Η εμμονή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με τη Γροιλανδία, που αρχικά αντιμετωπίστηκε ως γραφική ιδέα ή διπλωματική πρόκληση χωρίς σοβαρό υπόβαθρο, αποδεικνύεται σήμερα ότι έχει βαθύτερες ρίζες και σαφή γεωοικονομική λογική. Πίσω από την πρόταση αγοράς –και πλέον ακόμη και κατάληψης– του μεγαλύτερου νησιού του κόσμου βρίσκεται ένας δισεκατομμυριούχος με μακρά προσωπική σχέση με τον Τραμπ και με ολοένα αυξανόμενα επιχειρηματικά συμφέροντα στην Αρκτική.
Ο Ρόναλντ Λόντερ, κληρονόμος της αυτοκρατορίας Estée Lauder, εμφανίζεται να συνδυάζει πολιτική επιρροή, στρατηγικές εισηγήσεις και ιδιωτικές επενδύσεις, θολώνοντας τα όρια μεταξύ εθνικής πολιτικής και προσωπικού οφέλους.
Η αρχική ιδέα για τη Γροιλανδία και ο ρόλος του Λόντερ
Μια ημέρα, κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας, ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε έναν κορυφαίο συνεργάτη του στο Οβάλ Γραφείο για να συζητήσουν μια νέα ιδέα. «Ο Τραμπ με κάλεσε στο Οβάλ Γραφείο», αφηγήθηκε ο Τζον Μπόλτον, σύμβουλος εθνικής ασφάλειας το 2018, στην εφημερίδα Guardian. «Μου είπε ότι ένας προβεβλημένος επιχειρηματίας μόλις του είχε προτείνει οι ΗΠΑ να αγοράσουν τη Γροιλανδία».
Η πρόταση ήταν εξαιρετικά ασυνήθιστη. Και, όπως αποκαλύφθηκε, προερχόταν από έναν παλιό φίλο του προέδρου, ο οποίος στη συνέχεια θα αποκτούσε και επιχειρηματικά συμφέροντα στο δανικό έδαφος. Ο επιχειρηματίας, όπως έμαθε ο Μπόλτον, ήταν ο Ρόναλντ Λόντερ, κληρονόμος της παγκόσμιας αυτοκρατορίας καλλυντικών Estée Lauder και γνώριμος του Τραμπ επί περισσότερα από 60 χρόνια, από τότε που και οι δύο κινούνταν στους ίδιους κύκλους της οικονομικής ελίτ της Νέας Υόρκης.
Η Γροιλανδία ως στρατηγικό όραμα του Τραμπ
Ο Μπόλτον δήλωσε ότι συζήτησε το ενδεχόμενο της Γροιλανδίας απευθείας με τον Λόντερ. Μετά την παρέμβαση του δισεκατομμυριούχου, μια ομάδα του Λευκού Οίκου άρχισε να διερευνά τρόπους ενίσχυσης της αμερικανικής επιρροής στο τεράστιο αρκτικό έδαφος, το οποίο τελεί υπό τον έλεγχο της Δανίας.
Η αναβίωση της ιδέας αυτής κατά τη δεύτερη θητεία του Τραμπ είναι, σύμφωνα με τον Μπόλτον, χαρακτηριστική του τρόπου λειτουργίας του προέδρου. «Αποσπάσματα πληροφοριών που ακούει από φίλους του τα εκλαμβάνει ως αλήθεια και δεν μπορείς να του αλλάξεις γνώμη», είπε.
Με την πάροδο των ετών, η ιδέα φάνηκε να διεγείρει ακόμη περισσότερο τις ιμπεριαλιστικές φιλοδοξίες του Τραμπ. Οκτώ χρόνια μετά την πρώτη συζήτηση, δεν εξετάζει πλέον μόνο την αγορά της Γροιλανδίας, αλλά ακόμη και το ενδεχόμενο κατάληψής της με τη βία.
Επιχειρηματικά συμφέροντα και Γροιλανδία
Όπως και σε πολλές άλλες περιπτώσεις προσώπων του στενού του κύκλου, οι πολιτικές εισηγήσεις του Λόντερ φαίνεται να τέμνονται με τα επιχειρηματικά του συμφέροντα. Καθώς ο Τραμπ κλιμακώνει τις απειλές περί κατάληψης της Γροιλανδίας, ο Λόντερ έχει αποκτήσει εμπορικές συμμετοχές στο νησί.
Ο ίδιος υποστήριξε δημοσίως ότι η ιδέα του Τραμπ «ποτέ δεν ήταν παράλογη, αλλά στρατηγική». Σε άρθρο του στη New York Post, τόνισε ότι κάτω από τους πάγους της Γροιλανδίας κρύβεται ένας πλούτος σπάνιων γαιών, απαραίτητων για την τεχνητή νοημοσύνη, τα προηγμένα οπλικά συστήματα και τη σύγχρονη τεχνολογία. Παράλληλα, η υποχώρηση των πάγων ανοίγει νέες θαλάσσιες οδούς, μεταβάλλοντας το παγκόσμιο εμπόριο και την ασφάλεια.
Ο Λόντερ υποστήριξε ότι η Γροιλανδία βρίσκεται «στο επίκεντρο του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων» και αποκάλυψε ότι συνεργάζεται επί χρόνια με πολιτικούς και επιχειρηματικούς παράγοντες του νησιού για την ανάπτυξη «στρατηγικών επενδύσεων».
Από τη Γροιλανδία στα ορυκτά της Ουκρανίας
Από τότε που, σύμφωνα με δημοσιογραφικές αποκαλύψεις, ο Λόντερ προσέλκυσε την προσοχή του Τραμπ στη Γροιλανδία το 2018, φαίνεται ότι έχει επενδύσει σημαντικά κεφάλαια στην περιοχή. Δανικά εταιρικά αρχεία δείχνουν ότι εταιρεία με έδρα τη Νέα Υόρκη και άγνωστους ιδιοκτήτες απέκτησε πρόσφατα συμμετοχές στη Γροιλανδία, μεταξύ άλλων σε έργο εξαγωγής «πολυτελούς» μεταλλικού νερού από νησί του κόλπου Μπάφιν, καθώς και σε σχέδια υδροηλεκτρικής ενέργειας για την τροφοδότηση εργοστασίου αλουμινίου.
Παράλληλα, το όνομα του Λόντερ εμφανίζεται και σε κοινοπραξία που ενδιαφέρεται για την εκμετάλλευση ουκρανικών ορυκτών, κυρίως λιθίου. Έγγραφο που διέρρευσε το 2023 ανέφερε ότι συμμετείχε σε σχήμα που επιδίωκε πρόσβαση σε κοιτάσματα σε μια χώρα κατεστραμμένη από τον πόλεμο.
Σύγκρουση συμφερόντων και πολιτική επιρροή
Η φαινομενική αυτή σύμπτωση πολιτικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας εντείνει τα ερωτήματα για συγκρούσεις συμφερόντων κατά τη δεύτερη θητεία Τραμπ. Παρά τις διαβεβαιώσεις του Λευκού Οίκου ότι ούτε ο πρόεδρος ούτε η οικογένειά του εμπλέκονται σε τέτοιες πρακτικές, η περίπτωση Λόντερ προστίθεται σε μια μακρά λίστα παραδειγμάτων όπου η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ φαίνεται να συμβαδίζει με ιδιωτικά οικονομικά συμφέροντα.
Όπως σημείωσε ο Δανός υπουργός Εξωτερικών μετά από πρόσφατη συνάντηση στον Λευκό Οίκο, η αμερικανική θέση δεν μεταβλήθηκε. «Είναι σαφές ότι ο πρόεδρος έχει αυτή την επιθυμία να κατακτήσει τη Γροιλανδία», δήλωσε, συνοψίζοντας τον πυρήνα μιας υπόθεσης όπου γεωπολιτική, Αρκτική και μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα συνυφαίνονται στενά.
