Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, παραδέχθηκε για πρώτη φορά δημόσια ότι χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια των μαζικών διαδηλώσεων που συγκλόνισαν τη χώρα τις τελευταίες δυόμισι εβδομάδες.
Σε δημόσια ομιλία του την Πέμπτη 15/1, αναγνώρισε το μέγεθος των απωλειών, κάνοντας λόγο για θανάτους που σημειώθηκαν, όπως είπε, με απάνθρωπο και άγριο τρόπο, ενώ απέδωσε την ευθύνη για το αιματοκύλισμα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Kατηγορεί τον Τραμπ
Ο Χαμενεΐ επιτέθηκε προσωπικά στον Ντόναλντ Τραμπ, χαρακτηρίζοντάς τον εγκληματία για τη δημόσια στήριξή του στις διαδηλώσεις, και κάλεσε σε σκληρή τιμωρία όσων συμμετείχαν σε αυτές. Τόνισε ότι, με τη βοήθεια του Θεού, ο ιρανικός λαός οφείλει να συντρίψει, όπως είπε, τη σπονδυλική στήλη των υποκινητών της αναταραχής, όπως είχε πράξει και στο παρελθόν.
Την ίδια στιγμή, οι ιρανικές αρχές έδωσαν στη δημοσιότητα υλικό που, σύμφωνα με τις ίδιες, αποδεικνύει την παρουσία ένοπλων ατόμων ανάμεσα στους διαδηλωτές, παρουσιάζοντάς το ως τεκμήριο ξένης υπονόμευσης.
Ανώτατοι κληρικοί υιοθέτησαν ακόμη πιο ακραία ρητορική, με έναν εξ αυτών να ζητά ανοιχτά την εκτέλεση των διαδηλωτών, τους οποίους χαρακτήρισε όργανα και στρατιώτες του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών, δηλώνοντας ότι οι δύο αυτές χώρες δεν πρέπει να περιμένουν ειρήνη.
O Αχμάντ Χαταμί, μέλος του Συμβουλίου των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν © Abedin Taherkenareh/ΕPA
Ιδιαίτερα σκληρός εμφανίστηκε ο Αχμάντ Χαταμί, μέλος του Συμβουλίου των Φρουρών και της Συνέλευσης των Ειδικών, οργάνων με καθοριστικό ρόλο στο πολιτικό σύστημα της χώρας. Στο κήρυγμά του ανέφερε εκτεταμένες καταστροφές σε τζαμιά, χώρους προσευχής, νοσοκομεία και οχήματα πρώτων βοηθειών, αποδίδοντάς τες στους διαδηλωτές.
Εκτελέσεις συλληφθέντων
Οι τοποθετήσεις αυτές ήρθαν σε έντονη αντίθεση με τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος άφησε να εννοηθεί ότι ανέβαλε ενδεχόμενο στρατιωτικό πλήγμα, υποστηρίζοντας πως οι ιρανικές αρχές συμφώνησαν να σταματήσουν τις εκτελέσεις συλληφθέντων.
Ο ίδιος ευχαρίστησε δημόσια την Τεχεράνη για τη διακοπή, όπως είπε, της εκτέλεσης εκατοντάδων διαδηλωτών, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές από πού προέρχονταν τα συγκεκριμένα στοιχεία.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, από την άλλη πλευρά, υποστηρίζουν ότι η καταστολή συνεχίζεται. Σύμφωνα με στοιχεία ακτιβιστών, περισσότεροι από τρεις χιλιάδες άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, χιλιάδες ακόμη υποθέσεις βρίσκονται υπό διερεύνηση, ενώ πάνω από είκοσι δύο χιλιάδες πολίτες έχουν συλληφθεί, προκαλώντας έντονη ανησυχία για την τύχη και τη μεταχείρισή τους.
Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν στα τέλη Δεκεμβρίου, όταν έμποροι βγήκαν στους δρόμους της Τεχεράνης μετά από αιφνίδια υποτίμηση του εθνικού νομίσματος. Πολύ γρήγορα, τα αιτήματα διευρύνθηκαν και μετατράπηκαν σε ανοιχτή αμφισβήτηση του πολιτικού καθεστώτος, οδηγώντας στη σοβαρότερη και πιο αιματηρή κοινωνική αναταραχή από την επανάσταση του 1979.
Δημόσια τιμωρία όσων συμμετείχαν
Η βίαιη καταστολή, που διεθνείς οργανώσεις περιγράφουν ως μαζικές δολοφονίες διαδηλωτών, απομάκρυνε προσωρινά τον κόσμο από τους δρόμους. Μετά την κάμψη των κινητοποιήσεων, οι αρχές επιχείρησαν να προβάλουν δημόσια την τιμωρία όσων συμμετείχαν, παρουσιάζοντας τα γεγονότα ως ξένο σχέδιο αποσταθεροποίησης.
Παραμένει αβέβαιο ποια θα είναι η επόμενη ημέρα για το Ιράν και αν το κίνημα θα αναζωπυρωθεί. Η χώρα εξακολουθεί να βρίσκεται σε ψηφιακή απομόνωση, με το διαδίκτυο να παραμένει κλειστό για περισσότερη από μία εβδομάδα.
Την ίδια ώρα, ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του τελευταίου σάχη και προβεβλημένη φωνή της αντιπολίτευσης, συνεχίζει να καλεί σε ανατροπή της κυβέρνησης και να ζητά διεθνή παρέμβαση, δηλώνοντας ότι οι Ιρανοί δεν έχουν άλλη επιλογή από το να συνεχίσουν τον αγώνα τους.
