Ραγδαίες είναι οι εξελίξεις στην κόντρα ΕΕ με Τραμπ για τη Γροιλανδία. Ο Τραμπ δεν φαίνεται να πτοείται από την αποφασιστικότητα των Βρυξελλών να επιβάλουν δασμούς στις ΗΠΑ ως απάντηση στην επιθετικότητα της Ουάσιγκτον στη Γροιλανδία, με τον Αμερικανό πρόεδρο να προχωρεί σε νέα εμπρηστική ανάρτηση στο Truth Social, επαναλαμβάνοντας την πρόθεσή του για απόκτηση της νησιωτικής χώρας, η οποία διοικητικά ανήκει στη Δανία.
«Το ΝΑΤΟ λέει στη Δανία εδώ και 20 χρόνια ότι “πρέπει να απομακρύνετε τη ρωσική απειλή από τη Γροιλανδία”. Δυστυχώς, η Δανία δεν μπόρεσε να κάνει τίποτα γι’ αυτό. Τώρα ήρθε η ώρα και θα γίνει! Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ», έγραψε στην ανάρτησή του ο Αμερικανός πρόεδρος των ΗΠΑ, προκαλώντας την άμεση αντίδραση της Ευρώπης. Όπως μετέδωσε το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP), συγκαλείται έκτακτη Σύνοδος, με τον πρόεδρο της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, να καλεί την ΕΕ να ενεργοποιήσει το λεγόμενο «εργαλείο αντιεκβιασμού» ή «trade bazooka».
Νωρίτερα, πριν από τη νέα εμπρηστική ανάρτηση Τραμπ, έγινε γνωστό ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι εξετάζουν την επιβολή δασμών σε αμερικανικές εισαγωγές, συνολικού ύψους 93 δισ. ευρώ, ή ακόμη και τον περιορισμό της πρόσβασης εταιρειών των ΗΠΑ στην κοινή αγορά, ως αντίποινα στην τελευταία κλιμάκωση των απειλών της κυβέρνησης Τραμπ για την απόκτηση της Γροιλανδίας. Με αυτές τις επιλογές οι ηγέτες της Ευρώπης θα πορευτούν στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, αποκάλυψαν αργά χθες οι Financial Times. Εκεί θα παραστεί ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, με τη μεγαλύτερη αντιπροσωπεία των ΗΠΑ των τελευταίων ετών.
Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών αποτελούν μια ιστορική πρόκληση στη συνοχή του ΝΑΤΟ. Ο Τραμπ χρησιμοποιεί εκ νέου ως όπλο τους δασμούς, με κίνδυνο να κλονίσει τη διατλαντική συμμαχία που σχηματίστηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Και για ποιον λόγο; Για να παραδώσει η Δανία την κυριότητα της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ, διότι, όπως ισχυρίζεται ο ίδιος, η Κίνα ή η Ρωσία θα διεκδικήσουν το αρκτικό νησί. Σύμφωνα με τους Financial Times, οι υπουργοί της Γαλλίας και της Γερμανίας πρόκειται να συναντηθούν σήμερα στο Βερολίνο, καθώς οι δύο κυβερνήσεις συντονίζουν τις κινήσεις τους.
Ανάρτηση Τραμπ για τη Γροιλανδία και τη στάση της Δανίας © Truth Social
Χθες πραγματοποιήθηκε έκτακτη συνάντηση των μόνιμων διπλωματικών αντιπροσώπων των 27 κρατών-μελών της ΕΕ, όπου συζητήθηκε η ενεργοποίηση του ευρωπαϊκού μηχανισμού κατά του οικονομικού εξαναγκασμού από τρίτες χώρες, ένα πλαίσιο που συμπεριλαμβάνει μέτρα εις βάρος συγκεκριμένων εταιρειών. Παράλληλα, φαίνεται να ανατρέπεται η εμπορική συμφωνία που είχε υπογράψει ο Τραμπ με την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τον περασμένο Ιούλιο, ύστερα από κοπιαστικές διαπραγματεύσεις.
Υπενθυμίζουμε ότι η συγκεκριμένη συμφωνία είχε θεωρηθεί ταπεινωτική για τους Ευρωπαίους, επειδή επέτρεπε στις ΗΠΑ να επιβάλουν δασμούς 15% στις εισαγωγές από την ΕΕ χωρίς καμία επιβάρυνση για τα αμερικανικά προϊόντα προς την ενιαία αγορά. Πηγές του Politico αποκάλυψαν ότι η εμπορική συμφωνία ότι δεν θα επικυρωθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΚ), όπως είχε προγραμματιστεί για τις 26 Ιανουαρίου. Έτσι, επανέρχονται στο προσκήνιο οι δασμοί σε αμερικανικά προϊόντα 93 δισ. ευρώ, που είχε «παγώσει» η Κομισιόν λόγω της εμπορικής συμφωνίας.
Πώς κλιμακώθηκε η ένταση μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού
Οι μικρές στρατιωτικές δυνάμεις που απέστειλαν οι Γάλλοι, οι Γερμανοί, οι Βρετανοί, οι Σουηδοί, οι Φινλανδοί, οι Νορβηγοί και οι Ολλανδοί στη Γροιλανδία την περασμένη εβδομάδα ήταν μια συμβολική κίνηση για να δείξουν τη συμπαράστασή τους στη Δανία, η οποία δέχεται μια πρωτοφανή πίεση για να παραχωρήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας. Έτσι, πυροδοτήθηκαν νέες απειλές από τον ευέξαπτο πρόεδρο των ΗΠΑ.
Ο Τραμπ απείλησε το Σάββατο οκτώ ευρωπαϊκές χώρες με πρόσθετους δασμούς 10% από τις αρχές Φεβρουαρίου και ακόμη 15% τον Ιούνιο, εάν δεν συμφωνηθεί η «ολοκληρωτική και απόλυτη εξαγορά της Γροιλανδίας». Ως τμήμα της Δανίας, η διεκδίκηση της Γροιλανδίας φέρνει σε απευθείας αντιπαράθεση τις ΗΠΑ με την ΕΕ και τη Βρετανία, η οποία θεωρούσε μέχρι πρότινος πως είχε σφυρηλατήσει μια προνομιακή σχέση με τον Λευκό Οίκο.
Οπότε οι Βρυξέλλες αιφνιδιάστηκαν για μία ακόμη φορά, με την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, να επιστρέφουν από τη Λατινική Αμερική, όπου είχαν ταξιδέψει για την υπογραφή της συμφωνίας ελευθέρου εμπορίου Mercosur. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που μίλησαν ανώνυμα στο Politico τάσσονται υπέρ μιας πιο δυναμικής στάσης απέναντι στην Ουάσιγκτον.
Σκoτ Μπέσεντ στο NBC News: «Οι Ευρωπαίοι εκπέμπουν αδυναμία, οι ΗΠΑ προβάλλουν ισχύ»
Ας μη λησμονείται πως εκκρεμεί η τελική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ για τη νομιμότητα των δασμών που ο Τραμπ εφαρμόζει, με το επιχείρημα πως είναι απαραίτητοι για λόγους εθνικής ασφάλειας. Σε συνέντευξη που έδωσε ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, στην εκπομπή «Meet the Press» του NBC, δήλωσε πως είναι απίθανο να ανατρέψει το Ανώτατο Δικαστήριο τις αποφάσεις της εκτελεστικής εξουσίας σε ό,τι αφορά τους δασμούς που έχει επιβάλει ο Τραμπ σε δεκάδες χώρες. Μια απόφαση μπορεί να ανακοινωθεί ακόμη και αυτήν την εβδομάδα. Ο Μπέσεντ πρόσθεσε πως η Ευρώπη είναι πολύ αδύναμη για να υπερασπίσει τη Γροιλανδία απέναντι σε μια επιθετικότητα από τους Ρώσους ή τους Κινέζους.
Αντιδράσεις από το γερμανικό επιχειρηματικό λόμπι για συντονισμένα μέτρα
Αν και οι Ευρωπαίοι καλούνται να απαντήσουν πάνω απ’ όλα αλληλέγγυα απέναντι στις ΗΠΑ, η απόσυρση των Γερμανών στρατιωτών από τη Γροιλανδία την Κυριακή, δηλαδή λίγες ώρες μετά τις απειλές για νέους δασμούς από τον Τραμπ, εκλήφθηκε ως συγκαταβατική κίνηση εκ μέρους του Βερολίνου, αν και το υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε πως η αποστολή είχε, ούτως ή άλλως, ολοκληρωθεί. Ωστόσο, οι αντιδράσεις από τους Γερμανούς επιχειρηματίες ήταν άμεσες. Η Ένωση Μηχανολόγων Μηχανικών της Γερμανίας (VDMA) ανακοίνωσε ότι η Ευρώπη δεν θα πρέπει να υποκύπτει σε εκβιασμούς. Η Ένωση Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (VDA) εμφανίστηκε πιο συγκαταβατική, τονίζοντας ότι οι δασμοί θα επιφέρουν τεράστια κόστη σε μια περίοδο που ο κλάδος αντιμετωπίζει μεγάλα προβλήματα. Όμως, το Γερμανικό Εμπορικό Επιμελητήριο ζήτησε από την Ευρώπη να διαμορφώσει ενιαίο μέτωπο. «Ο οικονομικός εκβιασμός μπορεί μόνο να αντιμετωπισθεί με μια ξεκάθαρη και ενιαία ευρωπαϊκή στάση», ανακοίνωσε ο Βόλκερ Τρίερ, επικεφαλής εξωτερικού εμπορίου του επιμελητηρίου.
Οι εσωτερικές και εξωτερικές εξελίξεις των ΗΠΑ λειτουργούν σαν συγκοινωνούντα δοχεία
Οι ήπιοι τόνοι αποδεικνύονται αναποτελεσματικοί στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ κάτω από τη συγκεκριμένη συγκυρία. Η επιμονή των Ρεπουμπλικανών διά στόματος του Τραμπ να αποκτήσουν τη Γροιλανδία «με τον εύκολο ή τον δύσκολο τρόπο», επειδή διαφορετικά θα την κατακτήσει η Κίνα ή η Ρωσία -ένας ισχυρισμός που διαβεβαίωσε ο επικεφαλής της Κοινής Αρκτικής Διοίκησης της Δανίας ότι δεν ευσταθεί-, καταδεικνύει πως η Ευρώπη δεν μπορεί να στηρίζεται στις ΗΠΑ.
Ακόμη και εκτιμήσεις αναλυτών πως η κατάχρηση ισχύος από τον Αμερικανό πρόεδρο θα αναχαιτιστεί από τους μηχανισμούς ελέγχου των εξουσιών στις ΗΠΑ δεν επιβεβαιώνονται από τα τεκταινόμενα. Περίπου 1.500 στρατιώτες βρίσκονται σε επιφυλακή, κατόπιν εντολής του Λευκού Οίκου λόγω των διαδηλώσεων στη Μινεσότα για τους μαζικούς ελέγχους της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνειακής Πολιτικής (ICE), στοιχίζοντας τη ζωή σε 32 ανθρώπους που ήταν υπό κράτηση.
Την περασμένη εβδομάδα κατατέθηκε ποινική δίωξη στον πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) από το υπουργείο Δικαιοσύνης, μια κίνηση που θεωρείται πως στοχεύει στη χαλιναγώγηση της νομισματικής πολιτικής. Σ’ ότι αφορά το Ανώτατο Δικαστήριο, που καλείται να αποφασίσει για τη νομιμότητα της τρέχουσας δασμολογικής πολιτικής των ΗΠΑ, ο Τραμπ είχε διορίσει τα τρία από εννέα μέλη από την προηγούμενη θητεία του.
