Σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια οικονομία παλεύει με χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, γεωπολιτική αβεβαιότητα και επίμονο πληθωρισμό, το Πεκίνο επιχειρεί να στείλει ένα σαφές μήνυμα: η Κίνα παραμένει πυλώνας σταθερότητας.
Ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ δήλωσε ότι η κινεζική οικονομία αναμένεται να επιτύχει τον στόχο ανάπτυξης περίπου 5% για το 2025, χαρακτηρίζοντας τη χρονιά «εξαιρετική» και υπογραμμίζοντας την ανθεκτικότητα του οικονομικού μοντέλου της χώρας.
Η δήλωση έγινε στο πλαίσιο της ετήσιας συνεδρίασης της Κινεζικής Λαϊκής Πολιτικής Συμβουλευτικής Διάσκεψης, ενός από τα βασικά πολιτικά φόρα της χώρας. Σύμφωνα με τον Σι, η κινεζική οικονομία «προχωρά μπροστά υπό πίεση, μεταβαίνοντας προς την καινοτομία και την ποιότητα, επιδεικνύοντας ισχυρή ανθεκτικότητα και ζωτικότητα».
Το μήνυμα δεν απευθύνεται μόνο στο εσωτερικό της χώρας. Απευθύνεται κυρίως στο εξωτερικό, σε μια συγκυρία όπου η Κίνα καλείται να πείσει αγορές, επενδυτές και εταίρους ότι παραμένει αξιόπιστη κινητήρια δύναμη της παγκόσμιας ανάπτυξης.
Ένας στόχος με ιδιαίτερη βαρύτητα
Το 5% δεν είναι απλώς ένας αριθμός. Για την Κίνα, αποτελεί πολιτικό και οικονομικό ορόσημο.
Σε έναν κόσμο όπου οι περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες κινούνται μεταξύ 1% και 2%, ένας τέτοιος ρυθμός ανάπτυξης εξακολουθεί να θεωρείται ισχυρός, ιδίως για μια οικονομία άνω των 18 τρισ. δολαρίων.
Η επίτευξη αυτού του στόχου αποκτά μεγαλύτερη σημασία αν ληφθούν υπόψη οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Πεκίνο: κρίση στον τομέα των ακινήτων, ασθενής εσωτερική κατανάλωση, γεωπολιτικές πιέσεις από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, αλλά και περιορισμοί στην πρόσβαση σε προηγμένες τεχνολογίες.
Παρά τα εμπόδια, τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι η κινεζική οικονομία κατάφερε να διατηρήσει ρυθμούς ανάπτυξης κοντά στο 5% καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025, με βασικούς μοχλούς τις εξαγωγές, τη βιομηχανική παραγωγή υψηλής προστιθέμενης αξίας και τις επενδύσεις στην πράσινη τεχνολογία.
Οι εξαγωγές ως στρατηγικός παράγων
Ένας από τους βασικούς λόγους που η Κίνα κατάφερε να κρατήσει την ανάπτυξη σε τροχιά ήταν η ισχυρή επίδοση των εξαγωγών. Παρά τη γενικότερη επιβράδυνση του παγκόσμιου εμπορίου, η χώρα επωφελήθηκε από την αυξανόμενη ζήτηση για ηλεκτρικά οχήματα, μπαταρίες, φωτοβολταϊκά πάνελ και εξοπλισμό ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Σύμφωνα με διεθνείς εκτιμήσεις, η Κίνα ελέγχει πλέον πάνω από το 60% της παγκόσμιας παραγωγής μπαταριών λιθίου και σχεδόν το 80% της αλυσίδας εφοδιασμού στα φωτοβολταϊκά. Αυτοί οι τομείς αντιστάθμισαν σε μεγάλο βαθμό τις απώλειες από τη στασιμότητα στην αγορά ακινήτων και τη μειωμένη κατανάλωση.
Ταυτόχρονα, η βιομηχανική παραγωγή υψηλής τεχνολογίας κατέγραψε διψήφια αύξηση σε αρκετούς κλάδους, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική του Πεκίνου να μετατοπίσει το αναπτυξιακό του μοντέλο από την ποσότητα στην ποιότητα.
Η σκιά της κρίσης ακινήτων
Παρά τη θετική εικόνα, η κινεζική οικονομία εξακολουθεί να φέρει βαρίδια. Ο τομέας των ακινήτων, που επί δύο δεκαετίες αποτέλεσε βασικό μοχλό ανάπτυξης, παραμένει σε κρίση. Οι επενδύσεις σε ακίνητα καταγράφουν τη μεγαλύτερη ετήσια πτώση από το 1998, ενώ οι τιμές νέων κατοικιών συνέχισαν να υποχωρούν και τον Νοέμβριο.
Η κυβέρνηση έχει αποφύγει μέχρι στιγμής μια γενικευμένη διάσωση του κλάδου, επιλέγοντας στοχευμένες παρεμβάσεις και χαλάρωση των περιορισμών σε ορισμένες πόλεις. Η στρατηγική αυτή συνδέεται με τη ρητή θέση του Σι Τζινπίνγκ ότι «τα σπίτια είναι για να κατοικούνται και όχι για κερδοσκοπία».
Επενδύσεις και κατανάλωση σε εύθραυστη ισορροπία
Άλλος ένας προβληματικός τομέας είναι η εγχώρια κατανάλωση. Οι λιανικές πωλήσεις αυξάνονται με τον χαμηλότερο ρυθμό εκτός πανδημίας, γεγονός που αντανακλά την επιφυλακτικότητα των νοικοκυριών. Η ανεργία των νέων, αν και έχει μειωθεί από τα περσινά υψηλά, παραμένει σε επίπεδα που περιορίζουν την καταναλωτική εμπιστοσύνη.
Την ίδια στιγμή, οι επενδύσεις δείχνουν σημάδια κόπωσης. Σύμφωνα με αναλυτές, το 2025 ενδέχεται να είναι το πρώτο έτος από το 1998 όπου οι συνολικές επενδύσεις καταγράφουν ετήσια συρρίκνωση, γεγονός που εξηγεί και τη στροφή του Πεκίνου σε πολιτικές στήριξης της καινοτομίας και της μεταποίησης.
Η στρατηγική του Σι: λιγότερη ταχύτητα, περισσότερη ποιότητα
Οι δηλώσεις του Κινέζου προέδρου εντάσσονται σε ένα ευρύτερο αφήγημα που προωθεί τα τελευταία χρόνια: λιγότερη έμφαση στους εντυπωσιακούς ρυθμούς ανάπτυξης και μεγαλύτερη βαρύτητα στη βιωσιμότητα, την τεχνολογική αυτονομία και την κοινωνική σταθερότητα.
Ο ίδιος έχει επανειλημμένα τονίσει ότι η Κίνα δεν θα κυνηγήσει την ανάπτυξη «με κάθε κόστος», προειδοποιώντας για τους κινδύνους υπερβολικού δανεισμού και μη παραγωγικών επενδύσεων. Η στροφή αυτή εξηγεί και την απουσία μεγάλων πακέτων δημοσιονομικής τόνωσης, σε αντίθεση με ό,τι συνέβη μετά την κρίση του 2008.
Το μήνυμα προς τον κόσμο
Σε διεθνές επίπεδο, η επίτευξη του στόχου του 5% λειτουργεί ως απάντηση σε όσους προεξοφλούσαν μια απότομη επιβράδυνση της κινεζικής οικονομίας. Για το Πεκίνο, πρόκειται για απόδειξη ότι το αναπτυξιακό του μοντέλο παραμένει βιώσιμο, ακόμη και σε ένα εχθρικό γεωπολιτικό περιβάλλον.
Ταυτόχρονα, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει την εικόνα της ως σταθεροποιητικού παράγοντα στην παγκόσμια οικονομία, σε μια περίοδο που οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη αντιμετωπίζουν επιβράδυνση, πολιτική πόλωση και υψηλό χρέος.
Το αν η κινεζική οικονομία θα καταφέρει να διατηρήσει ρυθμούς κοντά στο 5% και τα επόμενα χρόνια παραμένει ανοιχτό ερώτημα. Εκείνο που είναι σαφές, ωστόσο, είναι ότι το Πεκίνο δείχνει αποφασισμένο να μετατρέψει την πρόκληση της επιβράδυνσης σε ευκαιρία αναδιάρθρωσης.
Και αυτό, σε έναν κόσμο που αλλάζει με ταχύτητα, ίσως αποδειχθεί το πιο σημαντικό στοίχημα της δεκαετίας.
