Γροιλανδία: Ο υπουργός άμυνας της Δανίας θεωρεί “απίθανη” αμερικανική επέμβαση

«Aπίθανη», εκτίμησε σήμερα ο υπουργός Άμυνας της Δανίας Τρολς Λουντ Πούλσεν μια αμερικανική επίθεση στη Γροιλανδία

Γροιλανδία © EPA/Mads Claus Rasmussen

Μια αμερικανική επίθεση στη Γροιλανδία, την οποία ορέγεται ο Ντόναλντ Τραμπ και όπου η Δανία ενισχύει τη στρατιωτική παρουσία της, είναι «απίθανη», εκτίμησε σήμερα ο υπουργός Άμυνας της Δανίας Τρολς Λουντ Πούλσεν.

«Είναι μια πολύ υποθετική ερώτηση. Θεωρώ ότι είναι απίθανο μια χώρα του ΝΑΤΟ να επιτεθεί σε μια άλλη χώρα του ΝΑΤΟ», είπε ο υπουργός απαντώντας σε σχετική ερώτηση.

Η Κοπεγχάγη ανακοίνωσε ότι αναπτύσσει «από σήμερα» στρατιωτικές δυνάμεις στο πλαίσιο ασκήσεων στη Γροιλανδία, κάτι που μεταφράζεται σε αυξημένη στρατιωτική παρουσία «σε αεροσκάφη, πολεμικά πλοία και στρατιώτες, συμπεριλαμβανομένων και των συμμάχων μας στο ΝΑΤΟ».

Η Σουηδία και η Νορβηγία ανακοίνωσαν ότι στέλνουν αξιωματικούς στη Γροιλανδία, κατόπιν αιτήματος της Δανίας.

«Πολλοί εταίροι και σύμμαχοί μας στο ΝΑΤΟ θα μεταβούν στη Γροιλανδία, είτε απόψε, είτε τις επόμενες ημέρες», διευκρίνισε ο υπουργός Άμυνας, αναφέροντας ότι επαφίεται σε κάθε χώρα να ανακοινώσει τι θα πράξει.

Συνομιλίες στο Λευκό Οίκο

Αντιπροσωπεία της Δανίας και της Γροιλανδίας έγινε δεκτή σήμερα στον Λευκό Οίκο, αφού ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε ακόμη μια φορά ότι θέλει να αποκτήσει τον έλεγχο αυτού του μεγάλου νησιού της Αρκτικής.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας Λαρς Λόκε Ράσμουσεν και η Γροιλανδή ομόλογός του Βίβιαν Μότζφελντ αποχώρησαν από τον Λευκό Οίκο λίγο πριν από τις 12 το μεσημέρι, τοπική ώρα (19.00 ώρα Ελλάδας), σύμφωνα με έναν φωτορεπόρτερ του Γαλλικού Πρακτορείου.

Είχαν φτάσει μιάμιση ώρα νωρίτερα για συνομιλίες με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας ζήτησε σήμερα μια συνεργασία που θα διέπεται από σεβασμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες στο τέλος της συνάντησης στον Λευκό Οίκο με Αμερικανούς αξιωματούχους για τη Γροιλανδία, η οποία ολοκληρώθηκε, σύμφωνα με τον υπουργό, με τη διαπίστωση της διαφωνίας.

«Είναι σαφές ότι ο πρόεδρος (των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ) διατηρεί την επιθυμία να κατακτήσει τη Γροιλανδία», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, ο οποίος θέλει να «εργαστεί σε στενή συνεργασία με τις ΗΠΑ, αλλά αυτό πρέπει, ασφαλώς, να είναι μια συνεργασία που θα διέπεται από σεβασμό».

Ο Τραμπ δεν συμμετείχε στις συνομιλίες, όμως πριν από τη συνάντηση έγραψε στην πλατφόρμα Truth Social: οι ΗΠΑ «χρειάζονται τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας, είναι ζωτικής σημασίας για τον Χρυσό Θόλο που κατασκευάζουμε».

Η Γερμανία θα στείλει στρατεύματα στη Γροιλανδία

Η Γερμανία θα στείλει στρατιωτική δύναμη στη Γροιλανδία εντός της εβδομάδας, σύμφωνα με τη γερμανική εφημερίδα Bild, καθώς ο αμερικανός πρόεδρος επιμένει πως οι ΗΠΑ πρέπει να αποκτήσουν τον έλεγχο αυτού του στρατηγικής σημασίας νησιού, το οποίο αποτελεί αυτόνομο έδαφος της Δανίας.

Οι πρώτοι γερμανοί στρατιωτικοί ενδέχεται να φθάσουν στη Γροιλανδία αύριο Πέμπτη, όπως γράφει το δημοσίευμα της Bild η οποία επικαλείται κυβερνητικές και κοινοβουλευτικές πηγές στο Βερολίνο.

Νωρίτερα σήμερα, η Σουηδία και η Νορβηγία ανακοίνωσαν πως θα στείλουν στρατιωτικό προσωπικό στη Γροιλανδία, κατόπιν αιτήματος της Δανίας. Η Κοπεγχάγη ανακοίνωσε ότι αναπτύσσει δυνάμεις στο πλαίσιο στρατιωτικών ασκήσεων στη Γροιλανδία.

Πόσο χρήσιμη είναι η Γροιλανδία στις ΗΠΑ

Η Γροιλανδία παρουσιάζει πραγματικό ενδιαφέρον για την αντιπυραυλική άμυνα των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά η Ουάσινγκτον έχει άλλα βέλη στη φαρέτρα για το έργο της αντιπυραυλικής της ασπίδας “Χρυσός θόλος”, χωρίς να χρειάζεται να έχει στην κατοχή της αυτό το έδαφος στην Αρκτική, το οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσιάζει ως “ζωτικής σημασίας” για την αμερικανική ασφάλεια.

Ποια είναι τα αμερικανικά μέσα αντιπυραυλικής άμυνας

Η αμερικανική άμυνα κατά των βαλλιστικών πυραύλων αποτελείται από δορυφόρους και μια ζώνη από ραντάρ προηγμένης προειδοποίησης για τον εντοπισμό και την παρακολούθηση πυραύλων. Οι ΗΠΑ διαθέτουν τα μέσα αυτά κυρίως στις Αλεούτιες νήσους (Ειρηνικός), στην Αλάσκα, στη Βρετανία και στη Γροιλανδία.

Μπορούν επίσης να βασίζονται στα ραντάρ των πλοίων Aegis που είναι εξοπλισμένα με αντιπυραυλικές δυνατότητες -63 θα τεθούν σε λειτουργία στα τέλη του 2026 σύμφωνα με την υπηρεσία έρευνας του Κογκρέσου- όπως και σε ραντάρ που είναι εγκατεστημένα στο Ντεβεσέλου της Ρουμανίας και στο Ρεντζικόβο της Πολωνίας.

Η Ουάσινγκτον διαθέτει διάφορους τύπους πυραύλων αναχαίτισης, συγκεκριμένα τους 44 πυραύλους GBI που έχουν εγκατασταθεί στην Καλιφόρνια και την Αλάσκα.

Αυτή η εγκατάσταση πυραύλων έχει ως στόχο να “αντιμετωπίσει απειλή προερχόμενη από την ασιατική ήπειρο, αλλά τα σιλό των πυραύλων GBI δεν είναι σε καλή θέση για να αναχαιτίσουν απειλή προερχόμενη από τη Ρωσία”, εξηγεί στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Ετιέν Μαρκούζ, ερευνητής στο Ίδρυμα Στρατηγικής Έρευνας (FRS).

Απέναντι σε μια απειλή εξ Ανατολών, η ανάπτυξη των πυραύλων GBI στη Γροιλανδία δεν του φαίνεται ωστόσο “πιθανή, αυτοί θα μπορούσαν μάλλον να τοποθετηθούν στις βορειοανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες”. Και αν πρόκειται μόνο για τοποθέτηση των ραντάρ και των αναχαιτιστών “στο σωστό μέρος”, η ανάγκη που δηλώνει ο Ντόναλντ Τραμπ να προσαρτήσει τη Γροιλανδία είναι ένα “πρόσχημα”: “υπάρχουν ήδη στην Πολωνία και στη Ρουμανία, επομένως αυτό δεν είναι επιχείρημα”.

Πάνω στα αντιτορπιλικά Aegis, όπως και στην Πολωνία και στη Ρουμανία, οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν πυραύλους SM-3, σχεδιασμένους να αναχαιτίζουν πυρηνικές κεφαλές στο διάστημα μόλις αυτές αποσπαστούν από τον πύραυλο, ενώ το αμερικανικό σύστημα Thaad στοχεύει στην αναχαίτιση του πυραύλου στην τελική φάση πτήσης του στην ανώτερη ατμόσφαιρα.

Σε τι έγκειται το έργο του Χρυσού Θόλου

Το έργο για την κατασκευή του αντιπυραυλικού συστήματος “Χρυσός Θόλος” που ανακοινώθηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ μόλις ανέλαβε τα καθήκοντα του, φιλοδοξεί να προστατεύει το αμερικανικό έδαφος από όλους τους τύπους πυραύλων.

Ο Αμερικανός πρόεδρος προτίθεται να διαθέσει 175 δισεκατομμύρια δολάρια για την απόκτηση ενός συστήματος που θα είναι λειτουργικό μέχρι το τέλος της θητείας του, φιλοδοξία που θεωρείται μη ρεαλιστική από πολλούς ειδικούς.

Σύμφωνα με υπολογισμούς του Todd Harrison, του Αμερικανικού Ινστιτούτου Επιχειρήσεων, το έργο θα κοστίσει σε ένα μέσο σενάριο περίπου 1 τρισεκατομμύριο δολάρια σε διάστημα 20 ετών και έως 3,6 τρισεκ. δολάρια για την πιο αποτελεσματική ασπίδα.

Η κύρια καινοτομία που προβλέπεται είναι η ανάπτυξη σε χαμηλή τροχιά ενός στόλου δορυφόρων αναχαίτισης που θα βγουν εκτός τροχιάς για να αναχαιτίσουν τον πύραυλο όταν εισέρχεται στο διάστημα.

Ωστόσο “αυτό είναι ένα πολυεπίπεδο σύστημα: σε περίπτωση αποτυχίας, πρέπει να υπάρχουν άλλες επιλογές βολής. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βελτιώσουν επίσης” τους πυραύλους τους και τις ικανότητες αναχαίτισης στην ξηρά και στη θάλασσα, σύμφωνα με τον Ετιέν Μαρκούζ.

Γιατί η Γροιλανδία;

Διηπειρωτικοί βαλλιστικοί πύραυλοι που θα εκτοξεύονταν κατά των ΗΠΑ θα περνούσαν αναγκαστικά πάνω από τον Βόρειο Πόλο, υπενθυμίζει, και το να υπάρχουν εκεί ραντάρ εντοπισμού και μέσα αναχαίτισης παρουσιάζει ένα όφελος. Επί του παρόντος, ο αμερικανικός στρατός διαθέτει συστήματα ραντάρ στη βάση του στο Πιτουφίκ (πρώην Θούλη).

Όσον αφορά την ανίχνευση, “είναι πάντα συμφέρον να υπάρχουν ραντάρ στη Γροιλανδία” για την παρακολούθηση των πυραύλων στο διάστημα, “αλλά θα γίνεται όλο και λιγότερο”, σημειώνει ο Ετιέν Μαρκούζ. Πράγματι, “οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται στη διαδικασία ανάπτυξης δορυφόρων χαμηλής τροχιάς HBTSS ακριβώς για την παρακολούθηση των πυραύλων κατά τη διάρκεια της εξωατμοσφαιρικής τους φάσης”.

Εξάλλου οι υφιστάμενες αμυντικές συμφωνίες μεταξύ των ΗΠΑ, και της Γροιλανδίας και της Δανίας, επιτρέπουν ήδη πολλά στην Ουάσινγκτον.

“Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να τοποθετήσουν στη Γροιλανδία τεχνικούς, υλικούς και ανθρώπινους πόρους, χωρίς περιορισμό. Θα μπορούσαν ακόμη και να επανατοποθετήσουν πυρηνικά μέσα εάν το ήθελαν. Ωστόσο, το βασικό σημείο είναι ότι οι Δανοί και οι Γροιλανδοί πρέπει να ενημερωθούν και να ζητηθεί η γνώμη τους”, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Μίκαα Μπλουζόν-Μερέντ, ερευνητής στη γεωπολιτική των πόλων και συγγραφέας του βιβλίου “Mondes polaires”.

“Εάν οι Δανοί έλεγαν όχι για ένα έργο αφού είχε ζητηθεί η γνώμη τους, και οι ΗΠΑ το έκαναν μονομερώς παρόλα αυτά, αυτό θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως παραβίαση της κυριαρχίας της Δανίας και θα είχε ως συνέπεια τη διπλωματική και πολιτική κλιμάκωση. Επομένως, η Δανία δεν έχει δικαίωμα άσκησης βέτο με τη νομική έννοια του όρου αλλά, στην πραγματικότητα, αυτό που κάνουν οι ΗΠΑ στη Γροιλανδία απαιτεί πολιτική συμφωνία”, τονίζει.