Ο Ντόναλντ Τραμπ προωθεί τη δημιουργία ενός νέου διεθνούς οργάνου με την ονομασία «Συμβούλιο Ειρήνης», ζητώντας από τα κράτη που επιθυμούν μόνιμη συμμετοχή να καταβάλουν τουλάχιστον 1 δισεκατομμύριο δολάρια. Το θέμα αναδείχθηκε λίγες ώρες μετά την πρόσκληση Τραμπ σε Ελλάδα και Κύπρο να συμμετάσχουν στο Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα.
Σύμφωνα με προσχέδιο του καταστατικού χάρτη, που περιήλθε στην κατοχή του Bloomberg, ο ίδιος ο Τραμπ θα αναλάβει τον ρόλο του πρώτου προέδρου, διατηρώντας εκτεταμένες εξουσίες τόσο στη λήψη αποφάσεων όσο και στη διαχείριση των πόρων.
Το σχέδιο έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, με επικριτές να προειδοποιούν ότι πρόκειται για μια απόπειρα δημιουργίας ανταγωνιστικού θεσμού απέναντι στον ΟΗΕ, τον οποίο ο Τραμπ έχει επανειλημμένως επικρίνει.
Το «Συμβούλιο Ειρήνης» και ο κεντρικός ρόλος του Τραμπ
Σύμφωνα με το προσχέδιο του καταστατικού, το προτεινόμενο Συμβούλιο Ειρήνης περιγράφεται ως «ένας διεθνής οργανισμός που αποσκοπεί στην προώθηση της σταθερότητας, την αποκατάσταση αξιόπιστης και νόμιμης διακυβέρνησης και τη διασφάλιση διαρκούς ειρήνης σε περιοχές που πλήττονται ή απειλούνται από συγκρούσεις». Ο οργανισμός θα αποκτούσε επίσημη υπόσταση μόλις τρία κράτη συμφωνούσαν στο καταστατικό του.
Ο Ντόναλντ Τραμπ θα είναι ο πρώτος πρόεδρος του οργάνου, με δικαίωμα να αποφασίζει ποια κράτη θα προσκαλούνται ως μέλη. Οι αποφάσεις θα λαμβάνονται με πλειοψηφία, με κάθε παρόν κράτος-μέλος να διαθέτει μία ψήφο, ωστόσο όλες οι αποφάσεις θα υπόκεινται στην τελική έγκριση του προέδρου.
Τραμπ, συνδρομές και μόνιμη συμμετοχή
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η οικονομική διάσταση του σχεδίου. Όπως αναφέρεται στο προσχέδιο, κάθε κράτος-μέλος θα έχει θητεία έως τρία έτη από την έναρξη ισχύος του καταστατικού, με δυνατότητα ανανέωσης αποκλειστικά με απόφαση του προέδρου. Ωστόσο, ο χρονικός αυτός περιορισμός δεν θα ισχύει για τα κράτη που θα καταβάλουν περισσότερα από 1 δισ. δολάρια σε μετρητά εντός του πρώτου έτους λειτουργίας του Συμβουλίου Ειρήνης.
Με άλλα λόγια, η οικονομική συνεισφορά ύψους 1 δισ. δολαρίων εξασφαλίζει μόνιμη συμμετοχή στο όργανο, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη φύση και τη νομιμοποίηση του θεσμού.
Αντιδράσεις και φόβοι για «εναλλακτικό ΟΗΕ»
Επικριτές του σχεδίου εκφράζουν ανησυχία ότι ο Τραμπ επιχειρεί να οικοδομήσει έναν εναλλακτικό ή ανταγωνιστικό θεσμό προς τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Η ανησυχία αυτή εντείνεται από το γεγονός ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει επανειλημμένα ασκήσει δριμεία κριτική στον ΟΗΕ, αμφισβητώντας την αποτελεσματικότητά του.
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις διαβουλεύσεις, αρκετά κράτη αντιτίθενται έντονα στο προσχέδιο του καταστατικού και εργάζονται συντονισμένα ώστε να απορρίψουν τις προτάσεις της αμερικανικής πλευράς.
Τραμπ, Γάζα και διεθνείς ευαισθησίες
Ο Τραμπ έχει ήδη προσκαλέσει σειρά ηγετών, μεταξύ των οποίων τον πρόεδρο της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι και τον πρωθυπουργό του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ, να συμμετάσχουν σε ένα ειδικό Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα, το οποίο θα εντασσόταν κάτω από την ευρύτερη ομπρέλα του νέου οργανισμού.
Το σχέδιο αυτό προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος δήλωσε ότι οι λεπτομέρειες δεν είχαν συντονιστεί με το Ισραήλ. Παράλληλα, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν λάβει προσκλήσεις συμμετοχής, αν και, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η προοπτική ο Τραμπ να ελέγχει άμεσα τα οικονομικά του οργάνου θεωρείται απαράδεκτη για τα περισσότερα από αυτά τα κράτη.
Διακυβέρνηση, χρήματα και εξουσίες
Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε στο Bloomberg ότι η συμμετοχή στο Συμβούλιο Ειρήνης θα είναι δυνατή και χωρίς οικονομική συνεισφορά, ωστόσο μόνο η καταβολή του 1 δισ. δολαρίων θα εξασφαλίζει μόνιμη θέση. Τα χρήματα, σύμφωνα με τον ίδιο, θα χρησιμοποιηθούν απευθείας για την υλοποίηση της εντολής του οργάνου, με έμφαση στην ανοικοδόμηση της Γάζας.
Το καταστατικό προβλέπει ότι το Συμβούλιο θα συνεδριάζει τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, καθώς και όποτε και όπου το κρίνει σκόπιμο ο πρόεδρος. Η ημερήσια διάταξη θα εγκρίνεται αποκλειστικά από τον πρόεδρο, ενώ προβλέπονται και τακτικές μη ψηφοφορίες συναντήσεις με το εκτελεστικό συμβούλιο.
Ο Τραμπ θα έχει επίσης τη δυνατότητα να απομακρύνει κράτος-μέλος, εκτός αν η απόφαση αυτή ανατραπεί με πλειοψηφία δύο τρίτων των μελών, ενώ θα ορίζει και τον διάδοχό του στη θέση του προέδρου.
Τα πρώτα πρόσωπα και το επόμενο βήμα
Την Παρασκευή, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε τη σύσταση μιας πρώτης εκτελεστικής επιτροπής, στην οποία θα συμμετέχουν ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο ειδικός απεσταλμένος για τη Μέση Ανατολή Στιβ Γουίτκοφ, ο γαμπρός του Τραμπ Τζάρεντ Κούσνερ και ο πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Τόνι Μπλερ, ενόψει της πλήρους συγκρότησης του Συμβουλίου.
