την προστασία των παιδιών», σημειώνει η κορυφαία ερευνήτρια.

Για ανησυχητική δυναμική προειδοποιεί και ο εγκληματολόγος Robin Hofmann του Πανεπιστημίου του Μάαστριχτ. «Η στρατολόγηση νέων από εγκληματικά δίκτυα αποτελούν πανευρωπαϊκό φαινόμενο που έχει επιταχυνθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες», λέει στη Welt Am Sonntag. Μιλά μάλιστα για μια «Uber-οποίηση της βίας», κατά την οποία οι νέοι στρατολογούνται διαδικτυακά ως βραχυπρόθεσμα διαθέσιμοι «πάροχοι υπηρεσιών», φθηνοί και αναλώσιμοι.

«Χρειαζόμαστε έγκαιρη ψηφιακή εκπαίδευση και παρέμβαση, ακριβώς εκεί όπου λαμβάνει χώρα η στρατολόγηση», ζητεί ο ειδικός.