Πάνω από 85 εκατ. Ιρανοί παραμένουν αποκομμένοι από το Διαδίκτυο εδώ και πέντε ημέρες, με τον υπόλοιπο κόσμο να λαμβάνει παρά αποσπασματικά την ελάχιστη ενημέρωση για τις διαδηλώσεις που ξεκίνησαν εδώ και σχεδόν τρεις εβδομάδες και μετρούν πια 1.850 με 2.000 νεκρούς από την στυγνή καταστολή των δυνάμεων ασφαλείας του καθεστώτος των μουλάδων. Οπότε είναι δύσκολη μια εκτίμηση για το εάν ή πότε θα καταρρεύσει το θεοκρατικό τυραννικό σύστημα που κυριαρχεί το Ιράν εδώ και μια 49ετια. Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, θεωρεί πως η διακυβέρνηση του θρησκευτικού ηγέτη Αλί Χαμενεΐ διανύει τις «τελευταίες ημέρες ή εβδομάδες».
Πηγές της Le Figaro μαρτυρούν πως ακόμη και μέλη των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) αυτομολούν όσο εντείνονται οι επιχειρήσεις καταστολής των πολιτοφυλάκων Μπασίτζ, οι οποίοι λειτουργούν ως βραχίονας των IRGC. Κατά κοινή ομολογία, οι διαδηλώσεις αυτές -οι οποίες πυροδοτήθηκαν από την απεργία των εμπόρων για τη μεγάλη αύξηση των τιμών στα τέλη Δεκεμβρίου- διαφέρουν διότι συμμετέχουν όλες οι πληθυσμιακές ομάδες της χώρας, σε αντίθεση με τον κοινωνικό ξεσηκωμό του 2019 για τις τιμές των καυσίμων ή του 2022 για τον θάνατο της 22χρονης Μλαχσα Αμινί ενώ βρίσκονταν υπό κράτηση από την αστυνομία ηθών της χώρας. Εν τούτοις, πηγές των Financial Times ανέφεραν πως στην Τεχεράνη υπήρξαν ενδείξεις για την επιστροφή των πολιτών στην ομαλότητα, με κάποια καταστήματα και γραφεία να λειτουργούν ξανά.
Προκειμένου να διακοπεί κάθε μέσο επικοινωνίας μεταξύ των πολιτών και να αποδυναμωθεί το κύμα των διαδηλώσεων, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις φαίνεται να έχουν μποϊκοτάρει ακόμη και την κάλυψη του δορυφορικού συστήματος Starlink. Ενισχύονται υποψίες πως οι Ρώσοι μπορεί να έχουν βοηθήσει στη διακοπή της πρόσβασης των δορυφόρων πάνω από το Ιράν, αν και υπάρχει κάποια ροή πληροφοριών, σύμφωνα με το αμερικανικό περιοδικό Forbes. Πληροφορίες του CNN, ωστόσο, αποκάλυψαν πως κάποιες γραμμές του δικτύου σταθερής και κινητής τηλεφωνίας είχαν αποκατασταθεί μετά από τέσσερις ημέρες.
Η απώλεια ενός στρατηγικού συμμάχου για τη Μόσχα και οι προθέσεις του γιού του σάχη να επιστρέψει στο Ιράν
Με μια κατάρρευση του ολοκληρωτικού καθεστώτος στο Ιράν, η Μόσχα θα χάσει έναν στρατηγικό σύμμαχο απέναντι στη Δύση. Σενάρια ήδη θέλουν την επιστροφή του 65χρονου γιού του σάχη, Ρεζά Παχλεβί, όσο ο αριθμός των συλληφθέντων ξεπερνά τους 10.000, σύμφωνα με πληροφορίες του μη κυβερνητικού οργανισμού Hunan Rights Activists in Iran (HRANA). Ήταν μόλις 16 ετών όταν ανετράπη η 40χρονη διακυβέρνηση του πατέρα του με την επανάσταση του 1979. Σήμερα αρνείται την οποιαδήποτε ανάμειξη του στην ευρεία αντίσταση των πολιτών απέναντι στο θεοκρατικό καθεστώς αλλά δήλωσε πρόθυμος να ηγηθεί του Ιράν σε μια μεταβατική περίοδο.
Τα σχέδια του Τραμπ σε ένα βαθιά ριζωμένο καθεστώς
Ωστόσο μια ριζική αλλαγή της πολιτικής πραγματικότητας του Ιράν απαιτεί θεμελιώδεις αλλαγές και ξεκάθαρο όραμα για μια δημοκρατική χώρα. Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, φαίνεται πως εξετάζει τις επιλογές για μια στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν, γράφοντας χθες στην πλατφόρμα Truth Social ότι «η βοήθεια στο Ιράν είναι καθ’ οδόν». «Ιρανοί πατριώτες, συνεχίστε τις διαδηλώσεις – καταλάβετε τα θεσμικά όργανα!!!!», «Κρατήστε τα ονόματα των δολοφόνων και των καταπιεστών», «Θα πληρώσουν βαρύ τίμημα» ήταν τα μηνύματα του Τραμπ.
Στρατιωτικοί αναλυτές θεωρούν πως μια από τις πιθανότερες εκδοχές μιας εναέριας επιχείρησης στο Ιράν από τους Αμερικανούς θα ήταν επιθέσεις σε κεντρικές υποδομές των ενόπλων δυνάμεων της χώρας ή και αποθήκες που χρησιμοποιούν κυβερνητικά ή στρατιωτικά στελέχη. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αράγκτσι, δήλωσε το βράδυ της Δευτέρας στο Al Jazeera, πως «εάν η Ουάσιγκτον θέλει να δοκιμάσει την στρατιωτική οδό που δοκίμασε και πριν, είμαστε έτοιμοι». Αν και ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει πως ήταν σε επικοινωνία με στελέχη της ιρανικής κυβέρνησης, το CNN ανακοίνωσε πως ματαιώθηκαν συναντήσεις που είχαν προγραμματιστεί.
Οι Ιρανοί μάχονται για την ελευθερία μετά από σχεδόν πέντε δεκαετίες καταπίεσης από το θεοκρατικό καθεστώς που, όμως, αντικατέστησε το καθεστώς του σάχη. Μια επιστροφή του γιού διχάζει ήδη την ιρανική κοινωνία, η οποία δεν έχει βιώσει ποτέ ένα δημοκρατικό σύστημα με ατομικές ελευθερίες, ελευθερία του λόγου και ανεξάρτητη δικαιοσύνη. Ούτε η ένταξη του Ιράν στη σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ είναι ελκυστική για ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού.
Παρόλα αυτά, πηγές της Le Figaro τονίζουν πως ο Τραμπ, ο οποίος επέφερε μαζί με το Ισραήλ μια ταπεινωτική στρατιωτική ήττα στην Ισλαμική Δημοκρατία τον περασμένο Ιούνιο, έχει γίνει ένα όνομα συσπείρωσης για την αντιπολίτευση της Τεχεράνης, καθώς ορισμένοι διαδηλωτές καλούν ανοιχτά σε βοήθεια. Πέρσι τον Ιούνιο, οι ΗΠΑ βομβάρδισαν πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν σε μια επιχείρηση με την ονομασία «Midnight Hammer».
Ειρωνικό είναι πως η Ισλαμική Δημοκρατία ετοιμάζεται να τιμήσει την 47η επέτειο από την πτώση του σάχη. Μια αποδυνάμωση του καθεστώτος απέχει από την κατάρρευσή του. Ελλοχεύει κίνδυνος να εισέλθει το Ιράν σε μια περίοδο παρατεταμένης βίας και αστάθειας με ακόμη πιο πολλά θύματα, με την ένδεια των πολιτών να επιτείνεται λόγω των κυρώσεων και λανθασμένων πολιτικών. Είναι απίθανη η οικειοθελής αποχώρησης του αγιατολάχ Χαμενεΐ, ο οποίος κατηγορεί τις ΗΠΑ για τις διαδηλώσεις.
Ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης δηλώνει στη Le Figaro ότι η νέα ιρανική εξέγερση είναι διαφορετική από τις προηγούμενες. Κυρίως επειδή συμβαίνει σε μια στιγμή που η ισλαμική δημοκρατία είναι εξασθενημένη μετά τα ισραηλινο-αμερικανικά αεροπορικά πλήγματα του Ιουνίου 2025, τα οποία φρέναραν το πυρηνικό πρόγραμμα και απέδειξαν ότι οι ισραηλινές υπηρεσίες είχαν διεισδύσει στο καθεστώς. «Είναι οι Δυτικοί προετοιμασμένοι για την πιθανότητα μιας πτώσης του ιρανικού καθεστώτος; Δεν νομίζω», καταλήγει ο διπλωμάτης.
