Ένα ακόμη επεισόδιο στην έντονα φορτισμένη σχέση τεχνολογίας, πολιτικής και γεωπολιτικής εκτυλίσσεται στο Ιράν, καθώς ο Έλον Μασκ φέρεται να προσφέρει δωρεάν πρόσβαση στο διαδίκτυο μέσω του δορυφορικού συστήματος Starlink, την ώρα που η χώρα βιώνει εκτεταμένο μπλακ άουτ στο ίντερνετ για περισσότερες από πέντε ημέρες.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η SpaceX έχει προχωρήσει σε άρση της συνδρομής, επιτρέποντας σε όσους διαθέτουν δέκτες Starlink εντός του Ιράν να συνδεθούν χωρίς κόστος.
Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή, καθώς οι ιρανικές αρχές έχουν περιορίσει δραστικά την πρόσβαση στο διαδίκτυο, στο πλαίσιο της προσπάθειάς τους να ελέγξουν τις διαδηλώσεις και τη ροή πληροφοριών.
Το διαδίκτυο αποτελεί βασικό εργαλείο για την επικοινωνία των πολιτών, την οργάνωση κινητοποιήσεων και τη μετάδοση εικόνων και ειδήσεων προς το εξωτερικό. Η διακοπή του θεωρείται από πολλούς ως μέσο καταστολής και απομόνωσης της κοινωνίας.
Ο Έλον Μασκ έχει επανειλημμένα παρουσιαστεί ως υπέρμαχος της «ελευθερίας της πληροφορίας», ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου κυβερνήσεις περιορίζουν την πρόσβαση στο διαδίκτυο. Το Starlink, με το δίκτυο χαμηλής τροχιάς δορυφόρων, έχει τη δυνατότητα να παρακάμπτει τις επίγειες υποδομές τηλεπικοινωνιών, καθιστώντας το εξαιρετικά δύσκολο να μπλοκαριστεί πλήρως από κρατικές αρχές. Στο παρελθόν, η υπηρεσία είχε χρησιμοποιηθεί και σε άλλες ζώνες κρίσης, αποκτώντας έντονο πολιτικό και στρατηγικό χαρακτήρα.
Η πρωτοβουλία αυτή, ωστόσο, δεν είναι μόνο τεχνολογική. Εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αυξανόμενης έντασης μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Ο Ντόναλντ Τραμπ επανήλθε με σκληρή ρητορική, δηλώνοντας ότι ακύρωσε όλες τις συναντήσεις με Ιρανούς αξιωματούχους μέχρι να σταματήσει, όπως είπε, η «παράλογη δολοφονία διαδηλωτών».
Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου ενισχύουν το κλίμα σύγκρουσης, ενώ στο παρελθόν έχει απειλήσει ακόμη και με στρατιωτικά πλήγματα, προκειμένου να πιέσει το Ιράν να ευθυγραμμιστεί με τις αμερικανικές απαιτήσεις.
Σε αυτό το περιβάλλον, η παροχή δωρεάν Starlink αποκτά συμβολικό αλλά και πρακτικό βάρος. Για τους Ιρανούς πολίτες που καταφέρνουν να συνδεθούν, αποτελεί ένα παράθυρο στον έξω κόσμο και ένα μέσο να παρακάμψουν την κρατική λογοκρισία. Για την ιρανική κυβέρνηση, αντίθετα, θεωρείται πιθανό να αντιμετωπιστεί ως παρέμβαση στα εσωτερικά της χώρας και ως εργαλείο ξένης επιρροής.
Το ερώτημα που τίθεται είναι αν η τεχνολογία μπορεί πράγματι να λειτουργήσει ως αντίβαρο στην κρατική καταστολή ή αν τελικά θα οδηγήσει σε περαιτέρω κλιμάκωση.
Σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση Starlink στο Ιράν δείχνει ξεκάθαρα ότι στο σύγχρονο κόσμο η πρόσβαση στο διαδίκτυο δεν είναι απλώς τεχνικό ζήτημα, αλλά βαθιά πολιτικό, με τη γραμμή ανάμεσα στην καινοτομία και τη γεωπολιτική να γίνεται όλο και πιο θολή.
