Η στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, με τη σύλληψη του δικτάτορα Νικολά Μαδούρο, μαζί με τη δέσμευση του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, να αναλάβει τη διοίκηση της χώρας και την αξιοποίηση των πετρελαϊκών πόρων της αποτέλεσαν ισχυρά μηνύματα με πολλαπλούς αποδέκτες.
Η κυβέρνηση Τραμπ ξεκαθαρίζει πως μόνον μια υπερδύναμη μπορεί να κυριαρχεί στο δυτικό ημισφαίριο, επαναφέροντας το Δόγμα Μοντρόε από τον 19ο αιώνα, την εξωτερική πολιτική που χάραξε ο πρόεδρος Τζέιμς Μοντρόε για να κατοχυρώσει τη σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ στην αμερικανική ήπειρο έναντι των Ευρωπαίων αποικιοκρατών. Αυτή τη φορά, όμως, οι ΗΠΑ μάλλον απευθύνονται στην Κίνα, η οποία μαζί με τη Ρωσία και το Ιράν υπήρξαν σημαντικοί σύμμαχοι του Καράκας.
Από τη σύλληψη του Μαδούρο στις 3 Ιανουαρίου και την κράτησή του σε αμερικανικό έδαφος, ο Τραμπ εξέφρασε μια ακόμη φορά την επιθυμία του να πάρουν οι ΗΠΑ τον έλεγχο της Γροιλανδίας από τη Δανία, έναν σύμμαχο στο ΝΑΤΟ. Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε, επίσης, την πολιτική ηγεσία στην Κούβα και την Κολομβία ότι μπορεί να έχουν ανάλογη τύχη με τη Βενεζουέλα. Πηγές του ειδησεογραφικού δικτύου ABC αποκάλυψαν πως ο Λευκός Οίκος απαίτησε από την προσωρινή πρόεδρο της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, να περιορίσει τις σχέσεις με την Κίνα, τη Ρωσία, το Ιράν και την Κούβα.
Μετά τις 3 Ιανουαρίου, ο Τραμπ ανακοίνωσε, επίσης, ότι οι ΗΠΑ αποχωρούν από τη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC) και ακόμη 65 υπηρεσίες του ΟΗΕ και διεθνείς οργανώσεις που συσχετίζονται κυρίως το περιβάλλον, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την παιδεία. Οι Ρεπουμπλικάνοι απομονώνουν, ως εκ τούτου, ακόμη πιο πολύ τις ΗΠΑ από τη διεθνή κοινότητα, με τον Λευκό Οίκο να αποκτά ένα σχεδόν ανάλγητο προφίλ στις επαφές του με ξένες κυβερνήσεις.
Αυτή η νέα στρατηγική των ΗΠΑ, με την πρόθεση του Τραμπ να ελέγξει το δυτικό ημισφαίριο, θέτει στο προσκήνιο την Κούβα και άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής που εδώ και χρόνια είχαν απομακρυνθεί από το ραντάρ της Ουάσιγκτον. Με τον Τραμπ να διεκδικεί τον έλεγχο του πετρελαϊκού κλάδου της Βενεζουέλας, η Κούβα βρίσκεται σε εξαιρετικά δυσμενή θέση. Επί δεκαετίες, το κομμουνιστικό κράτος της Κούβας βασίζεται στη συμφωνία «πετρέλαιο αντί υπηρεσιών» με τη Βενεζουέλα, λαμβάνοντας καύσιμα με αντάλλαγμα ιατρικό και συμβουλευτικό προσωπικό. Στο απόγειό της, η Βενεζουέλα έστελνε πάνω από 100.000 βαρέλια την ημέρα (bpd), καλύπτοντας σχεδόν το σύνολο των εισαγωγών της νήσου. Οικονομικοί και πολιτικοί αναλυτές που μίλησαν πρόσφατα στο CBS τόνισαν πως η Κούβα διανύει τη χειρότερη κρίση των τελευταίων 30 ετών αλλά θεωρούν λιγότερο πιθανό να επέμβουν οι ΗΠΑ άμεσα στην εσωτερική πολιτική κατάσταση της χώρας.
Βενεζουέλα: Στο μικροσκόπιο των αναλυτών η συνεργασία με Κίνα
Το μέλλον της συνεργασίας της Βενεζουέλας με την Κίνα βρίσκεται, επίσης, στο μικροσκόπιο των εξωτερικών παρατηρητών. Την Παρασκευή, τα αφεντικά των μεγαλύτερων πετρελαϊκών ομίλων επισκέφθηκαν τον Λευκό Οίκο για να συζητήσουν την ανανέωση των ενεργειακών υποδομών της Βενεζουέλας, η οποία διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα μαύρου χρυσού στον κόσμο. Όμως, η Κίνα δεν εξαρτάται από το πετρέλαιο της Βενεζουέλας αλλά της Ρωσίας. Οι εισαγωγές πετρελαίου της Κίνας από τη Βενεζουέλα κινήθηκαν πέρσι στα 470.000 βαρέλια, ημερησίως, αναλογώντας μόνο στο 4,5% των προμηθειών της δια θαλάσσης. Το Πεκίνο, όμως, έχει παραχωρήσει δάνεια 60 δισ. δολαρίων στο Καράκας που αποπληρώνονται με πετρέλαιο.
Η Κίνα έχει, επίσης, επεκτείνει τη σφαίρα επιρροής του στη Λατινική Αμερική την τελευταία 25ετία. Έχει αναπτύξει εμπορικές σχέσεις με τη Βραζιλία, την Αργεντινή, το Περού, τη Βενεζουέλα, το Εκουαδόρ και την Κολομβία. Η COSCO ολοκλήρωσε το λιμάνι του Τσανκάι στο Περού στο πλαίσιο της αναβίωσης του Δρόμου του Μεταξιού. Στην Αργεντινή έχουν γίνει σημαντικές επενδύσεις σε ορυχεία λιθίου από τις Chengxin Lithium Group και Zijin Mining Group. Κυριότερος προορισμός κινεζικών επενδύσεων στη Λατινική Αμερική είναι η Βραζιλία, με μεγάλες επενδύσεις στην ενέργεια, τα πετρελαϊκά κοιτάσματα και τη μεταποίηση, συμπεριλαμβανομένων εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικών οχημάτων από τις BYD και Great Wall Motors. Τον Μάιο του 2025, η Κίνα φιλοξένησε ηγέτες από τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική σε μια σύνοδο κορυφής στο Πεκίνο, όπου ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ ανακοίνωσε νέες επενδύσεις 9 δισ. δολαρίων για την περιοχή.
Είναι ακόμη ασαφές εάν και μέχρι ποιο βαθμό οι παρεμβάσεις των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα θα ωφελήσουν την καθημερινότητα των πολιτών της χώρας ή εάν θα οδηγήσουν σε αλλαγές των ισορροπιών στην ευρύτερη Λατινική Αμερική. Οι πληγές στη Βενεζουέλα είναι μεγάλες και βαθιές. Η μακροχρόνια ανθρωπιστική κρίση στην Βενεζουέλα κάτω από το στυγνό καθεστώς των Τζάβες – Μαδούρο οδήγησε στη φτώχεια το 90% του πληθυσμού την ώρα που το Καράκας μοίραζε πάνω από 100 δισ. δολάρια από τον πετρελαϊκό πλούτο της χώρας στο εξωτερικό για να διευρύνει τη σφαίρα επιρροής του.
Η Κούβα μαζί με άλλες δικτατορίες έχουν λάβει δωρεάν πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα ενώ λιμοκτονούσαν οι πολίτες της χώρας, με την ηγεσία και τους ευνοούμενους του Καράκας να έχουν συσσωρεύσει πάνω από ένα τρισ. δολάρια, όπως έγραψε πρόσφατα ο Θορ Χάλβορσεν, διευθύνων σύμβουλος του Human Rights Foundation στη Wall Street Journal.
