Η Γροιλανδία μετατρέπεται ταχύτατα από απομακρυσμένο αρκτικό έδαφος σε κεντρικό πεδίο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει τη ρητορική του υπέρ της απόκτησής της από την Ουάσιγκτον.
Με ωμές δηλώσεις περί «απαράδεκτων» εναλλακτικών και αναφορές σε απειλές από Ρωσία και Κίνα, ο Τραμπ φέρνει σε ανοιχτή σύγκρουση τις ΗΠΑ με τη Δανία, τη Γροιλανδία και βασικούς συμμάχους του ΝΑΤΟ. Την ίδια ώρα, οι κάτοικοι της γροιλανδικής πρωτεύουσας Νουούκ δηλώνουν ξεκάθαρα ότι το νησί δεν είναι προς πώληση, ενώ η Ευρώπη βλέπει στις δηλώσεις Τραμπ μια επικίνδυνη αμφισβήτηση της ίδιας της συμμαχικής αρχιτεκτονικής.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι οτιδήποτε λιγότερο από τον πλήρη αμερικανικό έλεγχο της Γροιλανδίας είναι «απαράδεκτο», λίγες ώρες πριν ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, υποδεχθεί Δανούς και Γροιλανδούς αξιωματούχους για συνομιλίες.
Σε ανάρτησή του στο προσωπικό του μέσο κοινωνικής δικτύωσης, ο Τραμπ επανέλαβε το επιχείρημά του ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «χρειάζονται τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας». Πρόσθεσε μάλιστα ότι «το ΝΑΤΟ θα έπρεπε να ηγηθεί της προσπάθειας για να την αποκτήσουμε», διαφορετικά –όπως υποστήριξε– θα το πράξουν η Ρωσία ή η Κίνα.
«Το ΝΑΤΟ γίνεται πολύ πιο ισχυρό και αποτελεσματικό με τη Γροιλανδία στα χέρια των ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΠΟΛΙΤΕΙΩΝ», έγραψε χαρακτηριστικά. «Οτιδήποτε λιγότερο από αυτό είναι απαράδεκτο».
Η Γροιλανδία στο επίκεντρο διεθνούς κρίσης
Στη στενή, χιονισμένη κεντρική λεωφόρο της Νουούκ, της πρωτεύουσας της Γροιλανδίας, διεθνή τηλεοπτικά συνεργεία και δημοσιογράφοι σταματούν περαστικούς κάθε λίγα μέτρα, ζητώντας τη γνώμη τους για μια κρίση που, σύμφωνα με τη Δανή πρωθυπουργό, θα μπορούσε δυνητικά να οδηγήσει ακόμη και στο τέλος του ΝΑΤΟ.
Η Γροιλανδία βρίσκεται στο μάτι ενός γεωπολιτικού κυκλώνα, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιμένει ότι θέλει να «κατέχει» το νησί. Οι κάτοικοι της Νουούκ, ωστόσο, είναι κατηγορηματικοί: η Γροιλανδία δεν πωλείται. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι θέλει να αποκτήσει τον έλεγχο του νησιού «με κάθε κόστος», ενώ ο Λευκός Οίκος δεν έχει αποκλείσει ούτε το ενδεχόμενο χρήσης βίας.
Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς αναμένεται να συναντηθεί στην Ουάσιγκτον με τον Δανό υπουργό Εξωτερικών Λαρς Λεκέ Ράσμουσεν και τη Γροιλανδή ομόλογό του Βίβιαν Μότσφελντ, προκειμένου να συζητήσουν το μέλλον του ημιαυτόνομου εδάφους, το οποίο ανήκει στο Βασίλειο της Δανίας, συμμάχου των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ.
«Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση»: Οι αντιδράσεις των κατοίκων
Λίγο πριν από τη συνάντηση, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών κατήγγειλε αυτό που χαρακτήρισε «αμερικανικό εκβιασμό», σε μια ακόμη ένδειξη ενόχλησης μεταξύ των συμμάχων των ΗΠΑ.
Η 22χρονη φοιτήτρια Τουούτα Μίκαελσεν δήλωσε στο Associated Press ότι ελπίζει οι Αμερικανοί αξιωματούχοι να λάβουν το μήνυμα να «κάνουν πίσω». Παράλληλα, ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στην Κοπεγχάγη ότι, «αν χρειαστεί να επιλέξουμε εδώ και τώρα μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Δανίας, επιλέγουμε τη Δανία. Επιλέγουμε το ΝΑΤΟ. Επιλέγουμε το Βασίλειο της Δανίας. Επιλέγουμε την ΕΕ».
Ερωτηθείς για τις δηλώσεις αυτές, ο Τραμπ απάντησε αιχμηρά: «Διαφωνώ μαζί του. Δεν ξέρω ποιος είναι. Δεν γνωρίζω τίποτα γι’ αυτόν. Αλλά αυτό θα αποδειχθεί μεγάλο πρόβλημα γι’ αυτόν».
Γιατί η Γροιλανδία έχει στρατηγική σημασία
Η Γροιλανδία θεωρείται στρατηγικής σημασίας, καθώς η κλιματική αλλαγή και το λιώσιμο των πάγων ανοίγουν τη δυνατότητα συντομότερων εμπορικών οδών προς την Ασία. Παράλληλα, διευκολύνεται η εξόρυξη και μεταφορά ανεκμετάλλευτων κοιτασμάτων κρίσιμων ορυκτών, απαραίτητων για υπολογιστές και κινητά τηλέφωνα.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα επικαλεστεί την απειλή από ρωσικά και κινεζικά πλοία ως λόγο για τον οποίο οι ΗΠΑ πρέπει να ελέγξουν το νησί. Ωστόσο, τόσο ειδικοί όσο και κάτοικοι της Γροιλανδίας αμφισβητούν αυτούς τους ισχυρισμούς.
«Οι μόνοι Κινέζοι που βλέπω είναι όταν πηγαίνω στο φαστ φουντ», δήλωσε στο AP ο Λαρς Βίντνερ, μηχανικός θέρμανσης, προσθέτοντας ότι, παρότι συχνά πλέει και κυνηγά, δεν έχει δει ποτέ ρωσικά ή κινεζικά πλοία.
Γροιλανδία, ΝΑΤΟ και φόβοι για επικίνδυνο προηγούμενο
Ο φίλος του, Χανς Νόργκααρντ, συμφώνησε, λέγοντας ότι όσα «βγαίνουν από το στόμα του Ντόναλντ Τραμπ για όλα αυτά τα πλοία είναι απλώς φαντασία». Η Δανία έχει επισημάνει ότι οι ΗΠΑ –που ήδη διαθέτουν στρατιωτική παρουσία– μπορούν να ενισχύσουν τις βάσεις τους στο νησί. Για τον Βίντνερ, επομένως, «η ασφάλεια είναι απλώς ένα πρόσχημα», με πραγματικό στόχο την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων.
Ο Νόργκααρντ δήλωσε ότι κατέθεσε ακόμη και καταγγελία στην αστυνομία της Νουούκ για την «επιθετική» συμπεριφορά του Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι απειλεί τον λαό της Γροιλανδίας και το ΝΑΤΟ. «Ο Ντόναλντ Τραμπ θα ήθελε τη Γροιλανδία, ο Πούτιν θα ήθελε την Ουκρανία και ο Σι Τζινπίνγκ θα ήθελε την Ταϊβάν», είπε χαρακτηριστικά.
Περισσότερες διπλωματικές κινήσεις και ευρωπαϊκή αντίδραση
Μετά τη συνάντηση στον Λευκό Οίκο, οι Ράσμουσεν και Μότσφελντ αναμένεται να συναντηθούν με γερουσιαστές του Arctic Caucus στο Κογκρέσο. Παράλληλα, δύο γερουσιαστές κατέθεσαν διακομματικό νομοσχέδιο που θα απαγορεύει τη χρήση κονδυλίων για την προσάρτηση της Γροιλανδίας ή οποιουδήποτε εδάφους κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ χωρίς συναίνεση.
Την ίδια στιγμή, η Γαλλία ανακοίνωσε ότι θα ανοίξει προξενείο στη Γροιλανδία στις 6 Φεβρουαρίου, ενώ ο Γάλλος ΥΠΕΞ Ζαν-Νοέλ Μπαρό τόνισε ότι «η επίθεση σε άλλο μέλος του ΝΑΤΟ δεν βγάζει κανένα νόημα» και ότι «αυτός ο εκβιασμός πρέπει να σταματήσει».
