Ζωή χωρίς διασύνδεση στο Διαδίκτυο σημαίνει πλήρη απομόνωση από τον υπόλοιπο κόσμο. Αυτό είναι το ζητούμενο για την Τεχεράνη, η οποία έχει επιβάλει μια πρωτοφανή ψηφιακή συσκότιση στο Ιράν από την περασμένη Πέμπτη, με σκοπό να αποδυναμώσει τις διαδηλώσεις, που, όμως, συνεχίζονται αμείωτα και εκτιμάται πως υπερβαίνουν σε ένταση την Επανάσταση του 1979. Ο Αμερικανός δισεκατομμυριούχος και επικεφαλής της Space X, Έλον Μασκ, προσφέρει δωρεάν πρόσβαση στο δορυφορικό σύστημα Starlink, την ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, παροτρύνει τους Ιρανούς να συνεχίσουν να αντιδρούν στο καθεστώς των Αγιατολάχ. Από την Κυριακή ο Τραμπ είχε δηλώσει από το προεδρικό αεροσκάφος πως θα επικοινωνήσει με τον Μασκ, ώστε να είναι ελεύθερη η πρόσβαση των Ιρανών στο Starlink.
Η ιστορία της προσβασιμότητας των Ιρανών στο Διαδίκτυο αντανακλά την ανάγκη τους να καταπολεμήσουν την κοινωνική καταπίεση που ασκείται από το θεοκρατικό καθεστώς των Μουλάδων, το οποίο εμφανίζει έντονα σημάδια αποδυνάμωσης μετά τις βομβιστικές επιθέσεις των ΗΠΑ το περσινό καλοκαίρι σε πυρηνικές εγκαταστάσεις. Έναν χρόνο πριν, δηλαδή στις αρχές του 2025, είχε εκτιμηθεί πως πάνω από 30.000 Ιρανοί χρησιμοποιούσαν το δορυφορικό σύστημα Starlink. Ενώ οι δέκτες Starlink απαγορεύονται στο Ιράν, μέχρι σήμερα εκτιμάται πως έχουν μπει λαθραία στη χώρα πάνω από 50.000, δήλωσε ο Αχμάντ Αχμαντιάν, διευθυντικό στέλεχος της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Holistic Resilience, η οποία έχει γίνει γνωστή από τη συνεργασία της με τη Space X του Μασκ.
Μπλόκο των Αγιατολάχ στο Starlink του Έλον Μασκ
Το καθεστώς του Ιράν έχει καταφέρει με στρατιωτικούς παρεμβολείς σημάτων GPS να διακόψει την πρόσβαση στο Διαδίκτυο που προσφέρει το δορυφορικό σύστημα Starlink. Από τις 8 Ιανουαρίου, δηλαδή όταν άρχισαν να κλιμακώνονται οι διαδηλώσεις, η δορυφορική πρόσβαση στο Διαδίκτυο διακόπηκε μέχρι και το 80% της χώρας, σύμφωνα με τη μη κυβερνητική οργάνωση Miaan Group.
Πληροφορίες της Le Figaro και του Forbes θέλουν τη Ρωσία να παρέχει τεχνολογική υποστήριξη στο Ιράν, δίνοντας τη δυνατότητα να αποδυναμώσει τη δορυφορική κάλυψη του Starlink. Οι παρεμβολές στοχεύουν τόσο τα σήματα GPS που χρησιμοποιούν οι τερματικοί σταθμοί Starlink για τον εντοπισμό δορυφόρων όσο και τα σήματα uplink/downlink, προκαλώντας τοπικές διακοπές.
«Το επίπεδο της βίας που ασκείται από την κυβέρνηση δεν έχει επαναληφθεί ποτέ», έγραψε ο Αμίρ Ρασίντι, διευθυντής της Miaan Group στο Linkedin, προσθέτοντας ότι «η Δημοκρατία του Ιράν σκοτώνει για να επιβιώσει». Μέχρι σήμερα πάνω από 2.400 Ιρανοί έχουν χάσει τη ζωή τους από τις μονάδες καταστολής, ενώ έχουν συλληφθεί δεκάδες χιλιάδες. Πηγές του Bloomberg υπογραμμίζουν πως το μέγεθος των διαδηλώσεων είναι ακόμη μεγαλύτερο από την Επανάσταση του 1979. Πληροφορίες του CNN θέλουν την αμερικανική κυβέρνηση να παροτρύνει να αποχωρήσουν κάποια μέλη από το προσωπικό σε στρατιωτική βάση του Κατάρ. Από τη Γαλλία, η κυβέρνηση του Εμανουέλ Μακρόν εξετάζει τρόπους για να στείλει τερματικά της Etelsat, της εταιρείας δορυφόρων, στο Ιράν για την αποκατάσταση της διασύνδεσης των πολιτών στο Διαδίκτυο.
Η αποτυχία του πειράματος της Τεχεράνης για ένα ελεγχόμενο διαδίκτυο
Προκειμένου να επιβάλει το κεντρικό αφήγημα της πολιτικής ελίτ, να καταπνίξει τις κοινωνικές αντιδράσεις και να εντοπίζει τη συσπείρωση των αντιφρονούντων, το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν εδώ και μια δεκαετία δημιούργησε μια διαφορετική εκδοχή του Internet. Το Εθνικό Δίκτυο Πληροφοριών (NIN), το οποίο είχε την έγκριση του Ανώτατου Συμβουλίου Κυβερνοχώρου του Ιράν, παρομοιάζεται με το «μεγάλο τείχος προστασίας» της Κίνας. Δεν πέτυχε, όμως, το πείραμα του ελεγχόμενου διαδικτύου από τους νόμους του Ισλάμ – γνωστό και ως «halal internet», όπως αναφέρεται σε σχετικό ρεπορτάζ των Financial Times.
Στοιχεία της Le Figaro αποκαλύπτουν ότι οι εκτελέσεις αυξήθηκαν από 975 σε 1.900 από το 2024 στο 2025, αντανακλώντας τη συσσώρευση των κοινωνικών αντιδράσεων από τη χρόνια φθορά της οικονομίας, την κατακόρυφη άνοδο των τιμών σε βασικά αγαθά και την εκτεταμένη διαφθορά. Τα περιουσιακά στοιχεία που ελέγχονται απευθείας από τον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, μέσω του κρατικού φορέα Setad, υπολογίζονται στα 90 δισ. ευρώ, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters. Παρά τις δυτικές κυρώσεις, που ταλανίζουν την οικονομία επί δεκαετίες και στόχευαν στην αποδυνάμωση του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου, το Ιράν είναι το 3ο κράτος-μέλος του ΟΠΕΚ με τη μεγαλύτερη πετρελαϊκή παραγωγή, στα 3,22 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Ωστόσο, το βιοτικό επίπεδο των Ιρανών έχει υποβαθμιστεί δραματικά, με την αγοραστική δύναμη να έχει συρρικνωθεί 90% την τελευταία οκταετία, σύμφωνα με την ενημερωτική πλατφόρμα VoxDev.
Η οργή της κοινής γνώμης είναι διάχυτη σε όλα τα επίπεδα της ιρανικής κοινωνίας, με τους αναλυτές να τονίζουν πως η έναρξη των διαδηλώσεων από την απεργία των εμπόρων του Μεγάλου Μπαζάρ της Τεχεράνης είναι σημαδιακή. Οι έμποροι του Μεγάλου Μπαζάρ της Τεχεράνης (γνωστοί ως Bazaaris) αποτέλεσαν έναν από τους τρεις βασικούς πυλώνες της Ιρανικής Επανάστασης του 1979, μαζί με τον σιιτικό κλήρο και τους φοιτητές. Η συμμετοχή τους ήταν καθοριστική, καθώς παρείχαν την οικονομική και οργανωτική ισχύ που χρειαζόταν το κίνημα για να ανατρέψει τον σάχη. Πλέον η Τεχεράνη φαίνεται πως δεν είχε άλλη επιλογή από το να παγώσει κάθε πρόσβαση στο Διαδίκτυο, σε μια πρωτοφανή ψηφιακή συσκότιση, ώστε να αποκρύψει το μέγεθος των σημερινών διαδηλώσεων κατά του καθεστώτος, αλλά και την άγρια καταστολή από τους Φρουρούς της Επανάστασης μαζί με τους πολιτοφύλακες Μπασίζ.
